Sinds 1 januari 2021 is het voor oudere werknemers, onder voorwaarden, mogelijk om eerder te stoppen met werken. Werkgevers kunnen werknemers maximaal drie jaar voor hun AOW-leeftijd een uitkering aanbieden die even hoog is als de AOW. De regeling maakt onderdeel uit van het in juli 2020 gesloten pensioenakkoord. De regeling is bedoeld voor werknemers die zich niet goed konden voorbereiden op de hogere AOW-leeftijd.
Door Henk Cornelisse, redactielid Clean Totaal
Vervroegd uittreden is de afgelopen jaren door de wetgever steeds moeilijker gemaakt. Eerder stoppen mocht, maar dat moest de werknemer dan betalen uit eigen zak, bijvoorbeeld via spaargeld of pensioen. Wanneer een werkgever een vergoeding aan de werknemer wilde betalen, dan moest hij over de toegekende vergoeding een boete van 52% betalen. Dit is ook wel bekend als de pseudo eindheffing.
Boete afgeschaft
Deze eindheffing/boete is nu tijdelijk afgeschaft. Voor uitkeringen tot ongeveer € 22.614,-per jaar, ofwel € 1.847,- per maand, hoeft geen RVU-heffing te worden betaald. Dit is het bedrag dat gelijk staat aan het nettobedrag van een AOW-uitkering voor een alleenstaande. Het boetevrije bedrag wordt jaarlijks aangepast aan de ontwikkeling van de AOW. Het is de werknemer toegestaan dit bedrag te verhogen door het laten ingaan van het pensioen. De RVU-drempelvrijstelling geldt voor de periode van maximaal 36 maanden direct voorafgaand aan de AOW-leeftijd. Gaat de uitkering minder dan 36 maanden vóór de AOW-leeftijd in, dan geldt de vrijstelling alleen nog voor de resterende maanden.
Overigens blijft de boete van 52% wel van kracht als de werkgever eerder dan 36 maanden direct voorafgaand aan de AOW-leeftijd een vergoeding volgens de RVU uitbetaalt. Deze boete geldt dan uitsluitend voor het bedrag dat boven de RVU drempelvrijstelling uitkomt.
Versoepeling mogelijk tot 2026
De versoepeling van de RVU-heffing geldt (met terugwerkende kracht) van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025. Werknemers kunnen uiterlijk op 31 december 2025 nog gebruikmaken van deze mogelijkheid. Vanaf dat moment kan de werknemer namelijk nog 3 jaar een uitkering ontvangen. Met andere woorden: De regeling geldt voor iedereen die voor 31 december 2028 een AOW-uitkering gaat ontvangen. De periode 31-12-2025 tot en met 31-12-2028 wordt ook wel de uitloopperiode genoemd.
Geen automatisch recht
De regeling is derhalve fiscaal toegestaan, maar er bestaat geen automatisch recht op de regeling. Staat er niets in de cao, dan geldt deze regeling in principe niet. Hoewel het natuurlijk altijd mogelijk blijft om als werknemer met de werkgever individuele afspraken te maken over een regeling voor vervroegde uittreding. Er geldt dan echter geen werkgeversverplichting. De werkgever kan het weigeren.
Vervroegd uittreden in de schoonmaak cao
In de schoonmaak cao staat de voor de schoonmaakbranche geldende regeling opgenomen in artikel 47a, het reglement in de bijlage XV11 van de cao.
De regeling in de huidige schoonmaak cao wijkt of van de versoepelde regeling. Kort samengevat:
- De regeling geldt voor maximaal 1 jaar voor ingangsdatum AOW gerechtigde leeftijd
- Ingangsdatum regeling: 01-02-2021
- De regeling is uitsluitend van toepassing op de medewerkers die vallen onder A-, B- of C deel van de schoonmaak cao
- Medewerker dient minimaal 10 jaar aaneengesloten als werknemer in de schoonmaakbranche werkzaam zijn
- Minimale/gemiddeld 20 uur per week criterium.
De uitkering loopt via de RAS
De schoonmaak cao is de enige cao, waarin de RVU regeling is opgenomen, waarbij het 1-jarig criterium geldt. In alle overige hieraan refererende cao’s geldt de termijn van maximaal drie jaar. Hier staat tegenover dat in menig cao deze regeling überhaupt niet opgenomen staat.
Trouw
Volgens een recent verschenen artikel in dagblad Trouw zijn er in de diverse cao’s voor 1,5 miljoen werknemers afspraken gemaakt over de RVU-regeling. Er maken volgens deze krant echter weinig medewerkers gebruik van deze mogelijkheid. In de eerste vier maanden van dit jaar ontvingen 1.447 medewerkers een RVU-uitkering, vooral in de bouw en bij de politie. Hoewel er volgens de cijfers 16.000 medewerkers voor de regeling in aanmerking komen, verwachten werkgevers en vakbonden dat hiervan in 2021 circa 2.500 medewerkers gebruik van maken. Voorts is de verwachting dat de regeling de komende vijf jaar voor 21.500 medewerkers gaat gelden.
Cijfers Ministerie SZW
Uit de in juli 2021 door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gepubliceerde onderzoekcijfers blijkt dat uit geëxtrapoleerde schattingen van cao-partijen, over de gehele periode dat de RVU-heffing versoepeld is, ruim 20.000 mensen gebruik maken van een RVU. Mogelijk loopt dit aantal nog op als er meer cao-partijen besluiten om een RVU te treffen. Op basis van de extrapolatie van de schattingen kan volgens het Ministerie verder gesteld worden dat ongeveer 20% van de werknemers die gebruik kan maken van de regeling dit ook wil doen.
Cijfers schoonmaaksector
Binnen de schoonmaaksector zijn volgens de opgave van de RAS , in twee tranches, totaal 1.187 medewerkers aangeschreven die – volgens de beschikbare gegevens – in aanmerking komen voor de RVU-regeling. In totaal zijn hier tot dusverre 223 aanvragen uit voortgekomen. Hiervan hebben 201 medewerkers aangegeven te willen stoppen met werken en 22 medewerkers die deels willen stoppen. CNV Bestuurder Jan Kampherbeek merkt op: “Ik merk dat het voor veel mensen een ingewikkelde regeling is. Zeker als er ook nog een stuk(je) pensioen bij moet komen.”
Cao onderhandelingen
We vroegen de sociale partners in hoeverre deze versoepelde regeling onderdeel gaat uitmaken van de komende cao onderhandelingen.
CNV Vakmensen vermoedt dat er behoefte bestaat om de regeling in de cao uit te breiden voor een grotere groep. Jan Kampherbeek: ”Als je eerder kunt stoppen wordt de groep immers groter. Fijn dat we nu de over de eerste gegevens beschikken, dat maakt het berekenen van de kosten makkelijker.”
FNV Schoonmaak bestuurder Renate Bos moet nog een slag om de arm houden aangezien het Schoonmakersparlement op 23 september bijeenkomt om de vijf voornaamste topics met betrekking tot de komende cao onderhandelingen vast te stellen: “Formeel kan ik dus nog niets zeggen. Maar schoonmaak beschouwen wij als een zwaar beroep zodat het thema m.i. zeker aan de orde gaat komen.”
Ook Schoonmakend Nederland laat ons weten dat het thema RVU tijdens de komende cao onderhandelingen (weer) aan bod zal komen. Cao woordvoerder Ilse Vanhijfte hierover: “Onze medewerkers zijn ons kapitaal. Vanuit goed werkgeverschap willen wij dat iedereen in goede gezondheid zijn pensioen haalt én ervan kan genieten. Daarom investeren we sinds jaar en dag in de duurzame inzetbaarheid en vitaliteit van onze medewerkers. Al in de vorige cao hebben we met de bonden afspraken gemaakt over het eerder stoppen met werken voor oudere medewerkers. Ook in deze cao zal dit onderwerp weer aan bod komen.”
Majeure uitdaging
Het binnen de schoonmaakbranche aanpassen van de RVU-regeling zodat de periode van één jaar verlengd wordt naar drie jaar voor ingang van de AOW-gerechtigde leeftijd lijkt de redactie uit kostentechnisch oogpunt nog een majeure uitdaging. Koppel dit aan de wens van FNV voor een uurloon van 14 euro, waartoe zij op 25 september, tijdens de Dag van de Onmisbaren, actie voert, dan mogen we voorzichtig vaststellen dat het spannende cao-onderhandelingen dreigen te gaan worden.
Clean Totaal zal hiervan zoals gebruikelijk met regelmaat verslag doen.
