Nieuw en toch ook weer niet zo nieuw: tapijt reinigen met de encapsulationmethode, in ons land beter bekend als kristalreiniging of kristallisatie maar hier ook nog weinig toegepast. Wat houdt deze reinigingsmethode in en hoe pas je deze het beste toe?
Door Leon van den Berg, redactielid Clean Totaal
Kristalreiniging is een methode die sinds de opkomst van een verbeterde polymeertechnologie in de jaren negentig van de vorige eeuw ontstond. Er wordt maar weinig vocht bij gebruikt. In de speciale reinigingsvloeistof zit een combinatie van een detergent en een polymeer dat op het tapijt verneveld wordt en er vervolgens ingeborsteld wordt. Het trekt zo in het tapijt en daar vormt het bij droging een uiterst breekbare kristalstructuur waarin zowel de detergent als het vuil uit het tapijt is ingekapseld.
Die kristalvorming gebeurt ongeveer na 20 tot 60 minuten drogen, maar de vloerbedekking kan ondertussen gewoon belopen worden. De duur is afhankelijk van het soort tapijt, de poolhoogte en het binnenklimaat. Daarna worden de kristallen en vuil verwijderd door grondig te stofzuigen met een borstelstofzuiger. Dat gebeurt gewoon tijdens de dagelijks zuigbeurt. De belangrijkste voordelen van deze methode zijn onder andere dat de ruimte tijdens de behandeling toegankelijk blijft, de behandeltijd beperkt is en eventueel residu kleurloos is. Voor het beste resultaat is het wel belangrijk het juiste soort kristallen te gebruiken. Dat laatste is wel een beetje een probleem, want er zijn veel fabrikanten die zo’n kristalvloeistof op de markt brengen en het onderlinge kwaliteitsverschil is groot. Sommige producten maken hun belofte niet waar en laten bijvoorbeeld een soort sticky residu achter, waardoor het middel feitelijk erger is dan de kwaal.
Amerikaans systeem
Oorspronkelijk bestaat dit systeem uit drie onderdelen: een (borstel)stofzuiger, een sprayflacon en een borstelmachine met vlakke roterende of cilindrische borstels. Het nadeel van dit systeem is dat het onnodig tijdrovend is. Een schoonmaker moet eerst stofzuigen, daarna sprayen, daarna binnen een paar minuten borstelen en tenslotte na droging weer een keer stofzuigen. In de praktijk is er dan ook om voldoende vierkante meters te maken vaak sprake van de inzet van twee schoonmakers.
Progenta heeft een moderne variant van dit systeem naar Nederland gehaald: het Smart Care Trio System van Whittaker komt uit de Verenigde Staten en heeft daar haar sporen inmiddels verdiend. De machine onderscheidt zich door twee belangrijke zaken. Hij bevat een watertank en sprayt en borstelt in één beweging wat ervoor zorgt dat er slechts één schoonmaker het werk kan uitvoeren. Er zijn twee middelen. Het standaardmiddel voor licht tot matig vervuild tapijt (normaal onderhoud) en een sterkere uitvoering voor zwaarder vervuild tapijt of dieptereiniging. Een flesje van een halve liter is voldoende voor de hele tank. Bovendien heeft de machine drie verwisselbare borstels die tegengesteld draaien. Dat laatste is van groot belang, want de machine is daardoor niet alleen heel effectief, maar ook licht te bedienen.
Redacteur Leon van den Berg heeft het zelf geprobeerd en anders dan bijvoorbeeld een machine met een horizontale schijf is dit apparaat letterlijk met een vinger te bedienen. Dat is meteen weer een voordeel, want schoonmakers worden daardoor lichamelijk minder belast en kunnen daardoor meer vierkante meters maken zonder uitgeput te raken. Overigens is de machine opvallend stil.
Verwisselbare borstels
De Progenta-machine ziet er een beetje lomp uit, zoals dat wel vaker het geval is met machines van overzee. Daar moet men zich echter niet door laten afschrikken, want de werking ervan is prima. Zelfs hardnekkige vlekken verdwijnen na een paar keer over de plek heen te walsen. De borstels van de machine zijn leverbaar in drie hardheden, waardoor voor ieder tapijt de juiste hardheid kan worden toegepast (wit, grijs en zwart).
Een deel van het ingekapselde vuil wordt al meteen verwijderd en komt in een opvangbak terecht. De machine zuigt echter niet. Daarvoor moet een borstelstofzuiger worden gebruikt, die overigens ook heel gemakkelijk en licht te bedienen is. Bekend is dat dit soort stofzuigers of stofzuigers met een borstelmondstuk tapijt veel beter reinigen dan de stofzuigers die wij vaak in ons land standaard gebruiken, terwijl de aanschafkosten ervan nauwelijks verschillen.
Drieslag
De kristalreinigingsmethode bestaat ook in deze Amerikaanse versie uit drie onderdelen, maar dan in een andere samenstelling. Wat is gebleven is de borstelstofzuiger(mond) voor het voorzuigen, maar voor de rest is alles anders. De aparte lage-druksprayer is verdwenen. Sprayen maakt nu deel uit van de machine die met de drie cilindrische borstels beter werkt dan de voorheen toegepaste machines met twee cilindrische- of met vlakke borstels. Daarnaast is er een speciale vlekverwijderaar. Dit is een bijzondere door Progenta ontwikkelde spotting tool.
Zware (koffie)vlekken worden met hetzelfde kristalmiddel ingespoten als in de machine gebruikt wordt. Voor vlekverwijdering wordt de spotremover op basis van kristallen gebruikt. Na verneveling daarvan wordt de spotting tool over de vlek bewogen. Hierdoor wordt het vuil van de vezels opgelost en verwijderd. Door de gaatjes komen schuimslierten die bruin verkleuren en daarna steeds lichter worden. Dat is het teken dat de vlek verwijderd is. Deze vlekverwijderaar kan als voorbehandeling bij het Smart Care Trio System gebruikt worden, maar speelt daarnaast vooral een belangrijke rol in het dagelijks onderhoud. Belangrijk, want een langdurig zichtbare koffievlek lokt nieuwe vlekken uit omdat mensen onzorgvuldiger worden als ze zien dat vlekken niet worden verwijderd.
Dit is een artikel uit Clean Totaal 1 – 2017. Wilt u verzekerd zijn van vakinformatie middels ons vakblad? Bekijk dan deze pagina.
Duurzaam tapijt reinigen met kristallisatie
