Schoonmaakondernemers moeten er rekening mee houden dat de komende maanden meer werknemers (verplicht) thuis komen te zitten vanwege de coronamaatregelen. Het aantal besmettingen loopt namelijk op, en een werknemer moet thuisblijven bij coronaklachten, als hij zieke huisgenoten heeft of nauw contact heeft gehad met een coronapatiënt. Daar komt bij dat heel Spanje en deels Frankrijk nu zijn aangemerkt als oranje gebied. Hierdoor moeten duizenden Nederlanders, die daar momenteel op vakantie zijn, bij terugkomst 10 dagen in quarantaine. Hoe zit het met de loondoorbetaling als thuiswerken niet mogelijk is, zoals bij vrijwel alle schoonmaakmedewerkers het geval is? The Legal Company legt uit hoe het zit.
#1 Thuisblijven bij klachten of bij contact met zieke personen
Werknemer met coronaklachten
Als uw schoonmaakmedewerker zware coronaklachten heeft waardoor hij/zij het werk niet kan uitvoeren, dan is er sprake van arbeidsongeschiktheid. Uw werknemer moet zich dan ziek melden en thuis uitzieken. Wanneer uw medewerker slechts lichte coronaklachten heeft, maar nog wel zou kunnen werken, is diegene niet arbeidsongeschikt maar moet hij vanwege het overheidsadvies toch thuisblijven totdat de klachten voorbij zijn of er een negatieve testuitslag is. In deze situatie willen u en uw klanten waarschijnlijk ook niet dat deze potentieel besmette medewerker rondloopt op het object. Spoor uw werknemer dan aan om zich zo snel mogelijk te laten testen bij de GGD.
Werknemer is klachtenvrij
In de praktijk merken wij dat het lastiger is wanneer de werknemer zelf klachtenvrij is, maar wel gezinsleden of huisgenoten heeft met het coronavirus of met benauwdheidsklachten/koorts. Werknemers moeten dan thuisblijven totdat de huisgenoten een negatieve testuitslag hebben. Worden huisgenoten positief getest, dan moet de werknemer 10 dagen in quarantaine. Er geldt ook een 10-daagse quarantaineplicht wanneer de werknemer dicht in de buurt is geweest van iemand met het coronavirus (minimaal 15 minuten lang en binnen 1,5 meter).
De overheid is dus vrij streng met het thuishouden van werknemers die zelf geen klachten hebben. Hoewel veel werknemers met een kantoorbaan eenvoudig thuis kunnen werken, gaat dit niet op voor de schoonmaak. Schoonmaakmedewerkers kunnen hun werk immers alleen uitvoeren als zij op het object aan het werk zijn. Dat wringt bij sommige schoonmaakondernemers, omdat er met de werknemer zelf (nog) niets aan de hand is.
Loondoorbetaling
Wij krijgen in onze praktijk regelmatig de vraag of schoonmaakmedewerkers recht hebben op loon als zij niet naar het object kunnen komen vanwege het overheidsadvies of bij een verplichte quarantaine. Het antwoord op deze vraag is in principe “ja”. Dat wordt ook door twee recente uitspraken bevestigd. Rechters vinden het namelijk een werkgeversrisico als een klachtenvrije medewerker op overheidsadvies thuis moet blijven en niet kan komen werken omdat dit in zijn beroep onmogelijk is. De loondoorbetaling voor de werkgever bedraagt dan 100%. Omdat er hier geen sprake is van ziekte, mag het loon ook niet verlaagd worden naar 90% of 70% conform de regels bij arbeidsongeschiktheid in de CAO.
Advies aan werkgevers
Vanwege het strenge overheidsadvies rondom corona moeten werknemers al vrij snel thuisblijven. Helaas zullen er ook werknemers zijn die daar misbruik van maken.
Bij een ziekmelding vanwege zware coronaklachten mag u als werkgever de ziekmelding niet in twijfel trekken. U moet de ziekmelding dus accepteren, het loon doorbetalen en zo snel mogelijk de arbodienst inschakelen. Meldt uw werknemer dat hij lichte coronaklachten heeft en daarom thuisblijft? Wijs hem er dan op dat hij zich zo snel mogelijk moet laten testen door de GGD. U mag uw werknemer niet vragen om de testuitslag aan u te melden, maar u kunt wel contact opnemen met de arbodienst. De bedrijfsarts mag uw werknemer namelijk wel vragen naar de testuitslag.
Lastiger wordt het wanneer een werknemer thuisblijft omdat huisgenoten ziek zijn of hij in nauw contact is geweest met een besmet persoon. U kunt als werkgever eigenlijk nauwelijks controleren of de werknemer de waarheid spreekt. Bij twijfel kunt u alleen de loondoorbetaling stoppen als u zelf tegenbewijs levert waaruit blijkt dat de werknemer géén recht heeft op loon. Daarvoor kunt u het beste advies inwinnen bij een arbeidsrecht jurist.
#2 Quarantaine na terugkomst uit oranje gebieden zoals Spanje en Frankrijk
Vanaf 24 augustus 2020 middernacht geldt er voor heel Spanje en een deel van Frankrijk een oranje reisadvies. Daar zijn momenteel duizenden Nederlanders op vakantie. Als uw werknemer hier op vakantie is en na 24 augustus 2020 terugkomt, moet hij verplicht na aankomst 10 dagen in quarantaine. Dat geldt ook als de werknemer geen klachten heeft en zelfs als hij negatief getest is. Immers, de werknemer kan nog binnen 10 dagen klachten ontwikkelen.
Reisadvies verandert tijdens verblijf
Is het reisadvies tijdens het verblijf plotseling veranderd van geel naar oranje en moet uw werknemer daarom bij thuiskomst 10 dagen in quarantaine? Dan moet u uw werknemer in principe doorbetalen, ook als hij niet thuis kan werken. Dit geldt dus voor veel schoonmaakmedewerkers die nu in Spanje en de oranje delen van Frankrijk verblijven.
Hierbij geldt dan wel dat de werknemer zo snel mogelijk terug moet keren naar Nederland om in quarantaine te gaan. Kiest hij/zij ervoor om toch de hele vakantieperiode te blijven? Dan verspeelt diegene het recht op loon als hij/zij later in quarantaine moet en thuis niet kan werken. De werknemer heeft dan namelijk bewust het risico genomen dat hij na terugkomst niet kan werken.
Is uw werknemer nu nog steeds op vakantie in oranje gebied? Dan raden wij u aan om uw werknemers schriftelijk te waarschuwen dat zij zo snel mogelijk moeten terugkeren, en anders hun recht op loondoorbetaling verliezen. Bij twijfel of hulp schakel uw arbeidsrecht jurist in.
Werknemer vertrekt bewust naar gebied met oranje reisadvies
In een aantal andere landen, waaronder Bulgarije, Kroatië en Roemenië, gold al langer een oranje reisadvies. Vertrekt uw werknemer op vakantie naar een oranje gebied, dan is nu al duidelijk dat hij bij terugkomst 10 dagen in quarantaine moet of het land wellicht niet kan verlaten. De werknemer neemt dan bewust het risico op besmetting zodat het niet kunnen werken na terugkomst voor zijn risico komt. Dat geldt ook voor werknemers die nu nog naar Spanje of de oranje delen van Frankrijk vertrekken.
Tijdens de quarantaine hoeft u daarom het loon van de werknemer niet door te betalen als deze niet thuis kan werken. De werknemer zal dan vakantie of onbetaald verlof moeten opnemen. Het beste is om de werknemer hier ook preventief op te wijzen en voor te waarschuwen. Een gewaarschuwd werknemer telt voor twee. Wanneer uw werknemer toch op vakantie gaat naar oranje gebied, ondanks dat u dat verboden heeft of heeft gewaarschuwd voor de gevolgen, dan kunt u het beste een arbeidsrecht jurist inschakelen. Of u daadwerkelijk een loonstop of misschien zelfs ontslag kunt doorvoeren, is namelijk altijd afhankelijk van de omstandigheden van het geval.
Vragen of advies?
Heeft u als schoonmaakondernemer vragen over de loondoorbetaling of hulp/advies nodig? The Legal Company kan u hierbij uiteraard helpen. Neem dan contact met op via het contactformulier hieronder.
De bedrijfsjuridisch adviseurs van The Legal Company, Clean Totaal vakpartner, zijn gespecialiseerd in het arbeidsrecht, contractenrecht en ondernemingsrecht voor de schoonmaakbranche.
