Hoe duurzaam wordt er ingekocht? Cijfers uit MVI-factsheet 2024

In 2024 blijft Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) een belangrijk instrument voor publieke organisaties en gemeentes om bij te dragen aan duurzaamheidsdoelen blijkt uit de MVI-factsheet 2024.

Nieuwe cijfers en analyses, afkomstig uit de jaarlijkse MVI-factsheet van PIANOo (het Expertisecentrum Aanbesteden van het ministerie van Economische Zaken), geven een gedetailleerd beeld van hoe sociaal en duurzaam publieke inkopers te werk gaan. De analyse is gebaseerd op gegevens van 1.344 percelen met een totale waarde van 15 miljard euro en maakt gebruik van data uit de MVI-Zelfevaluatietool.

MVI in cijfers: opvallende trends

Inkopers passen de zes MVI-thema’s – milieu, klimaat, circulair, ketenverantwoordelijkheid, diversiteit & inclusie en social return – steeds vaker toe bij grote aanbestedingen. Toch blijkt uit het onderzoek dat MVI nog niet structureel onderdeel uitmaakt van het hele inkoopproces. In 2024 wordt Social Return het vaakst toegepast, maar het thema Klimaat nadert deze koppositie. Het thema Diversiteit & Inclusie is de enige categorie die vaker werd toegepast dan in 2023. Volgens Gemeente.nu worden de thema’s slechts zelden gebruikt als gunningscriteria, waarmee ze echt invloed zouden hebben op de keuze van leveranciers.

Verschillen per type aanbesteding

Een belangrijke verklaring voor de afname in toepassing van MVI-thema’s ligt mogelijk in het soort aanbestedingen. In 2024 zijn er relatief meer diensten aanbesteed dan leveringen of werken. En juist bij diensten worden groene thema’s minder vaak meegenomen. Toch blijft Social Return in alle sectoren een relatief populair thema (bron: GemeenteNU).

Grote aanbestedingen bevatten steeds vaker ten minste één MVI-thema. Dit geeft aan dat MVI niet langer als vrijblijvend wordt beschouwd. Aan de andere kant worden kleinere opdrachten vaak nog volledig uitgevoerd zonder enige vorm van MVI. Ook het toepassen van meerdere MVI-thema’s tegelijk blijft beperkt.

Tools ondersteunen betere toepassing

Zowel PIANOo benadrukt het belang van hulpmiddelen om MVI beter te integreren. Tools zoals de MVI-criteriatool, het Ambitieweb, de CO2 Prestatieladder en de bouwblokkenmethode dragen bij aan een bredere en diepere toepassing van MVI. In aanbestedingen waar deze tools worden ingezet, worden meer thema’s meegenomen én inhoudelijk sterker uitgewerkt. Alle factsheets en rapportages zijn te downloaden op de pagina Jaarlijkse MVI-factsheet (MVI-zelfevaluatie tool) van PIANOo.