De Asito Dienstengroep organiseerde onlangs een enerverende middag met als motto: “wat komt er op ons af?” In ’t Spant in Bussum gingen twee topsprekers, te weten Mark Eyskens en Herman Wijffels, daarop in.
Onder bezielende maar niet al te strakke leiding van dagvoorzitter Astrid Joosten hielden voormalig premier Mark Eyskens en voormalig Rabo topman Herman Wijffels vlammende betogen over hoe we moeten reageren op de uitdagingen van de komende veertig jaar. Daarna gingen zij met elkaar en de zaal in discussie. Deze naar verwachting jaarlijkse ontmoeting is -zoals Asito-directeur Ron Steenkuijl zegt- voortgekomen uit de teleurstelling rond het mislukken van de Klimaattop in Kopenhagen.
De middag werd georganiseerd door vier dochterondernemingen van de Asito Dienstengroep; Timing, TSN, Persoonality, Asito en samenwerkingspartner Climate Neutral Group.
Synthese noodzaak
Eyskens kreeg al gelijk de lachers op zijn hand door met een knipoog te verwijzen naar België als toekomstige Zuidelijke Nederlanden, maar gaf ook aan dat de taalstrijd straks nergens meer over gaat. Volgens hem lopen we over een paar jaartje allemaal met een geimplanteerde vertaalcomputer ter grootte van een speldenknop, waardoor we elkaar overal in de wereld kunnen verstaan. Dat zal ook nodig zijn want in 2050 zal nog maar vijf procent van de wereldbevolking Europeaan zijn. Het is dus volgens Eyskens essentieel dat we met elkaar en met elkaars verschillende achtergronden en visies leren leven. PVV en Vlaams Belang zijn dan ook mastodonten uit een verleden en zijn niet constructief. Angst (voor anderen) is een slechte raadgever in een veranderende wereld.
Eyskens ging ook in op de filosofische basis van onze maatschappij, namelijk het keuzemodel. Dit of-of model werkt polariserend en past niet meer in de huidige tijd. Het wordt vervangen door een en-en model, ofwel synthese. Concreet, je bent Europeaan én wereldburger, dus ook wereldwijd voor elkaars welzijn verantwoordelijk. Met het denken in macht en verouderde systemen zoals Communisme, Socialisme of Kapitalisme en daarnaar handelen, zetten bedrijven, maar ook landen zichzelf uiteindelijk buiten spel. Synthese werkt ook Corporate Social Resonsibility (CRS, ofwel MVO) in de hand. Het egocentrisch afgaan op winstmaximalisatie en monopolisering van productiemiddelen, is achterhaald in een tijd waarin nieuwe eisen aan economische ontwikkeling worden gesteld, mede door een steeds verdere ontwikkeling in kennis en kunde van mensen in de hele wereld. Richard Florida heeft het daarover in zijn 3T model. Technologie, Talent en Tolerantie zijn de sleutels voor de nieuwe tijd.
Machtsdenken is ballast
Herman Wijffels schetste vanuit macro-economisch standpunt de huidige staat van onze wereldeconomie. Dat was geen positief beeld, want het geloof in groei als motor van de economie werd flink onderuit gehaald. Het huidige economische (kapitalistische) systeem heeft de grenzen bereikt en biedt geen antwoord meer op de uitdagingen van de toekomst. Het gaat dan allereerst om het feit dat meer groei niet meer mogelijk is zonder de aarde volledig te vernietigen. De grondstoffen, vooral fossiele brandstoffen, raken uitgeput en hernieuwbaarheid is daarom een vereiste om überhaupt als mensheid te blijven bestaan. Het is ook een illusie dat de welvaart zoals we die tot nu toe hebben gehad op dit niveau kan worden gehandhaafd. Daar ontbreekt niet alleen het geld voor, maar opkomende economie zoals China en India willen ook een hogere welvaart. Als we zien dat voor ieder mens 2 ha grond op aarde beschikbaar is en we in Nederland bijvoorbeeld bijna 6 hectare per persoon gebruiken wordt meteen duidelijk dat dit niet handhaafbaar is, zeker niet als het aantal mensen nog verder groeit.
Wijffels ging ook in op de machtsstructuren die nodig zijn in een nieuwe wereld. De huidige politiek is een afspiegeling van de 18e, 19e en 20e eeuw, waarin een relatief kleine elite de dienst uitmaakte en voorschreef wat een grote groep ‘onwetenden’ moest doen, vinden en denken. Onder invloed van moderne communicatiemiddelen – vooral internet- is kennis overal en altijd beschikbaar en nemen mensen steeds minder voor lief. Daarom functioneren hiërarchische structuren niet meer. Dat geldt voor ouderwets geleide bedrijven die ten onder zullen gaan omdat uiteindelijk niemand er meer in dit model voor hen wil werken, maar ook voor de politiek. De kloof tussen politiek en burger is mede hierdoor veroorzaakt. De huidige trend in bijvoorbeeld de Nederlandse politiek is een van nostalgie: vroeger was alles beter. Het verleden biedt echter geen handvatten voor een snel veranderende toekomst met een bevolking die steeds mondiger wordt.
Leon van den Berg, hoofdredacteur Clean Totaal
