De sociale partners in de schoonmaak- en glazenwassersbranche hebben onderzoek laten verrichten naar evenwichtige arbeidsrelaties. Onderzoekers van het Lectoraat Human Capital (Saxion Hogeschool) en het Lectoraat Sociale Innovatie (Windesheim Hogeschool) onderzochten hoe schoonmakers in hun kracht te zetten is en wat sociale partners en bedrijven doen om dit te ondersteunen. Uit het eindrapport mag de conclusie worden getrokken dat er nog het nodige werk aan de winkel is.
Door Henk Cornelisse, redactielid Clean Totaal
Onderzoeksvraag
De doelstelling ‘het inzicht bieden in de wijze waarop eigen regie kan worden bevorderd van de werknemers in branche alsmede het inzicht bieden in de mogelijke afspraken en activiteiten die op brancheniveau kunnen worden gemaakt om de eigen regierol van de medewerkers te stimuleren’ lag ten grondslag aan de onderzoeksvraag:
Hoe kan de schoonmaakbranche een ondersteunend werkklimaat creëren waarin de werknemers gestimuleerd worden een actievere rol te nemen inzake hun werk, loopbaan(ontwikkeling) en indien van toepassing re-integratie en daarmee meer eigen regie voeren ten aanzien van hun duurzame inzetbaarheid?
Dit vanuit de wens tot evenwichtige en eigentijdse arbeidsrelaties in de branche, waarbij aandacht is voor duurzame inzetbaarheid, een leven lang leren en gezond werken.
Aanpak onderzoek
De onderzoekers hebben op meerdere objecten meegelopen met de medewerkers en leidinggevenden. Ook hebben zij diverse werksessies gehouden om de inzichten te bespreken.
Voor het onderzoeksmodel zijn de 3 R’s uit het rapport over eigen regie van de SER (www.ser.nl/nl/publicaties/regie-loopbaan), te weten Ruimte, Richting en Ruggensteun, welke gecombineerd zijn met de 7 bouwstenen om eigen regie te stimuleren, namelijk: willen, weten, kunnen, durven, mogen, doen, moeten.
Aanbevelingen
De onderzoekers doen in hun rapportage de nodige aanbevelingen, waarbij diverse open deuren ingetrapt worden. De belangrijkste essenties zijn:
- Betrek de schoonmakers en leidinggevenden nauw bij ontwikkelingen binnen het project waar zij werkzaam zijn alsmede bij trends/marktontwikkelingen.
- Geef de schoonmaker de ruimte af te wijken van standaard werkwijze/methode.
- Organiseer laagdrempelige bijeenkomsten.
- Stimuleer het volgen van opleidingen en ondersteun de schoonmaakbedrijven bij het inrichten van groeibanen en bij het opzetten van digitale leersessies.
- Bevorder de sociale veiligheid.
- Stimuleer de dialoog tussen schoonmaker en leidinggevenden.
- Investeer in het proactief herkennen en bespreekbaar maken van gezondheidsproblemen.
Knelpunten binnen de branche
Tijdens het onderzoek signaleren de onderzoekers nogal wat aandachtspunten binnen de branche, zoals:
- Te weinig tijd voor werkoverleg tussen leidinggevenden en schoonmakers.
- Onbekendheid met preventieve mogelijkheden aangaande arbo verantwoord werken.
- Vervanging bij ziekte/hulp bij re-integratie is onvoldoende.
- Leidinggevenden weten niet hoe om te gaan met zieke medewerkers, zieke medewerkers worden te snel aangespoord tot werk hervatting.
- Objectleiding krijgt te weinig ondersteuning en/of moet door arbeidskrapte zelf meewerken.
- Schoonmakers ontbreekt het aan motivatie om zich verder te ontwikkelen.
- Talent onder schoonmakers wordt niet voldoende benut.
- Hoge werkdruk door het niet kunnen invullen van openstaande vacatures.
- Discriminatie op de werkvloer.
- Geen (tijdige) reactie op verzoeken tot verlof en/of ander werk.
Inspiratiemuur
In het eindrapport wordt er per onderdeel adviezen aangedragen hoe met deze aandachtspunten om te gaan. Ook worden de uitkomsten gedeeld vanuit de zogeheten Inspiratiemuur: van ‘de klant is koning, klanttevredenheid op één, dit mag niet minder worden door eigen inzicht medewerkers‘ tot ‘zorg voor voldoende budget zodat er tijd is voor werkoverleg‘ Of bijvoorbeeld van ‘zorg voor lichtere telescoopstelen‘ tot ‘zet in op preventie voordat het lijf kapot is.’
Tot slot worden in het eindrapport de bevindingen gedeeld uit de zogeheten omgevingsinterviews. Via 15 online interviews, onder zes leidinggevenden en negen schoonmakers, werd getoetst in hoeverre voorgestelde acties en oplossingsrichtingen kansrijk zijn en welke aanpassingen er eventueel nodig zijn. Veel hieruit is herkenbaar.
Klik hier om het eindrapport te lezen.
Resultaten
De resultaten geven meerdere herkenbare aandachtspunten waarmee sociale partners verder aan de slag zullen gaan. Met MDIEU subsidie, waarmee dit onderzoek mede mogelijk is gemaakt, zullen in 2022 door de RAS meerdere projecten worden gestart.
Door de onderzoekers is onderscheid gemaakt in welke acties de bedrijven en welke acties op brancheniveau kunnen worden opgepakt om een ondersteunend werkklimaat te creëren. Naast het eindrapport zijn er drie visualisaties ontwikkeld waarmee bedrijven zelf en sociale partners gezamenlijk mee aan de slag kunnen. Het onderzoeksmodel vormt hiervoor de basis.
Voor bedrijven is er:
- Een leeg model om in groepsverband het gesprek aan te gaan. Klik hier
- een versie van het model met concrete suggesties. Klik hier
Voor sociale partners is er een versie van het model met suggesties om de verdere gezamenlijke discussie over dit belangrijke thema te ondersteunen. Klik hier
Kortom, het eindrapport is het begin van de nog noodzakelijk te nemen stappen om te voldoen aan de gestelde doelstelling, namelijk de schoonmakers in hun eigen kracht te zetten. Hetzelfde geldt overigens ook voor de object-/rayonleiding, dit om te voorkomen dat de leider een lijder wordt in de huidige arbeidsmarkt situatie.
