Stofzuigers anno 2013: Nog nieuws onder de zon?

Wat zijn de laatste ontwikkelingen op het gebied van stofzuigen? Wat is de stand van zaken nu? Is bijvoorbeeld de uitstoot structureel verminderd? Is de ergonomie verbeterd? Gaat de accu stofzuiger het helemaal maken? Komen er robotstofzuigers? Zijn stofzuigers verhoudingsgewijs duurder of goedkoper geworden? Wat zijn de belangrijkste criteria bij aanschaf? Clean Totaal doet een rondje langs de velden op zoek naar antwoorden. 

 

Door Leon van den Berg, redactielid Clean Totaal 

 

Numatic salesmanager Wim Holleman ziet aanzienlijke verbeteringen in vergelijking met vroeger. “De huidige professionele stofzuigers zijn toch wel zo’n tien tot vijftien decibel stiller dan de oudere modellen. Dat komt door een betere motortechniek en een andere ophanging. Een stillere stofzuiger is noodzakelijk geworden omdat er steeds meer dagschoonmaak plaatsvindt en de werkzaamheden op de werkvloer daardoor niet mogen worden verstoord.”

 

“Een tweede verbetering is de reststof uitstoot. In 2007 is er een Europese aanwijzing gekomen dat fijnstof op de werkvloer moet worden tegengegaan om de gezondheid van medewerkers te bevorderen. Een professionele stofzuiger bestaat uit twee belangrijke onderdelen: de stofzak en het hoofdfilter. Beide zijn veranderd. De stofzak is van papier naar textiel overgegaan en dat houdt al veel meer stof tegen. Een stofzuiger die nog werkt met papieren zakken is minder professioneel en onhandig in gebruik. Ook het filter is veranderd en daarmee wordt het merendeel van het opgezogen stof opgevangen. Daarnaast is er ook meer vraag naar een HEPA-filter, maar de toepassing daarvan is specifiek voor de gezondheidszorg en laboratoria. In meer dan 95% van de gevallen is de toepassing daarvan overbodig en nodeloos kostbaar.”

 

Holleman ziet nog meer veranderingen. “De moderne professionele stofzuigers zijn nog energiezuiniger geworden dan ze al waren. Zo hebben wij de AutoSave-lijn die start met 600 Watt, hetgeen in de meeste gevallen meer dan voldoende zuigkracht heeft. Heb je meer nodig dan kun je overschakelen op 1200 Watt.”

 

Wordt de accu de nieuwe krachtbron? “Nee”, stelt Holleman. “Die toepassing is specifiek voor bijvoorbeeld trappenhuizen, vervoermiddelen, bioscopen of kerken en natuurlijk voor ruimtes waar publiek rondloopt. Het snoer blijft nog wel een tijd. Ook belangrijk is de ergonomie. Je ziet steeds meer stofzuigers verschijnen met telescoopstelen of aanpasbare buislengten zodat de schoonmaker de juiste werklengte kan instellen.”

 

Hoe ziet de toekomst eruit, gaan we bijvoorbeeld naar een centraal zuigsysteem? Holleman: “Nee, zeker niet, dat is veel te duur en ook erg storingsgevoelig. Ik zie wel een robotzuiger. De huidige versies ervan zijn meer leuk speelgoed en vegen eerder dan dat er gezogen wordt. Het zal voorlopig een tweede stofzuiger voor huishoudelijk gebruik blijven (hoe zuig je anders de trap en meubilair?). Ik denk dat we in de toekomst wel autonome stofzuigers krijgen die ’s nachts een gebouw afwerken. Zover zijn we echter nog lang niet.”

 

Waar let de schoonmaakbranche op bij aanschaf, de prijs of de Total Costs of Ownership (TCO)? Holleman: “De prijs speelt een ondergeschikte rol, belangrijker zijn de totale kosten tijdens de levensduur. Er is echter maar één echt criterium: betrouwbaarheid. De stofzuiger moet het altijd doen en defecten kosten goudgeld. Toch zien we nog steeds wel inkopers die de aanschafprijs het belangrijkst vinden. Je zou eens moeten kijken of dat na twee of drie jaar nog steeds zo’n verstandige keuze is. De afschrijving van een stofzuiger is zo’n vijf jaar, maar ze kunnen bij goed gebruik minstens twee maal zo lang mee. De uitval van Numatic stofzuigers is minder dan 0.3% en daarvan is circa zeventig procent snoerbreuk. Vandaar ook dat we de vervanging van het snoer zeer eenvoudig hebben gemaakt.”

 

“Stofzuigers zijn de afgelopen jaren eerder goedkoper dan duurder geworden”, stelt Commercieel directeur Patrick le Maître vast. “Dat komt omdat de productie steeds verder geautomatiseerd is en het dure handwerk dus langzamerhand verdwijnt. Daarnaast is er technisch nogal wat veranderd, vooral op het gebied van filtratie. Je hebt tegenwoordig zulke goede filters en stofzakken dat de uitblaaslucht bijna schoner is dan de opgezogen lucht. Je kunt zelfs filters krijgen waarmee je gevaarlijke bacteriën zoals miltvuur tegenhoudt.”

 

“Daarnaast is ook het geluidsniveau de afgelopen jaren spectaculair gedaald , onder andere door vernieuwingen in de motorbouw en de stofaanzuiging. Ondanks het lagere geluidsniveau en betere filtratie is de zuigkracht intact gebleven. Ook zie je het aantal accessoires stijgen. Waar voorheen een bijvoorbeeld universeel zuigmond werd meegeleverd, kun je nu kiezen uit verschillende zuigmonden voor de diverse vloertoepassingen.”

 

Wat verwacht le Maître voor de toekomst? “Ik verwacht de opkomst van het stofzakloos stofzuigen in de kleinere stofzuigers. Voordat het zover is, moet er nog wel iets gebeuren. op het gebied van geluidsniveau en degelijkheid. Bedrijfszekerheid is absolute prioriteit voor schoonmaakbedrijven en dat kan nu nog niet geboden worden met dit type machines. Dat kan wel bij de gewone stofzuigers met stofzak, mits de gebruiker rekening houdt met een goede aanschafprijs. Bedrijven kunnen natuurlijk kiezen voor een goedkope stofzuiger, maar als je daarmee in drie jaar tijd elk jaar de aanschaf terugbetaald in onderhoud en onderdelen, is het voordeel al snel een nadeel. Het grootste probleem bij kleine stofzuigers is vaak snoerbreuk, daarom heeft de FAST C09 een trekontlaster op de stofzuiger waardoor er niet meer aan het apparaat getrokken wordt. Mocht het snoer onverhoopt toch een keer defect gaan kan deze zonder gereedschap door de gebruiker vervangen worden.”

 

Volgens Ludovic Vrijburg (marketing coördinator Nilfisk/Nilfisk-CFM) is er de afgelopen jaren veel meer aandacht gekomen voor ergonomie. “Dat geldt zowel voor de gebruiker als voor de omgeving daarvan. Het gaat met name om een vermindering van het geluidsniveau dat bij dagschoonmaak natuurlijk heel belangrijk is. Die verbetering is het gevolg van betere ontwerpen van de motor en de luchtstroom in de machines. Ook zie je dat de snoeren gekleurd worden om ze beter te laten opvallen vanwege het struikelgevaar. Dat is bijvoorbeeld belangrijk in de zorg.”

 

“Technisch gezien zijn er ook ontwikkelingen. Ik noem de snoerloze stofzuigers op batterijtechniek. Er zijn stofzuigers op batterijen verkrijgbaar, vanwege de hoge investering zijn deze echter nog niet breed geaccepteerd. De batterijen met een hoge capaciteit zijn meteen ook zwaar en dat is ergonomisch ongewenst. Bovendien kun je er nog niet lang genoeg mee werken. Dat zal in de toekomst denk ik wel verbeteren. De ontwikkelingen in de batterijtechniek gaan heel snel. Overigens blijft wel een punt dat je deze stofzuigers niet overal zult kunnen gebruiken. Het maakt nogal een verschil of je werkt met een 240V motor of eentje van 24V.”

 

“Een andere feitelijk niet interessante tendens is het hoge wattage. Je ziet dat er veel geschermd wordt met hoge wattages, maar dat zegt niets over de zuigkracht”, zo stelt Vrijburg. Wat heb je eraan als je onderweg (tussen motor en mondstuk) door een slechte constructie aan het einde van de zuigbuis de helft daarvan kwijt bent? Bovendien betekent een hoog wattage ook meer energieverbruik en dat is ongewenst. Je ziet nu dat het wattage in de professionele markt afneemt of bijvoorbeeld schakelbaar is. Dat sluit weer aan bij de derde tendens: duurzaamheid. MVO is steeds belangrijker geworden en daarbij hoort niet alleen energiezuinig werken, maar ook een lange levensduur en hergebruik. De levensduur
is afhankelijk van het gebruik en de zorgvuldigheid van de gebruiker, maar aan het eind van de cyclus moet het apparaat wel grotendeels gerecycled worden. Voor de professional is de prijs zeker nog een belangrijk argument bij de aanschaf, maar de betrouwbaarheid nog meer. Een schoonmaker verdient zijn geld met een stofzuiger en als die het niet doet is dat al snel een enorme verliespost.”

 

Volgens Jean Paul Christy is er de afgelopen tien jaar niet zo heel veel veranderd: “Een ketel en een zuigmotor om het oneerbiedig te zeggen. Er is wel veel gedaan aan ergonomie bijvoorbeeld aan het gewicht, een telescopisch instelbare zuigbuis en gemakkelijkere bediening. Het is mogelijk om de lucht die uit de zuiger komt goed te filteren, bijvoorbeeld op HEPA-niveau. We zien echter dat de meeste gebruikers kiezen voor de meest economische (goedkope) optie en dus eigenlijk nauwelijks filteren. Daarnaast is er de laatste jaren aandacht voor het geluidsniveau en steeds meer voor het energieverbruik.”

 

“De belangrijkste verbeteringen zijn het geluidsniveau en bedieningsgemak. Bij de aanschaf let een professional op bedrijfszekerheid. Een belangrijk punt is de kabel van de machine. Tachtig procent van de problemen met een stofzuiger komen door de kabel. Kärcher heeft de speciale kabel Hi-flex die niet in de knoop kan raken en nauwelijks kan breken. Er is ook een afneembare kabel als optie zodat schoonmakers die ter plekke kunnen wisselen zonder kosten van een monteur.”

 

Is prijs nog het doorslaggevende argument voor de aankoopbeslissing? Christy: “In professionele schoonmaak worden stofzuigers direct afgeschreven op een object. De aanschaf word dus niet gezien als investering. Is de stofzuiger kapot, dan word hij meestal gewoon vervangen door een nieuwe. Enkele schoonmaakbedrijven werken met een ruilvloot waar kapotte stofzuigers worden opgehaald, vervangen worden door een andere uit de vloot en gerepareerd worden. Dit zijn de bedrijven die kijken naar TCO. Onze stofzuigers kunnen worden uitgevoerd in de kleuren van de klant bij een bepaalde minimumafname over een bepaalde periode.”

 

Welke ontwikkelingen kunnen we de komende jaren nog verwachten? Christy: “Door de batterijontwikkeling is het te voorzien dat er snoerloos gewerkt kan gaan worden. Dat is nu al mogelijk, maar de zuigkracht is beduidend minder dan bij 220V. Er wordt ook gesproken over een steeds hogere zuigkracht, maar dat is feitelijk niet nodig, want dan plak je vast aan de ondergrond. De ontwikkeling is dat er minder gestofzuigd wordt en meer spot cleaning met een rolveger plaatsvindt. De vloer is dan optisch schoon en periodiek zal er dan nog gestofzuigd worden. Hiermee kunnen kosten bespaard worden. Ongetwijfeld zal er gewerkt worden aan een stofzakloze stofzuiger voor de professional zoals de Dyson. Daar is significant nog een verschil te maken ten opzichte van huidige stofzuigers.”

 

De algemene lijn is dat stofzuigers het afgelopen decennium stiller, energiezuiniger en ergonomischer geworden zijn. Ook de filtratie is verbeterd, maar dat is vaker terug te voeren op betere stofzakken (textiel in plaats van papier) dan op de machine zelf. Het wattage heeft invloed op het energiegebruik en daarom is daar aandacht voor. Dat heeft echter niet of nauwelijks een relatie met de zuigkracht. Die wordt meer bepaald door het ontwerp van de besproken ketelstofzuigers.

 

Het snoer blijft een zwak punt met het oog op de veiligheid en storingen, maar accustofzuigers zijn voorlopig nog geen serieus alternatief voor al het stofzuigwerk. Daarvoor zijn de accucapaciteit en het motorvermogen nog veel te klein, terwijl het gewicht ook te hoog is. Toch kijken de fabrikanten wel belangstellend naar deze ontwikkeling. Sommigen zien ook een stofzakloze toekomst al maken de nu beschikbare machines veel teveel lawaai voor toepassing in de dagschoonmaak. De vraag is ook hoe de filtratie dan op peil blijft.

 

De stofzuigers voor het utiliteitssegment zijn vergelijkbaar in aanschafkosten en zijn dat ook kwalitatief. Het onderscheid moet dus van andere zaken komen, zoals betaalbare en snel beschikbare onderdelen, variabele zuigkracht en opbergmogelijkheden voor accessoires in of op de stofzuiger.