Automatisch kauwgom verwijderen en direct het straatwerk reinigen. Niet per plekje, nee gewoon met een werkbreedte van een meter tegelijk! Het Friese bedrijf Jadon ontwikkelde een techniek waarmee deze droom waarheid werd. Steden als Brussel, Oslo, Ljubljana, Hamburg en Stuttgart laten hun binnensteden graag reinigen door Jadon. En dat geldt ook voor de Nederlandse en Belgische Spoorwegen.
Vieze stations, grauwe pleintjes, ongure parkeergarages, wie kent ze niet? Bram van Laar, mede-eigenaar van Jadon, ontwikkelde een technologie waarmee al deze plaatsen weer ‘als nieuw’ worden. Van Laar: ”Aanvankelijk hielden we ons bezig met gevelreiniging. We kregen echter steeds vaker de vraag om ook de straatomgeving schoon te maken. En dan stuit je al snel op kauwgom.” Geen hardnekkiger vuil dan kauwgom. En onze omgeving is ervan vergeven. Van Laar: “Je vraagt je af waar het allemaal vandaan komt. Je ziet mensen wel eens een sigaret weggooien, maar kauwgom weggooien gaat kennelijk stiekem.” De toenmalige reinigingsmachine van Jadon pakte de kauwgom niet mee. Van Laar: “De kauwgom werd wel erg schoon. Die plekjes lichtten daardoor op in de oorspronkelijke kleur, fel lichtroze of wit. Een gek gezicht natuurlijk.” Kauwgom plekje voor plekje verwijderen was voor Van Laar ook geen optie: “Al die plekjes worden schoner dan de omgeving. Overal lichte vlekjes op de stoep, dat is ook geen oplossing.”
Zuiver water
Van Laar ging op zoek naar een integrale oplossing; straatreiniging en kauwgomverwijdering moest één proces worden. Van Laar: “Dan ga je onderzoeken hoe kauwgom eigenlijk reageert. We hebben een proefopstelling gemaakt bij het station, op een plek met veel kauwgom. Hete stoom in combinatie met een hoge druk bleek te werken. Toen dat duidelijk werd zijn we begonnen met het bouwen van een machine.” Een grasmaaimachine was de basis voor het allereerste model. Deze werd vijf jaar geleden in gebruik genomen. Inmiddels werkt Jadon alweer meer dan 2 jaar met het tweede prototype.
1000m2 per dag
Hoe werkt het nu eigenlijk precies? De machine rijdt over het schoon te maken oppervlak. De hete stoom komt uit het mondstuk van de machine en heeft een werkbreedte van een meter. Van Laar: ”De temperatuur van de stoom loopt op tot 140C. Tijdens het reinigingsproces wordt de stoom direct weer opgezogen Het is een gesloten systeem. Daardoor verplaatst het vuil zich niet. Bovendien kunnen we de energie van opgezogen stoom hergebruiken. Zo’n 30 tot 40% van die energie gaat terug naar de machine.” In de machine wordt het vuile water vervolgens gefilterd. Van Laar: ”Het vuil gaat naar de vuilstort, het gefilterde water verdwijnt in het riool.” Lokale kauwgomreiniging maakt voornamelijk gebruik van chemische middelen. Jadon gebruikt voor haar machine alleen maar schoon water. “We hebben alleen een tappunt nodig. De machine kan zo’n 1000 m2 per dag aan en verwijdert 85 tot 90% van de kauwgom. Een honderd-procentreiniging zou te intensief en dus te duur worden.“ Een met kauwgom vervuilde omgeving kent ook andere vormen van vervuiling. Denk aan vlekken en etenswaren, olieresten, algen, mosaanslag en onkruid. Al dat vuil wordt door de Jadonmachine in één klap meegenomen. De machine kan niet overal komen. Voor hoekjes en gaatjes wordt een handmatig voortbewogen werktuig ingezet. Deze is gekoppeld is aan de Jadonmachine.
Sierbestrating
Het resultaat is inderdaad verbluffend. Je ziet onmiddellijk waar de Jadonmachine geweest is; ze laat een brandschoon spoor achter. Zeker vandaag de dag is het schoonmaken van de straat de moeite waard. Van Laar: ”Vroeger had je stoeptegels en donkerrode klinkers, daar hield het wel mee op. Tegenwoordig wordt echter in de binnensteden veel gebruik gemaakt van sierbestrating. Het is natuurlijk zonde van de investering wanneer die mooie bestrating na een jaar onder de algen en kauwgom zit.” Het loopt storm bij Jadon. De aanvragen komen uit steden als Oslo, Hamburg en Ljubljana. In Duitsland, België en Nederland maakt Jadon met haar eigen twee machines binnensteden, stations, parkeergarages en luchthavens schoon. Logisch dat er een capaciteitsprobleem ontstaat. Van Laar: ”In juli maken we daarom de derde machine in eigen beheer en eind van dit kalenderjaar volgt de vierde.” Jadon heeft patent op de reinigingstechniek. De derde generatiemachine is bestemd voor Noorwegen. Van Laar: ”We gaan komend half jaar kijken hoe de machine daar functioneert. We willen de machine eerst perfect hebben voor we hem breed in de markt gaan zetten.”
GPS-systeem
Jadonmachines staan via GPS/GRPS voortdurend in verbinding met de thuisbasis. Van Laar: ”Daar kunnen we uitlezen op welke locatie een machine is en welke vorm van reiniging wordt toegepast. Die gegevens kunnen we elk moment oproepen. Bij een storing kan de machine op afstand worden uitgelezen. Dus we kunnen snel handelen.” De machine werkt volledig computergestuurd. Van Laar: ”Voor elke ondergrond en bewerking maken wij een apart softwareprogramma voor de aansturing.” Momenteel werken zes mensen voor Jadon. Van Laar: “Er draait een dag- en een nachtdienst. De nachtdiensten werken op stations. Vaak logeren onze werknemers in hotels en pensions want we zijn natuurlijk steeds op een andere locatie. We leiden ons personeel intern op en betalen een goed salaris. Het is belangrijk dat ze kwalitatief goed werk leveren. En het is toch behoorlijk technisch, je moet ook iets van computers afweten.”
Informatie:
