Dat autonome technologie van invloed is op de wereld zoals wij die kennen, dat is allang geen verrassing meer. Wat we niet weten, is welke taken overgenomen worden door robots. Vooralsnog zijn dat de repetitieve en meestal saaie werkzaamheden. Voor het fijnmazige schrob- en poetswerk lijkt toch altijd de mens nodig. Lijkt, inderdaad. In New York hebben knappe koppen de Somatic ontwikkeld. Een schoonmaakrobot die wordt ingezet om (commerciële) toiletruimtes nat te reinigen. En dat ziet er gaaf uit.
Oké, het moet worden toegegeven, de techniek is nog niet zover dat de human touch overbodig is, maar de Somatic robot voert de verschillende taken klaarblijkelijk feilloos uit. De urinoirs, toiletten, wanden en vloer worden ingezet met een middel. En na inwerking wordt de ruimte met een waterzuiger droog gezogen. Snel is het nu nog allerminst, maar wie de verschillende video’s van de ontwikkelaars door de maanden heen met elkaar vergelijkt, ziet zeker ontwikkeling.
Feit of fictie?
Daarbij houdt de Clean Totaal redactie overigens wel een slag om de arm. De echtheid van de beelden is niet bevestigd. Ook International Sales Leader van schoonmaakrobotproducent Adlatus Peter Kwestro heeft zijn vraagtekens bij deze ontwikkeling. “Ik ken de ontwikkelaars niet, maar ik vermoed dat ze geen jaren lange praktijkervaring hebben in de sanitair schoonmaak. Iedere schoonmaker weet dat hogedruk binnen sanitairgroepen in een gebouw (zoals op Schiphol) een periodieke methodiek is en vaak meer spatten en opspattend vuil veroorzaakt dan je lief is in de dagelijkse reiniging. Het ziet er nu nog zelfs wat grappig uit zoals in een animatie. Echter dit kan zeker de voorbode naar een echte oplossing zijn.”
Overigens zegt Kwestro niet dat het onmogelijk is: “maar nogmaals, ik onderschat dit niet. Ik heb veel respect voor pioniers op dit gebied en uiteindelijk zal er ooit een werkbaar en werkzaam sanitair model uit kunnen komen. Maar dit zie ik de eerste twee jaar nog niet gebeuren. Waar ik wel in geloof is een robot die bepaalde taken in het sanitair, zoals het inzetten of voorreinigen, in nauwe samenwerking met een schoonmaker kan uitvoeren. Dan kan de schoonmaker de meer ingewikkelde taken, zoals het alles echt droog en schoon achter laten, uitvoeren.”
Feit is dat er veel schoonmaakrobots in ontwikkeling zijn. Volgens Kwestro zijn er naar schatting ruim dertig verschillende fabrikanten actief. Hij verwacht dat innovatieve nieuwe spelers bestaande merken op dit gebied langzaam maar zeker gaan verdringen. “De Internationale vraag uit de markt is hoog en de vraag steeds groter. Niet voor niets zijn wij zelf inmiddels verhuisd naar een productielocatie die driemaal zo groot is.”
Robotisering niet te stoppen
Op verschillende gebieden binnen de schoonmaakbranche worden de ontwikkelingen van robotisering gevolgd. Zo zijn de sociale partners al sinds 2017 actief in een werkgroep die kijkt naar welke werkzaamheden interessant zijn om te robotiseren. Vakbondsbestuurder van FNV Schoonmaak Renate Bos liet in het artikel Schoonmaakrobots, over tien jaar gemeengoed het volgende weten: “De centrale vraag is (…) hoe robotisering bijdraagt aan het leuker en aantrekkelijker maken van schoonmaakwerk, bijvoorbeeld omdat er ruimte ontstaat voor andere werkzaamheden.”
Met de komst van robots van bijvoorbeeld Somatic wordt het schoonmaakwerk anders. Uit de gepubliceerde video’s blijkt dat de machine nochtans onvoldoende kan reinigen voor een ultiem resultaat. Voorlopig is fysiek schoonmaakpersoneel nodig om grondig in de hoeken en randen te reinigen. Dat er banen verdwijnen door de komst van robots in de schoonmaak lijkt vooralsnog een stap te ver. Wellicht levert het een bijdrage aan de arbeidsmarktkrapte op de lange termijn.
Handjes overbodig?
Waar we duidelijk over kunnen zijn is dat robotisering een upgrade is voor het schoonmaakvak. Het geeft de branche een uithangbord. Het maakt het schoonmaakvak steeds interessanter als operator en minder fysiek belastend vooral door het wegvallen van langdurend saai monotoon werk. Vergelijk het met een wasmachine, ook een robot die niet meer is weg te denken uit ieders huishouden. De meer gecompliceerde taken en randjes en hoekjes blijven voorlopig nog mensenwerk.
Somatic zet met hun schoonmaakrobot in ieder geval een nieuwe stap in de robotisering van de schoonmaak. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en kijken stiekem reikhalzend uit naar de Somatic 2.0. Schoonmaakrobots are here to stay. Welke robots toekomstbestendig zijn, de tijd zal het leren. Overigens kunnen we ons volgens Kwestro opmaken voor een ware evolutie: “we zullen nog veel gekkere oplossingen gaan zien.” Wij zijn benieuwd…
