Het FNV Schoonmakersparlement heeft een parlementaire onderzoekscommissie onderzoek laten doen naar de stand van de schoonmaakbranche in Nederland. Het resultaat? Er is nog altijd veel mis. Strijd voor respect en goede arbeidsvoorwaarden- en omstandigheden is nog altijd hard nodig.
De onderzoekscommissie publiceert op 15 juni 2021, De Dag van de Schoonmaker, de eerste bevindingen. Zij heeft daarvoor gebruik gemaakt van verhalen van schoonmakers, een enquête van FNV Schoonmaak, de data van het Juridisch Adviescentrum van de FNV en een interview met een bestuurder van FNV Schoonmaak.
‘Ziekmakende meldingen’
Het concept van het onderzoeksrapport is in handen van Clean Totaal. Daaruit blijkt dat in het eerste kwartaal van 2021 honderden vragen en klachten van schoonmakers bij de vakbond binnenkwamen. Bijvoorbeeld over ziekmelden, of zoals FNV Schoonmaak graag zegt ‘ziekmakende meldingen’.
Bijvoorbeeld bij het grote CSU. Volgens de bond is er geen oog voor de medewerker, van hem of haar wordt veel verwacht in het doorgeven van de ziekmelding en als de ziekmelding in twijfel wordt getrokken door de leidinggevende dan wordt verwacht dat de schoonmaker gewoon komt werken of snipperdagen opneemt. “Deze ervaringen komen vanuit het hele land en dat geeft wel aan dat dit gewoon beleid en werkwijze is van CSU.”
De commissie concludeert dat voor veel schoonmakers het ziekmelden een ziekmakend proces is. Niet alleen worden verlofdagen afgepakt of wordt loon ingehouden, de zieke schoonmaker wordt gepest en onder druk gezet om maar weer zo snel mogelijk aan het werk te gaan.
Het valt de commissie op dat ‘schoonmaakbazen’ denken dat zij het recht hebben een “ziekmelding niet te accepteren”. De commissie wijst erop dat dat niet klopt. Als een werkgever denkt of vindt dat de ziekmelding onterecht is, moet hij een bedrijfsarts inschakelen.
Werkdruk (nog) te hoog
In het rapport wordt een voorbeeld getoond van te hoge werkdruk bij bungalowpark Hof van Saksen in Drenthe. Daardoor is het volgens de onderzoekscommissie niet mogelijk om de kwaliteit te leveren die de schoonmakers graag willen leveren. “De opdrachtgever wordt naar de mond gepraat en de schoonmakers moeten vervolgens de beloftes van de werkgever waar zien te maken. Onrealistisch en onhaalbaar. Bovendien leidt de hoge werkdruk tot frustratie, stress en uiteindelijk ziekteverzuim.”
In het tussentijdse rapport wordt verder gesproken over het verkeerd berekenen en uitbetalen van het loon, het verplichten van een eerdere aanvangstijd dan contractueel afgesproken en de coronacrisis. Volgens de commissie hebben veel schoonmakers de coronacrisis dubbel betaald. “Via hun belastinggeld werden bedrijven overeind gehouden zodat werknemers in dienst konden blijven. Maar tegelijkertijd weren hun vakantiedagen, loon en uren afgepakt.
CSU koploper aantal klachten
Het is logisch dat de meeste vragen en klachten bij medewerkers van grote bedrijven komt. Daar werken immers de meeste mensen. Echter is de commissie toch verbijsterd dat juist van CSU zoveel vragen en problemen binnenkomen. “Want CSU was en is vertegenwoordigd bij de Cao-onderhandelingen en is betrokken geweest bij het Corona-overleg dat sociale partners in 2020 regelmatig hadden. CSU zat dus heel dicht bij het vuur. Hoe kan het dan dat veel managers en leidinggevenden bij CSU niet op de hoogte zijn van de bindende afspraken die zij zélf maakten?”
Strijd voor respect nog lang niet gestreden
De commissie stelt geschrokken te zijn van de stand van zaken in de schoonmaak. De conclusies die zij trekken maken één ding duidelijk. De strijd van de schoonmakers voor respect is nog lang niet gestreden. En dus strijdt FNV Schoonmaak door. Het onderzoek loopt door tot aan de cao-onderhandelingen met de toevoeging van een aantal grote onderwerpen als contractwisselingen, aanbestedingen, contracten, verlof en vakantie.
Schoonmakend Nederland neemt uitkomsten serieus
De tussentijdse rapportage werd uitgereikt tijdens een actie op de stoep van het kantoor van Schoonmakend Nederland in Den Bosch. Voorzitter Piet Adema en directeur Rob Rommelse namen het in ontvangst en reageerden als volgt: “Goed dat FNV deze dag aangrijpt om het belang van ‘onze onmisbaren’ extra te benadrukken. Want onmisbaar zijn ze. Dat vieren we vandaag op de De Dag van de Schoonmaker (..) Onze medewerkers verdienen, nu meer dan ooit, alle lof en waardering.”
“Een gezonde schoonmaakbranche maken we samen”
Ze besluiten: “Als branche staan we voor goed werkgeverschap. Uiteraard horen daar geen misstanden bij. We nemen het door FNV overhandigde zwartboek dan ook uiterst serieus. Tegelijkertijd adviseren we FNV het gesprek aan te gaan met onze ondernemers. Zij staan hier absoluut open voor. Indien gewenst, begeleiden wij dat graag. Want een gezonde schoonmaakbranche maken we samen.”
