Op 23 november 2018 vond de eerste editie plaats van het OSB-Congres; ‘Heldere blik op de schoonmaakbranche: de kansen van maatschappelijke veranderingen’. Klokslag 13.00 uur werden plusminus honderd leden, stakeholders en geïnteresseerden van de imposante entree van het Haagse Louwman Museum naar de zaal gedirigeerd voor de start van het programma met als hoogtepunten de visie van de overheid op arbeidsparticipatie door staatssecretaris SZW Tamara van Ark, bijzonder hoogleraar demografie aan de UvA Jan Latten die de sector in maatschappelijk perspectief zet en een op voorhand luchtiger verhaal over doorzettingsvermogen van Olympisch kampioen openwater en Elfstedenheld Maarten van der Weijden.
Een positieve noot van dagvoorzitter Marijke Roskam, o.a. bekend van BNR, die ooit zelf als schoonmaakster gewerkt heeft, jaren geleden. “Dat heb ik soms ervaren als eenzaam werk, dat ook niet altijd erkend werd.” Jaren later stelt ze dat een omslag is gerealiseerd waar de schoonmaakbranche trots op mag zijn, ook al is er op sommige fronten nog een aardige weg te bewandelen. De eerste complimenten zijn binnen, tijd voor OSB-voorzitter Piet Adema om de sector toe te spreken.
Mensenbranche
In een kort betoog schetst Adema de kansen en uitdagingen voor het Nederlands schoonmaakbedrijf, waaronder de krapte op de arbeidsmarkt en de economische groei. “De arbeidsmarkt draait als een tierelier. Het is moeilijk aan mensen te komen. Het is belangrijk dat we laten zien hoe mooi onze branche is, met een goed salaris en het carrièreperspectief dat werken in de schoonmaak biedt.”
Via het geklapte pensioenakkoord, waar zware beroepen werden aangehaald, wordt de brug geslagen naar duurzame inzetbaarheid. Zo onderzoekt OSB samen met de bonden hoe robotisering bij kan dragen aan verlichting van het schoonmaakwerk en hoe sensoring bijdraagt aan het efficiënt en nuttig inzetten van de schoonmaker, een vakman. “We willen bij elke opdrachtgever aan de slag. Als branche hebben we goede opleidingen en echte vakmensen.” Inbesteding is dan ook een slechte ontwikkeling volgens Adema: “Hhiiermee misken je de waarde en de ontwikkeling van de sector.” Volgens de OSB-voorzitter is het tijd dat de regering meer oog heeft voor het bedrijfsleven. Met de plannen van het ministerie SZW lijkt het dat hierin stappen worden gezet.
Samen kom je verder
Staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid sprak vol lof over de Nederlandse schoonmaak. Zij ziet een voorbeeldfunctie weggelegd voor de branche. “Ondanks de arbeidsmarktkrapte staan er nog veel mensen langs de kant, waaronder veel arbeidskandidaten met een arbeidsbeperking. Voor deze mensen wil ik perspectief bieden, samen met u. Schoonmaakorganisaties kunnen veel voor deze mensen betekenen.” Onlangs lanceerde de staatssecretaris het Breed Offensief bestaande uit vier pijlers die ervoor moet zorgen meer mensen aan het werk te krijgen, hier vindt u het nieuwsbericht erover.
Van Ark vervolgde: “Wat u doet is bijzonder. Wat ondernemers in de schoonmaak doen, is niet normaal.” Volgens de staatssecretaris is schoonmaak een geweldige bondgenoot die kansen biedt aan mensen aan de zijlijn, mensen met schuldenproblematiek. Ze roept de branche op om mee te blijven denken. “Nu de economie zo goed draait, kunnen we het waarmaken!”
Toch een kritische noot; de staatssecretaris vertelde vol trots hoe ze een prijs uitreikte in het kader van duurzame inzetbaarheid aan Hago Next. Daar werd een oudere werknemers aan het werk gehouden door de normale stofzuiger in te wisselen voor een exemplaar die op de rug gedragen wordt. Ons inziens is dat ‘normaal ondernemerschap’, waarbij de bijzonderheid ver te zoeken is.
Bevolkingsgroei brengt uitdagingen
Bijzonder hoogleraar sociale demografie bij de Universiteit van Amsterdam Jan Latten schetst een ontluisterend beeld over de toekomst op basis van demografische cijfers en trendontwikkelingen. Over de laatste zestig jaar kan deze verandering in grote lijnen worden samengevat als: toenemende welvaart, secularisering, niemand de baas en genieten als levensdoel. Het gaat anno 2018 om IK.
De komende tientallen jaren kan Nederland zich opmaken voor uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, sociale spanningen en een nog krapper wordende arbeidsmarkt door de vergrijzing. Hier liggen kansen voor de schoonmaakbranche. De komende jaren zal de bevolkingsgroei voor een nog groter deel bestaan uit immigranten met een niet-westerse achtergrond. Juist voor hen lonkt een carrière in de schoonmaak. “Als ondernemer in de schoonmaak bent u voor hen een vraagbaak”, stelt Latten. De hoogleraar verwacht dat taalles via het schoonmaakbedrijf onontbeerlijk wordt. Samengevat: het schoonmaakbedrijf wordt een partner (in de integratie) voor deze groep mensen.
Ondernemerspraktijk
Tijdens het OSB-congres krijgen maar liefst vijf ondernemers het podium om collega’s te inspireren met verschillende succesverhalen. Zo toonde Andreas Post van Post Cleaning een ‘Willie Wortel-uitvinding’ waar bij opdrachtgever Vitens kalk wordt verwijderd aan de binnenzijde van watertanks. Door deze vinding is de reinigingstijd verkort van een paar weken naar twee à drie dagen. De bedrijfseigenaar annex uitvinder besluit treffend: “We moeten het als branche niet hebben van vierkante meters schoonmaak verkopen, daar zit niet de toekomst.”
Frank en Daniël van Pelt van ACW uit Hoogvliet vertelden over de verbreding van de dienstverlening. Inmiddels dekt de titel ‘schoonmaakhelden’ namelijk niet meer de volledig lading. Mede door ontevredenheid van een opdrachtgever werden de eerste stappen gezet in catering, een keuze waar positief op wordt teruggekeken.
Goed werkgeverschap
Gaby Westelaken van GWS dé schoonmaker, Vincent de Beer van Beercoo schoonmaakgroep en Karin van Elten van Glazenwasserij van Elten vertelden over goed ondernemerschap. Zo steekt Van Elten veel tijd haar medewerkers en assisteert ze hen op het gebied van schuldhulpverlening. Een taak die soms te veel tijd in beslag neemt, maar zeer veel voldoening geeft. Bij GWS dé schoonmaker krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans. “Het is mooi om te zien dat medewerkers plezier hebben en trots zijn op hun werk”, aldus Westelaken trots.
Beercoo schoonmaakgroep introduceerde een smiley manager die verantwoordelijk is voor het plezier in het bedrijf, “maar ook voor taaltrajecten, budgetcoaching, opleidingen en dergelijke.” De Beer gelooft dat blije, gelukkig medewerkers ook blije klanten opleveren. “Bovendien is het hard werken in de schoonmaak, dus kunnen we
het werk het beste maar zo aangenaam mogelijk maken.”
Hardnekkige vooroordelen
Directeur-eigenaar van Container Service Groenenboom Kristel Groenenboom nam op jonge leeftijd het bedrijf van haar vader over en werd met zoveel vooroordelen geconfronteerd dat ze besloot er een boek over te schrijven. Het managementboek ‘Mag ik meneer Kristel even spreken?’ werd een succes. Verschillende vooroordelen werden gedeeld met de zaal waarbij ze logischerwijs opriep minder in hokjes te denken en minder vooroordelen te hebben.
Zoek verbinding als het tegen zit
Na het woord van Groenenboom, die duidelijk haar mannetje stond, was het de beurt aan Elfstedenheld Maarten van der Weijden om af te sluiten. In een inspirerend verhaal over doorzettingskracht, zijn verleden in het ziekenhuis, ‘vechtend’ tegen kanker. De ziekte die hij overleefde terwijl hij extreem lui was. Deze overleversschuld zorgde voor een ongekende drive om geld in te zamelen voor kankeronderzoek in een monstertocht die hij na 163 kilometer, maar liefst 55 uur, moest staken.
De zwemtocht kenmerkte zich door pijn, extreme pijn waarbij de zwemmer normaal in zichzelf kruipt. Tijdens de Elfstedenzwemtocht besloot Van der Weijden zich over te geven aan de pijn, zich open te stellen voor het publiek en de pijn als het ware te delen. Dit is het moraal van het verhaal; zoek verbinding als het tegen zit, houd het niet voor jezelf.
Volwassen geworden
Een goed georganiseerd OSB-Congres op een unieke locatie, omlijst met niet al te unieke ondernemersverhalen, en als uitsmijter Tamara van Ark. OSB kan terugkijken op een geslaagde dag met dagvoorzitter Roskam als nieuwe ambassadeur: “Ik heb de branche volwassen zien worden in de tijd toen ik ooit schoonmaker was tot nu.”
OSB-Congres toont schoonheid van schoonmaak
