Na de overname van ATIR (alweer bijna 7 jaar geleden) schreef ik een column voor Clean Totaal. Aan mij werd indertijd de vraag gesteld hoe ik als buitenstaander naar de schoonmaakbranche keek. Het was een tijd waarin volop onrealistische contracten werden gescoord ondanks dat de kwaliteitseisen van de opdrachtgevers onverminderd zeer hoog bleven. De verdringingsmarkt zat op zijn hoogtepunt. Ik sprak in die tijd zelfs over een cowboy markt. Of is misschien het wilde westen, een land vol cowboys, indianen, schurken en ontdekkingsreizigers waar nauwelijks wetten voorkwamen zoals in een beschaafde wereld, een betere benaming?
Door Hayk Simons, directeur Atir en HTC Advies
Vraag is of er sinds de periode van de cowboys en het wilde westen nu anno 2014 veel is veranderd?
Een mooie timing om dit onderwerp te behandelen. Vanmorgen heb ik namelijk als kersvers bestuurslid van de Stichting Code Verantwoordelijk Marktgedrag (waar naast de schoonmaak ook catering en beveiliging deel van uitmaken) de eerste vergadering van het bestuur gehad.
Het antwoord op de vraag of er veel veranderd is vol overtuiging: Ja zeker!
Er hebben wezenlijke veranderingen plaatsgevonden. De leveranciers die tot 2011 alleen maar groeiden door het afsluiten van onrealistische contracten hebben sindsdien veel omzet verloren. ‘Slechte’ contracten zijn de markt opgekomen en zijn tegen gezondere condities afgesloten. Andere leveranciers zijn er achter gekomen dat de relatie met de opdrachtgever belangrijk is en dat service leadership loont. De bedrijven die dit nog niet inzien hebben de focus nog teveel op de korte termijn. Deze leveranciers gaan er naar mijn mening snel achter komen dat een andere visie en strategie nu en in de toekomst meer overlevingskansen biedt.
In de advieswereld is ook een aardverschuiving gaande. Faillissementen, met de laatste (Verhoeven & Partners, overname door ATIR) vers in het geheugen. Er zullen naar mijn mening enkele goede bureaus overblijven die echt toegevoegde waarde bieden. En die in staat moeten zijn te investeren in kennis, tools en faciliteiten (bijvoorbeeld met een goede ontmoetingsplaats voor de adviseurs), goede mensen en innovatie. De komende jaren zullen nog meer bureaus verdwijnen. Je ziet nu al bureaus die een andere richting kiezen dan enkel die van adviseur. Zo zijn er bij die zich meer op uitvoering van diensten richten en van adviesbureau meer schuiven richting leveranciers.
Op het gebied van training en opleiding is veel veranderd. Een prachtige ontwikkeling is ook de aandacht voor Hospitality. Gastvrij denken en handelen is geen trend maar zet zich verder door. Hier is het onderscheidend vermogen in te vinden, zowel bij adviseurs als bij leveranciers. Wie maakt het verschil in een andere wijze van verbinding leggen met je omgeving, wie realiseert daadwerkelijk een omslag van inspanning naar resultaat en beleving? Het proces van onbewust onbekwaam naar bewust bekwaam is hierin mooi om te zien.
Behoeften van opdrachtgevers veranderen in rap tempo. Er ontstaat een andere vraag en oplossingsbehoefte. Regieorganisatie zet zich door en ook het nieuwe werken ontwikkelt zich van half- naar volledig nieuw werken. Er wordt meer verbinding gezocht in de werkelijke samenwerking en prijs wordt naar normale proporties teruggebracht. Er wordt meer een beroep gedaan op de kennis van leveranciers vanuit conceptueel denken. Het einde van de crisis en de lagere werkloosheid zal dit proces zeker versnellen. Al deze ontwikkelingen vragen om een ander profiel van contractbeheerder zowel aan klant als leverancierszijde. Van MBO naar HBO denkniveau. Ook zal voor deze functiegroep de investering in ontwikkeling niet stilstaan.
Is er dan tegenwoordig sprake van volledig vertrouwen en transparantie tussen alle partijen?. Worden er geen onrealistische contracten meer afgesloten of deals onder tafel beklonken? Nee, zeker niet. Er is nog echt nog wel werk aan de winkel. Er zijn helaas nog steeds bemiddelaars (die zich adviesbureau noemen) die uit het zicht van de opdrachtgever grote bedragen ontvangen van (grote) schoonmaakleveranciers indirect uit de portemonnee van de klant. Helaas lijkt (onder de druk van de markt?), hiervoor nog steeds een voedingsbodem bij diverse bedrijven. Het is bekend in de markt maar het zal niet lang meer duren of hier komen ook een keer bewijzen voor op tafel.
Maar laten we toch vooral het positieve zien. Want die ontwikkeling is er zeer zeker! Er is niet voor niets sprake van een verbreding van de code. Ook andere branches zien het succes van de schoonmaakcode verantwoordelijk marktgedrag. Er is nog lang geen sprake van “The promised land” maar de cowboys en schurken lijken langzaam uit te sterven. En ik ben inmiddels geen buitenstaander meer en maak onderdeel uit van een branche die niet stilstaat.
