Duurzaamheid heeft voor facilitair managers nog steeds de belangrijkste prioriteit. Het is dus niet gek dat er steeds meer duurzame en circulaire oplossingen voor de schoonmaak beschikbaar komen. Ook op het gebied van microvezel wordt er geïnnoveerd en met de komst van de Greenspeed Re-belle lijkt circulariteit mogelijk. Clean Totaal duikt in de wereld van recycling. Want wat is er anno februari 2022 nu écht mogelijk?
First things first. Om recycling mogelijk te maken is het belangrijk dat microvezeldoeken uit zo min als mogelijk materialen bestaan. Hoe meer stoorstoffen aan polyester wordt toegevoegd, hoe moeilijker het te recyclen is. Dat komt door het proces van recycling, aldus directeur van Frankenhuis Tich Vanduren. Frankenhuis is de grootste textielrecycler van Nederland. Als ‘middle man’ kopen zij grote hoeveelheden gebruikt textiel op om deze vervolgens te verwerken en als grondstof te verkopen aan de industrie.
Kleuring en materiaal microvezel
Zij vertelt dat er bij microvezel twee onderdelen van belang zijn voor een interessant recyclingproces. “Wat heel belangrijk is, is dat een doek zo min mogelijk stoorstoffen heeft. In het geval van microvezel willen we liever geen elastaan, nylon en wol. Dit zijn vervelende materialen voor het verwerkingsproces. Ook is de kleuring ontzettend belangrijk. Sommige polyesters worden op een bepaalde manier gekleurd waardoor deze niet meer van hun kleur te ontdoen zijn.” Afnemers zijn niet opzoek naar gekleurd gerecycled polyester, derhalve is dit niet interessant om te verwerken voor Frankenhuis. “De manier van inkleuren is ontzettend belangrijk om te weten”, stelt Vanduren. “Wij kunnen de afzet eenvoudiger realiseren als we vooraf weten hoe materialen ingekleurd zijn.”
Wil een doek geschikt zijn voor recycling, dan is het dus aan te bevelen dat de doek maar uit één materiaal bestaat, zoals PET. Dit doet Greenspeed bijvoorbeeld met haar Re-belle microvezeldoek. Deze doek is 100% recyclebaar en is geproduceerd uit 100% gerecycled materiaal. Ook de r-MicroTuff microvezeldoek van Vileda Professional is gemaakt uit 100% post-consumer PET en is derhalve een duurzame keuze. Regulier microvezel bestaat overwegend uit polyester en polyamide in verschillende verhoudingen.
Vervezelen microvezel onmogelijk
In hoeverre recycling of zelfs het circulair mogelijk maken van microvezel is, horen we zowel van Frankenhuis als van Cure. Beide partijen zijn vooruitstrevend op het gebied van textielrecycling. Clean Totaal krijgt al snel te horen dat het recyclen van regulier microvezel niet mogelijk is. Normaliter wordt polyester mechanisch verwerkt tot vezels waarvan hernieuwd polyester wordt gemaakt. Door de splitsing van het polyester in microvezeldoeken is dit niet mogelijk, het geeft onvoldoende kwaliteit. Mechanisch vervezelen resulteert in een te korte vezel die geen toekomst heeft. De toekomst ligt in chemisch verwerken.
Chemisch recyclen de toekomst
Tich Vanduren: “Met chemische recycling kunnen we het polyester depolymeren om er vervolgens nieuwe garen van te spinnen. Daarbij zijn een aantal zaken van belang. Polyester mag nauwelijks stoorstoffen bevatten. Daarnaast heb je volume nodig.” Zonder volume heeft een organisatie als Frankenhuis geen valide business case. Op dit moment kost het chemisch recyclen te veel geld en is er een gebrek aan voldoende aanbod gebruikt textiel.
“We doen nu verschillende pilots met polyester producten om te zien wat wel en niet werkt. Zo bleek bij microvezel doeken dat de zoomrand niet goed te verwerken was vanwege de verf. Daarom heeft Greenspeed de Re-belle zoomrand aangepast naar een witte variant. Naast microvezeldoeken ontvangen we ook cleanroom pakken en matras tijken om te bepalen welke stromen geschikt zijn voor verwerking.”
Als er voldoende aanbod is van materiaal om te recyclen, kan Frankenhuis voldoende volume creëren om de verwerking rendabel te maken. Een andere bottleneck is voorts de prijs. Op dit moment is de prijs van gerecycled polyester nog hoger dan virgin polyester. Er is actie van de overheid vereist om het gebruik van gerecycled polyester een verdere duw in de rug te geven.
Monomateriaal recycling mogelijk
Greenspeed claimde tijdens de introductie van de Re-belle dat de cirkel volledig rond was, maar bleek daarbij iets te voorbarig. Op dit moment zit de recycling van de Re-belle doek in een testfase. Na vragen vanuit de markt heeft Greenspeed de promotionele teksten aangepast. Vanduren: “Wij hebben de druk erop gezet om ervoor te waken dat er geen onjuiste informatie wordt verspreid. Te vaak stuiten wij op greenwashing in onze sector. Wij blijven graag bij feitelijkheden. Het feit hier is dat de Re-belle doek geen greenwashing is, maar volledig is ontwikkeld om circulair is. Het recyclingproces is echter nog niet zover dat we de keten volledig kunnen sluiten. Maar dit is vanaf 2023 up and running.”
Over de claim circulair of recycling valt overigens te twisten. Microvezeldoeken gemaakt van PET kunnen nu een tweede leven krijgen als opvulmateriaal. In de ogen van de Clean totaal redactie is dat recycling en geen circulariteit. Dit heeft echter te maken met de huidige staat van de recycling en niet met de productie van de doek. Als we Vanduren mogen geloven zet Greenspeed de trend met de ontwikkeling van deze doek. “Als het commerciële verwerkingssysteem is uitgebouwd, dan kunnen deze doeken circulair mee en hernieuwd worden ingezet als een volwaardig polyester.”
Op de zaken vooruit
Het klopt dus dat de Re-belle doek volledig voor de circulaire wereld is ontwikkeld. Uit onderzoek, bevestigd aan Clean Totaal blijkt dat de doek goed hoogwaardig is te recyclen. De doek is dan ook Cradle to Cradle gecertificeerd. Binnen de pijler ‘material reutilisation’ scoort de doek ‘zeer goed’. Om te zien hoe de doeken daadwerkelijk gerecycled gaan worden, daarvoor moeten we geduldig zijn. Frankenhuis verwacht vanaf 2023 polyester hoogwaardig chemisch te kunnen recyclen. Vanaf eind 2022 verwacht Greenspeed de eerste Re-belle doeken in te nemen en af te leveren en dan is het de vraag hoe geschikt de doeken dan nog zijn. Vanduren: “Dan hebben we een systeem waarmee we veel volume kunnen creëren. Echter is het enige vraagteken hoe het zit met de vervuiling in de doeken. Een schone en droge inzameling is de norm. Als blijkt dat de doeken vol zitten met chemicaliën, dan wordt recycling een lastig verhaal.” Volgens Greenspeed heeft de gebruiker hierbij zijn verantwoordelijkheid om de cirkel rond te krijgen. De producent faciliteert de gebruiker met een ophaalbox voor Re-belle doeken die het einde van de levensduur hebben bereikt.
Verdict circulair microvezel
Het draait bij duurzaamheid uiteindelijk allemaal om het verkleinen van de ecologische voetafdruk. Hoe meer doeken van gerecycled polyester geproduceerd gaan worden, hoe kleiner de voetafdruk wordt. Met microvezel wordt al bespaard ten opzichte van de klassieke sopdoek. Microvezel is al duurzamer in gebruik én productie dan de klassieke poetsdoek (het wasproces niet meegerekend). De volgende stap is circulair, maar dat is vooralsnog een brug te ver. Volgend jaar weten we meer!
