Over wet- en regelgeving is altijd wel wat te doen. Feit is dat iedereen zich eraan te houden heeft. De regelgeving omtrent veilig werken op hoogte is aangepast. Dat heeft vooral consequenties voor de telescopische glasbewassing. Waar eerst een maximum aantal te reinigen vierkante meters werd gereguleerd, worden dat nu uren per glazenwasser per dag. Zzp-ers zijn hier echter van gevrijwaard.
Werken op hoogte vormt één van de grootste risico’s binnen de glazenwassers- en gevelreinigersbranche. Het gaat met name om, logischerwijs, valgevaar, maar ook om lichamelijke overbelasting door te lang eenzijdig werken met het telescopisch wassysteem en de ladder. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om ervoor te zorgen dat altijd de veiligste werkmethode wordt gevolgd. Mocht deze niet mogelijk zijn, dan pas mag er, met motivatie, uitgeweken worden naar een minder veilige methode. Om te helpen bepalen welke methode het meest verantwoord is, is een stroomschema ontwikkeld. Na de keuze via het stroomschema wordt de juiste werkmethode voor het object gekozen en tot slot dient de Risico Inventarisatie & Evaluarie (RI&E) ingevuld te zijn. Een hele waslijst, maar daar zijn redenen voor.
Te veel ongevallen op de werkvloer
Het is immers de taak van de werkgever om het personeel te beschermen tegen ongevallen. Volgens de Inspectie SZW raakt in bedrijven jaarlijks nog steeds een te groot aantal werknemers door ongevallen gewond. Het voorkomen van arbeidsongevallen moet volgens hen dan ook de hoogste prioriteit hebben. Daarnaast wil je medewerkers zo lang en veilig mogelijk laten werken. Daarom is de Arbocatalogus ontwikkeld. Daarin zijn onlangs wijzigingen geweest die de Inspectie SZW heeft omarmd. Volgens brancheorganisatie Schoonmakend Nederland gaat de inspectie hier dan ook op inspecteren en handhaven. De verandering van het beleid moet er toe leiden dat er bij de beoordeling van een nieuwe opdracht feitelijk dezelfde keuze gemaakt wordt v.w.b de werkmethode. Zo wordt de prijs enigszins gehandhaafd en kan er niet geconcurreerd worden op arbeidsomstandigheden.
Telescopisch wassysteem
De grootste wijziging heeft te maken met de wassteelmethode. Het telescopisch wassysteem mag in uitzonderingen gebruikt worden voor glasbewassing. Tot voor kort mochten medewerkers die onder de cao schoonmaak- en glazenwassersbranche vielen een bepaald aantal vierkante meters per dag reinigen. Dit is veranderd naar een maximaal aantal uren per dag. Is de werkhoogte tussen de 3,5 en 7 meter hoogte? Dan is de maximale werktijd vier uur per dag. Is de hoogte tussen de 7 en 13,5 meter? Dan mag er maximaal twee uur per dag mee gewerkt worden. Overigens is een combinatie tussen de uren mogelijk. Zoals twee uur tot een hoogte van 7 meter en één uur boven de 7 meter. In dat geval tellen de uren boven de 7 metergrens dubbel.
Het aantal uren dient per dag per medewerker geregistreerd te worden. Oftewel de glazenwasser moet registeren op welke hoogte en gedurende welke tijd hij/zij gebruik maakt van de wassteelmethode. Om glazenwassers bij te staan is brancheorganisatie Schoonmakend Nederland begonnen met de ontwikkeling van een app. Deze app is per april 2021 beschikbaar voor alle glazenwassers in onze branche. Is een glazenwasser met de wassteel aan het werk en kan hij geen tijdsregistratie laten zien of is de maximale gebruiksduur overschreden? Dan kan Inspectie SZW handhaven c.q. beboeten.
Oneerlijke concurrentie
De wijziging kan worden omschreven als een aanscherping van de regels. Een werkgever van een glas- en gevelreinigingsbedrijf van formaat geeft aan dat de regelwijziging logisch is en dat de controles hierdoor beter uitgevoerd kunnen worden. Maar dat dit niets doet aan de oneerlijke concurrentie met de wassteelmethode. “De wereld van de glasbewassing is nog steeds een wereld vol cowboys. Alle glazenwassersbedrijven doen meer vierkante meters, of uren, dan op papier is toegestaan. Zo is het altijd een oneerlijke strijd, al helemaal omdat zzp-ers gevrijwaard zijn van de regels omtrent fysieke belasting.”
Al het personeel in loondienst heeft zich te houden aan de geldende normen en zzp-ers hoeven dat niet. Zij dienen er overigens wel voor te zorgen dat er altijd veilig gewerkt wordt en dat de juiste werkmethode wordt gekozen. Al is er geen controlerende haan die daar naar kraait. Er is immers, voor zover bij de Clean Totaal redactie bekend, niet tot nauwelijks door de Inspectie SZW gecontroleerd.
Tegen de eigen regels in
Volgens de anonieme werkgever (naam bekend bij de redactie van Clean Totaal) draait het uiteindelijk alleen maar om de centjes. “Als professionele werkgever moet je letterlijk overal rekening mee houden en als zzp-er niet. Daarom is het ook niet gek dat contracten worden uitgeknepen en dat er blijkbaar toch prijs én arbeid wordt geconcurreerd. Dat zou in deze tijd eigenlijk niet meer mogen. Ook bij uitbesteding via een schoonmaakbedrijf gaat de glasbewassing voor de laagste prijs weg. Het schoonmaakbedrijf is niet verantwoordelijk voor de omstandigheden van de glazenwassers. Dus de zzp-er heeft hier altijd de beste papieren. En dan is het heel mooi dat heel veel schoonmaakbedrijven de Code Schoonmaak ondertekend hebben, maar puntje bij paaltje wordt er stiekem tegen de eigen regels ingewerkt.”
Eerlijker
Productmanager Specialistische Reiniging bij Gom Peter van Gogh is namens AWOG betrokken geweest bij de wijziging van de Arbocatalogus. De switch naar het aantal uren voor het gebruik van de wassteelmethode is volgens hem logisch te verklaren. “Stel je voor dat je één pand hebt met 10.000 vierkante meter glas, dan mag dat niet met de wassteelmethode. Maar als ik allemaal kleine pandjes heb, die onder de oude norm zaten, dan wordt veelal de keuze gemaakt om toch de wassteel in te zetten omdat men per gebouw onder het maximale aantal vierkante meters blijft. Terwijl in de geest van de regelgeving dit nooit zo bedoeld is. De 200 vierkante meters is namelijk gebaseerd op maximaal vier uur. Met de verandering naar uren in plaats van vierkante meters is dat voorbij. Het doel van de normstelling is dat je voorkomt dat glazenwassers gaan concurreren op basis van arbeidsomstandigheden. Dit geldt overigens ook voor het verplichte gebruik van het keuzeschema gebaseerd op de arbeidshygiënische strategie.”
De bedoeling is dat glazenwassers straks met de app aangeven hoelang zij met de wassteelmethode werken. Oftewel; zij starten de timer tijdens de werkzaamheden en stoppen de timer wanneer zij daarmee klaar zijn. Loopt de timer door na het maximaal aantal uren, dan kan de inspectie overgaan tot handhaving en beboeten. “Niet met terugwerkende kracht”, benadrukt Van Gogh.
Zzp-ers gevrijwaard
Zzp-ers zijn vooralsnog gevrijwaard van de regels. Zo hoeven zzp-ers geen risicoinventarisatie- en evaluatie te maken en hoeven zij zich, zoals eerder aangegeven, niet te houden aan de geldende regels omtrent fysieke belasting. Wel dient de zzp-er zelf te zorgen voor een veilige werkplek. Denk aan het voorkomen van valgevaar en gevaar voor derden. Dat is natuurlijk vreemd, beaamt ook Karin van Elten van Glazenwassersbedrijf van Elten. Zij is net als Van Gogh bestuurslid bij het Platform AWOG bij Schoonmakend Nederland. “Dat werkt oneerlijke concurrentie in de hand. Met de wijziging van de Arbocatalogus Veilig Werken op Hoogte veranderen we daar niets aan. Ook bij AWOG staat het verschil tussen werknemer en zzp-er op de agenda, al jarenlang. Als jullie [Clean Totaal red.] weten waar wij de regelgeving kunnen veranderen, dan horen wij dat graag.”
Het aanpassen van de regelgeving zorgt in ieder geval voor betere controle en daarmee een hogere bescherming van de medewerker. Echter zal het verschil tussen zzp en loondienstverband nog wel even voortduren, het oneerlijke concurrentievoordeel ten spijt.
