Jan Kampherbeek: Ziek zijn is niet ziek?

Jan Kampherbeek (CNV Vakmensen) is columnist voor Clean Totaal en doet vanuit de praktijk en als vakbondsman, verslag van zijn ervaringen.     

 

In zijn column “Bedrijfsarts bepaalt mate van arbeidsongeschiktheid niet” schrijft OSB-bedrijvenadviseur Ton Christianen over de rol van de bedrijfsarts. In zijn betoog stelt hij dat de bedrijfsarts de enige is die kan bepalen of iemand ziek is en of die ziekte resulteert in beperkingen. Het is vervolgens aan de werkgever te bepalen wat iemand met die beperkingen nog zou kunnen doen en in welke mate dat tot arbeidsongeschiktheid leidt. Immers het hebben van beperkingen betekend niet dat je (geheel) arbeidsongeschikt bent. Daarna concludeert Christianen dat van elke functie de belastbaarheid zou moeten worden vastgesteld. Dat kan de bedrijfsarts niet doen want die is niet goed ingevoerd in de verschillende functies.

 

Op dezelfde dag dat Clean Totaal op de mat valt staat in Trouw (5 juli) een stuk met de kop “Bedrijfsarts onder druk gezet”. In dat stuk wordt ingegaan op een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken over de positie van de bedrijfsarts. In het onderzoek wordt geconstateerd dat veel bedrijven (44%) slechts de minimale (wettelijke) diensten van een Arbodienst afnemen en dat 20% van de bedrijfsartsen onder druk wordt gezet om vertrouwelijke informatie prijs te geven. Tevens geven bedrijfsartsen aan dat hun onafhankelijkheid, mede door commerciële belangen, steeds verder onder druk komt te staan. Kortom, de mogelijkheden van bedrijfsartsen zijn beperkt. Verder zijn de bedrijfsartsen niet te spreken over de rol van casemanagers, een in de schoonmaakbranche zeer uitgebreid ingezette groep.

 

Ergo: als de bedrijfsarts zo weinig bevoegdheden heeft en zo weinig kennis van de branche, wie weet het dan wel en hoe daar in de praktijk mee om te gaan? 

 

 

Een schoonmaakster van een school meldt zich ziek bij de leidinggevende. Het hoofdkantoor nodigt de schoonmaakster uit voor een bezoek aan de bedrijfsarts. De bedrijfsarts heeft een gesprek en meldt vervolgens dat de schoonmaakster “beperkingen in tempo, lang staan en lopen en daarnaast knielen en hurken” heeft. Hoeveel beperking wordt niet genoemd.

 

De leidinggevende krijgt dat te horen en moet een passende plek vinden. Wat kan deze schoonmaakster nog doen? Veel leidinggevenden zien dat ook niet en komen derhalve niet verder dan “je moet maar gewoon op je werk komen en dan kijken we wel”.

De schoonmaakster gaat keurig naar het werk en krijgt vervolgens te horen dat ze die dag alleen maar de prullenbakken moet legen. Daarvoor moet je echter lopen, knielen en bukken. Maar ja, de bedrijfsarts heeft geschreven dat ze beperkingen heeft maar niet dat het helemaal niet meer gaat. Dit soort gevallen geeft regelmatig discussie tussen (direct) leidinggevenden en de werkvloer. Als je niet oppast eindigt zo’n discussie in een arbeidsconflict en dat is, volgens de definitie, al helemaal geen ziekte meer dus daar wordt dan ook maar weinig aandacht aan besteed.

 

Naar mijn mening kun/mag je van direct leidinggevenden niet verwachten dat zij een goede afweging kunnen maken wat men met de constateringen van de bedrijfsarts te moeten doen. Dat gebeurt echter wel op grote schaal.

 

Het ziekteverzuim  in de schoonmaak loopt op. Een groot bedrijf in de branche heeft dat ook geconstateerd en alle medewerkers een brief gestuurd. De strekking van de brief is dat ziekmeldingen niet meer zomaar geaccepteerd worden. Daarbij worden kreten gebuikt als “De stelling ziek is ziek accepteren wij niet meer”. Wat ziek zijn dan wel is weet ik niet. Waarschijnlijk wordt bedoeld dat als je ziek bent dit niet automatisch betekent dat je je werk niet meer (geheel of gedeeltelijk) kunt doen. We zien in de praktijk dat werknemers maar ook veel leidinggevenden in dit soort situaties vastlopen. Kortom, er moet wat gebeuren.

 

Ik ben het er mee eens dat een ziekte niet betekend dat je direct niet meer kunt werken. Het betekent echter wel dat je een beperking ervaart. Dat kan lichamelijk zijn maar ook psychisch. Een ziekmelding zal dus tot een serieuze reactie moeten leiden. Wat mij betreft eerst een goed gesprek met iemand die iets verder weg staat dan de direct leidinggevende. Daarna naar de bedrijfsarts die meer ingaat op wat iemand nog wel kan dan wat de beperkingen zijn. Graag zo concreet mogelijk. Als blijkt dat de bedrijfsarts te weinig van de schoonmaakbranche af weet is het tijd om de bedrijfsarts bij te scholen (in het genoemde rapport wordt dat ook geadviseerd). Een goede samenwerking tussen bedrijfsarts en casemanager hoort daar zeker bij.

 

Het wordt hoog tijd dat schoonmaakbedrijven niet zo weinig mogelijke Arbozorg inkopen maar zich echt eens gaan bezinnen hoe zorgvuldige Arbozorg op te zetten en eventueel in te kopen. Arbozorg die recht doet aan werknemer, werkgever en ook de bedrijfsarts.

 

Misschien tijd voor een code?

 

Jan Kampherbeek

 

Lees ook: Vakcentrales waarschuwen voor tweedeling in Arbozorg