Volgens een artikel van de NOS is er sprake dat zes van de tien grootste Nederlandse verzekeraars samen voor 3,6 miljard euro investeren in bedrijven die wapens, raketten en militaire systemen leveren aan Saudi-Arabië. Een land dat volgens vredesorganisatie Pax de mensenrechten schendt in Jemen en mogelijk wapens inzet in de oorlog in Jemen. Onder de zes verzekeraars bevindt zich ook verzekeraar APG. Het bedrijf waaraan de schoonmakers hun pensioenpremie afdragen en uitvoerder van het schoonmaakpensioenfonds.
Door Henk Cornelisse, redactielid Clean Totaal
Betalen schoonmakers mee aan oorlogswapens?
In de schoonmaak werken veel nationaliteiten. Bestaat zodoende het risico dat groepen schoonmakers indirect meebetalen aan het doden van landgenoten of aan het verdedigen van een (vijandig) land? De redactie vroeg CNV, FNV, OSB, SIEV en BPF voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf om hun mening.
Grijs gebied
Jan Kampberbeek CNV Vakmensen erkent dat er een grijs gebied bestaat: “De beleggingen worden echter nog steeds verzorgt door Syntrus Achmea. Dat is niet altijd gebruikelijk, maar in de schoonmaak nog wel zo. Er is dus verschil in de uitvoering van het pensioenfonds en degene die de beleggingen doet. Het beleggingsbeleid staat op de site van het pensioenfonds. We noemen dat verantwoord beleggen en daar zijn we erg voor. Er blijft altijd discussie over wat wel en wat niet. Dat is soms ook erg ingewikkeld. Zo heeft het pensioenfonds schoonmaak wel een afspraak om niet controversiële wapens te investeren maar niet om alle wapens uit te sluiten. Er blijft een grijs gebied. Daar moeten we het met elkaar ook geregeld over hebben.”
Niet aan de orde
Jet Linssen van FNV stelt dat er niet in bedrijven in de wapenindustrie geïnvesteerd wordt: “APG is de uitvoerder van de pensioenadministratie van het schoonmaak pensioenfonds. APG beheert dus niet het vermogen van het schoonmaakpensioenfonds. Schoonmaak kent een verantwoord beleggingsbeleid waar investeren in wapen producerende bedrijven niet aan de orde is.”
Uit de reacties van het college CNV en BPF blijkt echter dat dit niet uit te sluiten valt.
Diplomatiek
De beide werkgeversorganisatie willen hun handen niet branden aan dit thema en blijven met hun reactie aan de veilige kant door diplomatieke bewoordingen te gebruiken. OSB directeur Hanny van den Berg schuift de vraag door: “Graag verwijs ik je voor deze vraag naar het bestuur van het pensioenfonds. Overigens voert APG wel het beheer maar niet de beleggingszaken van het pensioenfonds van de schoonmaaksector.”
SIEV Voorzitter Maurice Rutgrink reageert eveneens in diplomatieke bewoordingen: “Wij hebben het onderwerp bestudeerd. SIEV is tegen eender welke wapenhandel of beleggingen daarin. Helaas hebben wij geen direct bewijs voor of tegen inzake jouw stelling gevonden waarop wij een duidelijke reactie kunnen geven. Derhalve onthouden wij ons van commentaar”
(In-)direct beleggen in wapens niet uitgesloten
Namens het bestuur van het schoonmaakpensioenfonds laat Walther Schapendonk ons weten: “APG voert de deelnemersadministratie van ons pensioenfonds, waaronder het innen van de premies. Dat is juist. Het vermogensbeheer wordt echter uitgevoerd door verschillende vermogensbeheerders waaronder Achmea Investment Management.”
Schapendonk benadrukt dat er strikte afspraken zijn over waar wel en niet in belegd mag worden: “Wij sluiten bedrijven uit in de controversiële wapenindustrie, evenals bedrijven die bijvoorbeeld niet de juiste arbeidsomstandigheden kennen. Denk aan kinderarbeid en andere vormen van uitbuiting van medewerkers. Deze criteria zitten verankerd in ons beleid.” Schapendonk erkent dat ondanks een zorgvuldige screening het niet uitgesloten kan worden dat er met de door de schoonmakers ingelegde premies belegd wordt in bedrijven die (controversiële) wapens of onderdelen hiervan produceren c.q. leveren.
Aanpassing van beleid BPF
Schapendonk laat ons bovendien weten dat het schoonmaakpensioenfonds in 2016 haar beleid heeft aangepast. Op dit moment wordt zoals gesteld in aandelen belegd via diverse beleggingsfondsen. Dit gaat veranderen: “Vanaf dit jaar worden de individuele aandelen direct op naam van het BPF aangehouden. Belangrijk argument hiervoor is het gericht kunnen uitsluiten van specifieke ondernemingen waaronder de producenten in controversiële wapens.”
Achmea Vermogensbeheer
Uit de reacties valt op te maken dat de beleggingen voor het pensioenfonds niet door APG verzorgd worden, maar voor een groot deel door Syntrus Achmea. In de Verklaring belegging beginselen van Syntrus Achmea Vermogensbeheer lezen wij dat er sprake is van verantwoord beleggen. Hierin noemt zij als een van de drie uitgangspunten het uitsluiten van controversiële wapens. Hiermede worden derhalve niet alle wapens uitgesloten.
Conclusie
Het kan niet uitgesloten worden dat schoonmakers indirect meebetalen aan de productie van wapens. Gelet echter op het beleid van alle betrokken partijen lijkt dit risico beperkt. Het antwoord op de vraag dat zodoende het risico bestaat dat schoonmakers indirect meebetalen aan oorlog in hun thuisland, kan derhalve niet volledig ontkennend beantwoord worden.
Investeert schoonmaakpensioenfonds in wapens?
