Het kabinet wil de lasten voor bedrijven flink verhogen wanneer werknemers na twee jaar ziekte moeten afvloeien, zo staat te lezen in het hoofdlijnen akkoord. Werkgeversorganisaties zijn er ontstemd over en de bonden zijn kritisch over het plan dat per 1 juli 2026 zou moeten ingaan. Het maakt een eind aan de compensatieregeling van de transitievergoeding die aan de werknemer uitgekeerd wordt bij ontslag na 2 jaar arbeidsongeschiktheid Dit geldt voor bedrijven met meer dan 25 werknemers. Voor kleinere bedrijven geldt deze lastenverzwaring niet.
Werkgevers vrezen een forse lastenverzwaring en werknemersorganisaties voorzien een slechtere positie van zieke werknemers. Zo ook binnen de schoonmaak. Het kan voorts leiden tot minder vaste arbeidsovereenkomsten. Of tot het niet meewerken van de werkgevers aan ontslag, met als gevolg toename van slapende dienstverbanden. Een slapend dienstverband is een dienstverband dat voortduurt zonder loon betalingsverplichting.
Transitievergoeding compensatieregeling
De transitievergoeding is een bedrag dat de werkgever betaald bij ontslag van een werknemer. Deze regeling is ooit in het leven geroepen om medewerkers die ontslagen worden te helpen om een nieuwe baan te vinden. De hoogte van de vergoeding wordt gebaseerd op het loon en de duur van het dienstverband. Deze vergoeding geldt ook voor medewerkers die twee jaar arbeidsongeschikt zijn en op basis hiervan ontslagen worden. In het laatste geval ontvangt de werkgever tot nu toe via het UWV compensatie van de uitgekeerde transitievergoeding.
Overheid: Grote bedrijven kunnen extra lasten dragen
De overheid verwacht met het afschaffen van de compensatie van de transitievergoeding te bereiken dat werkgevers met (meer dan) 25 medewerkers nog beter gaan investeren in de zorg voor haar medewerkers. Denk hierbij aan het creëren van gezondere werkplekken , betere ondersteuning van zieke medewerkers en door beter te onderzoeken in hoeverre er binnen het bedrijf ander passend werk is. De overheid denkt dat grotere bedrijven deze lasten kunnen dragen , en rekent er op jaarlijks 380 miljoen euro te besparen. “Het kabinet gaat ervan uit dat bedrijven dit wel kunnen betalen, maar dat is niet altijd zo”, waarschuwt Jacco Vonhof, voorzitter van MKB-Nederland.
Werknemers: Consequenties en mening vakbonden
Voor de werknemers impliceert dat grote werkgevers door de voorgenomen wijziging minder snel zullen meewerken om het dienstverband te beëindigen na afloop van de 2 jaarloondoorbetaling bij arbeidsongeschiktheid (en het opzegverbod gedurende deze periode).
CNV Vakmensen: Betekent bij dit kabinet niet dat het gaat gebeuren
CNV Bestuurder Jan Kampherbeek vindt het vooralsnog geen hot onderwerp:” Het staat in het hooflijnen akkoord. Dat betekent bij dit kabinet nou niet direct dat het ook gebeurt. Ik kan dan ook niet meer dan op een algemeenheid reageren.
Wij zijn nooit voorstander van verschillen tussen kleine bedrijven. Als je meer belasting wilt hebben kijk dan naar winst en niet naar grootte van een bedrijf. Vanuit het begin van deze regeling hebben we al aangegeven dat het goed is dat mensen een transitievergoeding krijgen om te wennen aan een lager inkomen. Zeker in onze sector .Dat kan ook op een andere manier (geleidelijke ingroei naar een lager inkomen). In één keer naar 70% van je inkomen is wel een heel grote stap. Mensen kunnen hun uitgavenpatroon niet zo snel aanpassen en komen dan nog sneller in de problemen. We zien mensen die best naar een goedkoper kleiner huis zouden willen maar dat is zeker op korte termijn nauwelijks te realiseren”
FNV Schoonmaak: Probleem zit aan de voorkant
FNV Schoonmaak bestuurder Renate Bos zegt dat het probleem aan de voorkant zit :” Werkgevers hebben er naar mijn beleving moeite mee dat de compensatie in een dergelijke situatie niet langer in direct voor rekening van de belastingbetaler komt , maar het nu dreigt de eigen portemonnee te moeten trekken. In de praktijk ervaren wij dat werkgevers in veel gevallen niet bereid te zijn om mee te werken aan ontslag met een transitievergoeding na 2 jaar arbeidsongeschiktheid. De werkgevers willen de transitievergoeding niet betalen ondanks dat zij gecompenseerd worden. Ze kiezen er voor om het dienstverband slapend te houden en stimuleren de werknemer anders zelf ontslag te nemen. Verdergaande inspanning op het voorkomen van ziekte is de beste remedie. Het is mij vooralsnog niet bekend welk bedrag er voor de schoonmaakbranche gepaard zou gaan als de regeling wijzigt voor bedrijven met (meer dan) 25 werknemers. Ik ben meer geïnteresseerd in de juridische positie van schoonmakers waarbij het dienstverband slapend gehouden wordt!”
Werkgevers: Consequenties in het algemeen
In het algemeen geldt dat werkgevers met (meer dan) 25 medewerkers zullen de kosten van de transitievergoeding zelf moeten dragen. Dit kan tot een forse lastenverzwaring leiden en hen motiveren zich (nog) meer in te zetten tot voor voorkomen van beroepsziektes en creëren van gezonder arbeidsomstandigheden in samenhang met (nog) betere ondersteuning bij ziekte. Anderzijds zal de bereidheid om mee te werken bij een dergelijk ontslag mogelijk afnemen en zal er sprake kunnen zijn van minder risico’s nemen bij het aannemen van medewerkers, waardoor mensen met een gezondheidsrisico buiten de boot vallen. De vraag werpt zich bovendien op in hoeverre werkgevers aan een dergelijk ontslag dienen mee te werken indien de werknemer hierom vraagt?
Werkgevers: Consequenties schoonmaakbranche specifiek
We vroegen de beide werkgeversorganisaties wat het afschaffen van de compensatieregeling betekent voor de schoonmaakbranche.
SIEV: Is een vergoeding om een uitkering te ontvangen nog eigentijds?
Voorzitter Paul Fok: “SIEV volgt het standpunt Hoge Raad van november 2019 dat slapende dienstverbanden niet tot goed werkgeverschap behoren. Daarbij tekent SIEV aan dat zij de transitievergoeding na 2 jaar ziekte altijd een gruwel heeft gevonden. Simpelweg omdat de vergoeding zelden wordt aangewend voor opleiding of de zoektocht naar een andere baan maar veelal om de periode van arbeidsongeschiktheid plezierig door te komen.
Door per 1 juli 2026 de compensatieregeling, welke de Overheid zelf startte na de uitspraak van de Hoge Raad, weer terug te draaien voor bedrijven groter dan 25 medewerkers laat de Overheid opnieuw zien hoe zij met ondernemers omgaat. Want de regeling werd te duur, de uitspraak Hoge Raad ligt er toch al en daarmee kan de rekening weer terug naar de ondernemers. De vakbonden hebben ze mee, die ondernemers zijn toch geldverslindende niksnutten. En die ondernemers, die denken opnieuw wat langer na over dienstverbanden. Want aan ziekte kan veelal de ondernemer niets doen. Transitievergoeding is een waardevol middel om medewerkers elders een nieuwe kans te geven. De vraag is of dit bij de huidige arbeidsschaarste nog wel noodzakelijk is. Maar een vergoeding om een uitkering te ontvangen, wellicht moet daar ook eens de rede terugkeren.“
Schoonmakend Nederland: Zwalkend beleid treft schoonmaakbranche onevenredig
Directeur Rob Rommelse van brancheorganisatie Schoonmakend Nederland vindt heel wat van het mogelijk afschaffen van de compensatie transitievergoeding: “Gelijk toen dit voornemen in het voorlopig regeerakkoord stond opgenomen, hebben we met klem geprotesteerd. Inmiddels hebben we hierover ook onze zorgen gedeeld via de internetconsultatie, met diverse Kamerleden en op 21 maart nog tijdens de arbeidsmarkttop in Den Haag. Na het wegvallen van de LIV, is dit de zoveelste maatregel die onze sector onevenredig treft.”
Rommelse stoort zich zeer aan het eenzijdig intrekken van de compensatieregeling: “De compensatieregeling was juist bedoeld om werkgevers financieel te ontzien. Vergeet hierbij ook niet dat juist de schoonmaaksector bijdraagt aan het aan werk helpen van kwetsbare mensen. Door het zwalkend beleid van de regering dreigt dit nu op tocht te komen staan of vallen we weer terug in oude constructies met slapende dienstverbanden.”
Op basis van input vanuit de leden van Schoonmakend Nederland betekent de financiële impact voor de schoonmaakbedrijven jaarlijks een extra kostenplaatje van liefst 11,3 miljoen euro. Rommelse: “Dit bedrag komt overeen met 3,2% van de totaal 380 miljoen euro aan de door de regering beoogde besparing. De schoonmaakbranche vertegenwoordigt echter 1,2 % van het aantal werkenden in Nederland! Een onevenredige verhouding.”
Afhankelijk van de omvang en type werkgever verschilt de financiële impact bij het wegvallen van de compensatie van de transitievergoeding. Hoe hoger de totaalloonsom van medewerkers die uitvallen, des te groter is de impact. Rommelse: “Het afschaffen van de compensatie heeft een flink effect op de loonkosten van vaste contracten voor de schoonmaakwerkgevers. Het gemiddelde effect op de loonkosten becijferen onze leden op 0,52%, maar er zijn voorbeelden die oplopen tot zelfs 6%.”
Tot slot
De exacte voorwaarden zijn nog onbekend. Is er bijvoorbeeld sprake van een overgangsregeling of vallen medewerkers die zich na 1 juli 2024 ziekgemeld hebben gelijk onder de regeling? Als er geen overgangsregeling afgesproken wordt dan kunnen werknemers die zich na 1 juli 2024 hebben ziekgemeld gelijk al onder de nieuwe regeling vallen. Grote werkgevers ontvangen dan geen compensatie van de transitie vergoeding meer als zij deze werknemers na twee jaar ziekte ontslaan.
Tekst: Henk Cornelisse
Meer nieuws?
Je leest hier meer actueel nieuws van Clean Totaal.
