In een openhartig gesprek vertelt de voorzitter van de Raad van Bestuur bij CSU John van Hoof zonder omwegen over het wel en wee van Nederlands grootste schoonmaakorganisatie. Ook steekt hij niet onder stoelen of banken hoe trots hij is om recentelijk, als eerste facilitair bedrijf ooit, uit handen van Koningin Máxima de prestigieuze Willem I Award Groot bedrijf te hebben mogen ontvangen. Een bestuurder bij wie het glas altijd half vol is: corona biedt immers ook nieuwe kansen!
Door Henk Cornelisse, redactielid Clean Totaal
Ondanks de beperkingen wegens Covid-19 vond het gesprek plaats in de boardroom van het CSU hoofdkantoor te Uden. Veilig en wel. Desinfectie bij de entree, spatscherm bij de receptie met duidelijke aanwijzingen om 1,5 meter afstand te behouden. De koffie staat keurig klaar in mini-thermosflesjes en er staat een flesje water zodat de bezoeker zelf zijn drankje kan inschenken en er geen andere handen aan te pas komen.
Koning Willem I prijs
Uw redacteur wist als enige binnen de media het juryrapport van de Koning Willem 1 Stichting te bemachtigen. Een rapport dat verder niet inhoudelijk in de media gedeeld wordt. Uit het rapport wordt duidelijk dat de criteria waarop de onafhankelijke & deskundige jury de bedrijven beoordeeld heeft, bestaan uit de thema’s: durf, doorzettingsvermogen, duurzaamheid, innovatie en maatschappelijke betrokkenheid.
Van Hoof: “Het was een intensief proces dat we doorlopen hebben. Al met al heeft de procedure ruim een jaar in beslag genomen. Een dergelijke award behaal je dus niet zomaar. We zijn er als bedrijf buitengewoon trots op om met deze award bekroond te zijn. Dit gevoel van trots geldt uiteraard ook voor onze oprichter Cor van der Heijden, en zijn 3 kinderen die al 12,5 jaar de huidige familie aandeelhouders van het bedrijf zijn.”
Schoon voor onze helden
Als voorbeeld waar het de maatschappelijke betrokkenheid betreft, vermeld het juryrapport de actie ‘Schoon voor onze helden’. Zo werden CSU schoonmaakmedewerkers, die tijdelijk zonder werk zaten, gratis ingezet bij onder andere de schoonmaak van Leger des Heils locaties of zelfs in de thuisomgeving bij personen die werkzaam zijn in de zorg. Dit laatste als beide partners in de corona gerelateerde zorg werkzaam zijn.
BeSense: revolutionaire 2.0 versie
In het kader van innovaties wordt in het juryrapport onder andere BeSense, real-time sensor systeem voor de schoonmaak, genoemd en geroemd. Van Hoof: “In februari lanceren we de revolutionaire versie 2.0, welke we samen met het Heijmans concern ontwikkeld hebben.De nieuwe versie voorziet ook in het 24/7 meten en signaleren & corrigeren van waardes die bepalend zijn om ‘safe’ te kunnen verblijven in de werkomgeving. Eén van de zes waardes is ventilatie, van groot belang tijdens corona. Ik wil nu nog niet alles onthullen, aangezien de officiële presentatie over een paar weken plaats gaat vinden.”
De bestuursvoorzitter noemt verder de zeer uitgebreide data-analyse die het bedrijf uitgevoerd heeft, waardoor er verdergaande efficiency slagen gemaakt worden. Zo is er een helder inzicht op het gebied van (benodigde) opleidingen, beperking van reistijden, optimale planning etc. “En laten we ook onze reserveringsapp niet vergeten, waardoor het op afstand mogelijk is om ruimtes te reserveren en tijdig de schoonmaak hieraan te koppelen, ook bij wisseling qua bezetting van deze ruimtes. Een systeem wat door ontwikkeld wordt door bijvoorbeeld een koppeling te maken met het hotel- bungalow reserveringssysteem. Gasten kunnen dan sneller in kennis gesteld worden wanneer hun kamer/bungalow gereed is.”
Sociale innovatie: fris in het werk
Op het gebied van sociale innovatie wordt met name de duurzame inzetbaarheid van medewerkers geroemd. Fris in het werk noemen ze dit in Uden, hetgeen symbool staat voor: adequate opleidingen, dagschoonmaak, Nederlandse taalcursussen en doorstromingsmogelijkheden binnen het bedrijf. Het bedrijf waarin sprake is van 130 nationaliteiten en waar (inclusief T-Zorg ) 26.000 medewerkers actief zijn. Onder deze medewerkers vindt er inmiddels een onderzoek plaats naar hun tweede werkplekvoorkeur qua branche waarin zij werkzaam willen zijn. Dit teneinde bij gewijzigde omstandigheden gelijk te kunnen schakelen. Van Hoof: “Bovendien merken we dat medewerkers het soms ook fijn vinden om eens binnen een ander segment te werken.”
Innovatie award: klein maar fijn
Van Hoof wil niet vergeten om te noemen: de jaarlijkse Innovatie Award voor start ups en jonge ondernemers buiten het bedrijf alsmede de jaarlijkse wedstrijd voor schoonmaak ideeën onder de schoonmaakmedewerkers. Van Hoof: “Zo wordt er binnen alle geledingen van ons bedrijf mee gedacht over verbeteringen die op welke manier dan ook te behalen zijn. Grote of kleine innovaties, prachtig om te vernemen.” Een leuk voorbeeld die hij noemt is het idee van een schoonmaakmedewerker om werkwagens in het recreatiesegment te voorzien van grotere wielen, aangezien deze werkwagens vaak vastlopen in mul zand of drassige ondergrond. Ook in de zorg worden deze werkwagens inmiddels ingezet. Dit met als doel een mindere belastbaarheid omdat het vaak fysiek zwaar is om de werkwagens te duwen over veelal linoleum-vlieren.
Middels de denktanks Jong CSU en Jong T-Zorg zorgen medewerkers tot de leeftijd van 35 jaar voor adviezen en vernieuwende impulsen.
Corona: ook pijn in de portemonnee
Van Hoof rekent voor dat corona van invloed is op de winstgevendheid van CSU: “De gebudgetteerde winst zal dit jaar 15% lager uitvallen. Qua omzet zien we een daling met circa 9%, ofwel 36 miljoen euro.” Deze omzet daling wordt echter grotendeels gecompenseerd door de overname van Dolmans, goed voor een kleine 25 miljoen aan omzet. De bestuursvoorzitter verwacht het jaar 2020 af te sluiten met een omzet van ruim 400 miljoen. Van Hoof: “De omzetdaling verschilt per segment. In het vervoersegment zien we een forse daling, maar in het zorgsegment daarentegen een stijging. Bovendien draagt de levering van desinfectiemiddelen, handgels en onze tool om deuren te openen en/of lichtschakelaars etc. serieus bij aan extra omzet. Ook het op meerdere momenten per dag schoon maken van contactoppervlakken genereert additionele omzet.” We vroegen of er ook aan gedacht is om CSU- medewerkers in te zetten als ondersteunende operationele hulp bij teststraten en/of het vaccineren. “Neen, interessante gedachten maar bij deze optie hebben we niet stil gestaan, omdat we ons focussen op schoonmaakactiviteiten. Wel gaan we onder andere de vaccinatiestraat in het Cars Jeans Stadion van ADO Den Haag schoonhouden.”
Geen overheidssteun
CSU ontving geen financiële ondersteuning vanuit de overheid. “Daarvoor was ons omzetverlies te gering.” Binnen CSU is ook geen sprake van gedwongen ontslagen als gevolg van corona. “Wel hebben we ingegrepen in de flexibele schil: uitzendkrachten of tijdelijke arbeidsovereenkomsten werden niet verlengd. In totaal spreken we dan over circa 1.000 medewerkers.”
Zorgbonus maakt zowel dankbaar als droevig
We vroegen Van Hoof in hoeverre er inzicht bestaat over het aantal CSU-medewerkers die de zorgbonus ontvingen: “Dit zijn er circa 1.500. Het aantal had 20% hoger kunnen liggen, want we hebben bij de zorginstellingen een hoger aantal namen doorgegeven van schoonmaakmedewerkers die o.i. voor de bonus in aanmerking komen.” Enerzijds zijn er echter zorginstellingen die überhaupt geen bonussen hebben aangevraagd, dus dan ook niet voor de schoonmaakmedewerkers binnen hun instelling. Pijnlijk is het dat er ook instellingen zijn die wel de bonus voor het zorgpersoneel hebben aangevraagd maar in hun aanvraag de schoonmaakmedewerkers niet opgenomen hebben. Dit terwijl ook de schoonmaakmedewerkers binnen hun instelling een buitengewone prestatie leverden. Van Hoof: “Hier word ik best een beetje droevig van!”
MKB: motor van de samenleving
Binnen het MKB segment horen we nogal eens het geluid dat awards in de regel altijd bij grotere bedrijven terecht komen, terwijl ook kleinere bedrijven onderscheidende prestaties leveren. Van Hoof: “Hierin herken ik mij niet. Er zijn ook awards binnen het MKB-segment toegekend, zoals ook de categorie MKB bij de Koning Willem I award. Maar los daarvan beschikken de grotere bedrijven over meer middelen om in innovaties te investeren. Daar lift het MKB -segment vervolgens op mee. Van het MKB -segment leren de grotere bedrijven daarentegen om hun organisatie dusdanig in te richten dat zij nog dichter bij de klant en medewerkers staan.”
De bestuursvoorzitter hamert erop dat binnen CSU het MKB-klanten segment, als motor van de samenleving, van cruciaal belang is. Mede om een landelijke spreiding te waarborgen: “Niet voor niets hebben we destijds het MKB-portfolio van ISS overgenomen. Ons netwerk aan regionale vestigingen is inmiddels uitgebreid. Deze vestigingen beschikken, binnen gestelde kaders, over zoveel bewegingsvrijheid dat zij zeer dicht bij de klant staan. Het aardige is bovendien dat er nu klant specifieke innovaties doorgevoerd worden, geheel afhankelijk van de specifieke situatie/regio. Dus niet one size fits all. Wij geloven in maatwerk.”
Cao: nieuwe cao zonder stakingen
Medio 2021 verloopt de cao, zodat de cao-onderhandelingen binnenkort weer van start gaan. Van Hoof is dit keer geen cao-onderhandelaar namens de werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland. ”Mooie naam, maakt duidelijk dat het voor schoonmaak breed staat. Zowel werknemers als werkgevers!”
“Laten we niet vergeten dat schoonmaken een fysiek zwaar beroep is”
Wat weinigen wellicht weten is dat Van Hoof vicevoorzitter is van deze werkgeversorganisatie. Van Hoof verwacht dat duurzame inzetbaarheid van de medewerkers een thema zal worden tijdens de onderhandelingen. De proef aangaande het vervroegd uittreden zal wellicht naar meer smaken. Van Hoof: “Maar is dit betaalbaar? De gemiddelde leeftijd gaat wereldwijd omhoog, dan zal de pensioengerechtigde leeftijd navenant meestijgen.” Onder verduurzamen verstaat de bestuursvoorzitter het realiseren van dusdanige werkomstandigheden dat de mensen langer gezond kunnen blijven werken: “Laten we niet vergeten dat schoonmaken een fysiek zwaar beroep is. Medewerkers op wat oudere leeftijd zou je daarom aangepaste taken kunnen geven. Opvallend verschijnsel is dat juist ook wat oudere mensen in de schoonmaak hierin na hun 67e actief willen blijven. We hebben best een redelijke groep actieve 70-ers in ons midden.” Verder wil Van Hoof niet op de cao-ontwikkelingen vooruitlopen, hij hoopt dat deze met het inmiddels opgebouwde wederzijdse respect tussen werknemers– en werkgeversorganisatie zullen verlopen: “Weer een nieuwe cao zonder voorafgaande stakingen, zo hoop ik!”
Als gevolg van de afspraken in de huidige cao in samenhang met de ontwikkeling van de sociale lasten zal er naar de mening van de bestuursvoorzitter op 1 januari 2021 sprake zijn van een prijsstijging van minimaal 5%.
Thuiswerken
Van Hoof is ervan overtuigd dat het qua werken terugkeren naar het ‘oude’ normaal niet zal gebeuren. Social distancing zal langere tijd aanhouden i.v.m. corona en vervolgens zal de mix tussen de thuis- en kantoorwerplek definitief haar intrede doen.
Kantoren worden ontmoetingsplekken, waar de medewerker bijvoorbeeld twee à drie dagen per week naar toe gaat om met collega’s te sparren, zaken af te stemmen enzovoort. Veel reisbewegingen worden onnodig, zowel nationaal als internationaal. De rest van de werkzaamheden kan immers vanuit een thuiswerkplek via videoconferences en ga zo maar door: “De thuiswerkplek in een hybridevorm dient ook in arbo-technisch opzicht goed door de werkgever gefaciliteerd te worden. Hier gaan fikse kosten mee gepaard. Onze fiscale wetgeving is hier vooralsnog niet op ingericht.” Het volledig faciliteren van thuiswerkplekken kan in het huidige fiscale stelsel consequenties hebben voor bijvoorbeeld de VPB & loonbelasting. De huidige WKR (werkkostenregeling) [onbelaste vergoeding ad 1,2% van het fiscale loon red.] dekt dergelijke kosten bij lange na niet: “Mijn suggestie is bijvoorbeeld deze kosten op te nemen onder de specifieke vrijstellingen!”
Dienstencheque
Van Hoof ziet veel voordelen in het invoeren van een dienstencheque naar Belgisch of Frans model: “Je haalt mensen uit het zwart werk circuit en geeft hen meer status middels een echte baan. Ze vallen onder de cao en bouwen pensioen op. Natuurlijk gaat er overheidsgeld mee gemoeid, maar ik focus mij meer op wat er bespaard wordt. Ik noem als voorbeelden: het oplossen van het fileprobleem, vermindering van de CO2 uitstoot, extra belastingopbrengsten. Navraag leert mij dat er alleen in België al 200.000 extra banen gecreëerd zijn door de invoering van de dienstencheque. Invoering van een cheque in welke vorm dan ook verdient zich terug en past ook in het nieuwe normaal qua thuis werken.” De CSU bestuursvoorzitter/vicevoorzitter van Schoonmakend Nederland roept de politiek op dit thema op te nemen in hun verkiezingsprogramma’s en straks een plaats te geven in het regeerakkoord.: “Deze kans mogen we niet voorbij laten gaan.”
Toekomst CSU
Het maximaal inspelen op flexibiliteit & wendbaarheid, de focus op circulaire duurzaamheid & hygiëne, adequate data analyses en het toepassen van innovatieve technologie zijn de sleutels tot succes volgens Van Hoof. Het schoonmaakbedrijf zal steeds vaker verworden tot operationeel verbinder van meerdere facilitaire disciplines op de werkvloer bij dezelfde opdrachtgever. Waarbij de opdrachtgever de facilitaire diensten zelf inkoopt, maar desgewenst de feitelijke afstemming tussen de diverse facilitaire diensten aangestuurd wordt door het schoonmaakbedrijf. Dit leidt tot maximale efficiency & synergie. Zaak is dat de schoonmaakbedrijven zich goed inleven in de doelstellingen van de klant en vervolgens ook hun eigen leveranciers in deze keten laten aanhaken.
Bovendien zal het werken in privé omgevingen zoals eerder gesteld nieuwe kansen bieden. Van Hoof: “De eerste stappen hebben we al gezet. In een groot verpleeghuis maken we zowel vóór als over de drempel schoon. Met andere woorden de algemene ruimtes, maar ook de kamers/appartementen van de patiënten.”
Denk in kansen
De CSU- voorzitter roept op om ook in coronatijd naar de kansen te blijven kijken in plaats van naar onmogelijkheden. Het vast blijven zitten in zaken die niet kunnen kost onnoemlijk veel energie waar je niets mee bereikt: “Naast de zakelijke kansen die het biedt geniet ik meer dan ooit van de tijd die ik met mijn gezin kan doorbrengen. En weet je: tijd om een boek te lezen had ik nooit, maar nu heb ik kunnen genieten van het lezen van je heerlijke boek Glamour & Intriges. Dit raad ik meerdere mensen aan om te doen!”
