Glasbewassing vroeger en nu

Glazenwassen is al lang geen kwestie meer van even een ladder tegen de gevel en soppen maar. Er komt inmiddels wel wat meer bij kijken. Arboregels hebben hun entree gedaan, ergonomie speelt een grote rol en technische ontwikkelingen zijn ook deze branche niet voorbij gegaan. Ervaringsdeskundige bij uitstek Maurice Rutgrink blikt terug en kijkt vooruit. 

Wat is hetzelfde gebleven? Niet alleen de traditionele glazenwasser maar ook de meterprijs. Door alle jaren heen is de prijs per meter niet schokkend veranderd. De voorzitter van AWOG, Koos Stuyvers, verhaalde het publiek ooit op de ervaringen van zijn opa die voor de tweede wereldoorlog al 0,50 cent rekende per meter. Ik kom anno 2011 toch vaak genoeg prijzen tegen van rond de 0,30 euro ( 0,66 in de oude guldens).

 

Anders is ook hoe men tegen het vak en de uitoefenaars aankijkt. Vroeger was je een vakman met verstand van zaken en als zodanig gerespecteerd door de klant(en). Nu wordt je nog wel eens vergeleken met de dorpsidioot, want als je helemaal niets meer kan worden, kun je altijd nog glazenwasser worden. Steevast wordt een glazenwasser in de reclame weg gezet als een louche onderwereld figuur, terwijl het grote deel van de glazenwassers een normaal leven heeft zonder enige connectie met de onderwereld. Nu worden glazenwassers opgeleid, kunnen zij alle facetten van het vak leren met behulp van gelouterde trainers.

 

Anders zijn ook de gebouwen geworden. Hielden architecten vroeger rekening met frequent onderhoud zonder dat men gevaar hoefde te lopen, tegenwoordig is het winnen van ontwerp prijzen belangrijker. Als voorbeeld geef ik de koepel van het Kurhaus te Den Haag. De binnenzijde van de koepel is goed bereikbaar, terwijl het Ministerie van Sociale Zaken ook in Den Haag maar dan 100 jaar jonger, zonder enig respect naar de glazenwasser toe is ontworpen. De nieuwe Reichsdag in Berlijn wordt gewassen met behulp van speciaal ontwikkelde stoeltjes met grijparmen door bergbeklimmers. Daar had de architect even niet aangedacht…

 

Nu de technische ontwikkelingen ook door de testfase heen zijn gekomen, grijpen heel veel glazenwassers al heel snel naar telewash. Helaas steekt de Arbo wetgeving daar een (carbon)stokje voor. Ondanks de vaak dure investeringen die men zich getroost, is het telewashen niet het nieuwe wondergebeuren waar veel mensen het voor houden. Hoogwerkers zijn vaak nog het enige toegestane arbeidsmiddel op grote(re) hoogtes. Alleen brengen deze vaak onverwachte zaken met zich mee waar wederom niet iedereen in de ontwerpfasen van een gebouw aan gedacht heeft. Gewicht, afstempelen en manoeuvreren zijn toch echt zaken waar je verstand van moet hebben om dergelijke machines effectief te kunnen gebruiken. Grote nadeel is dat de meeste gebouweigenaren niet bereid zijn meer te betalen voor het onderhoud van hun gevels en gemakkelijk frequenties verlagen tot het absolute minpunt.

 

Wat ik bijvoorbeeld dan toch weer jammer vindt is dat door onverantwoord gedrag van enkele cowboys op de werkvloer het werken aan lijnen aan heel strikte voorwaarden is gelegd. Men heeft zeer slechte ervaringen met Nederlandse glazenwassers aan lijnen terwijl men in de ons omringende landen zeer goede ervaring heeft met getrainde abseilers. Dit systeem biedt in mijn ervaring veel voordelen ten opzichte van hoogwerkers vanwege de hoge graad van flexibiliteit en inzet mogelijkheden.

 

Maar wat altijd hetzelfde blijft is de uitvoerende persoon. De glazenwasser m/v is een persoon die goed alleen en in groepsverband kan werken. Hij werkt veel in de buitenlucht met alle bijkomende voor- en nadelen van het weer. Glazenwassers zijn breed inzetbaar en zijn niet te beroerd werkzaamheden buiten het wassen van ramen aan te pakken. Zo zijn veel glazenwassers ook goed in vloeronderhoud.

De glazenwasser houdt van zijn vrijheid en de afwisseling, neemt graag de uitdaging aan om gevels weer schoon en fris te krijgen, is doorgaans heel service gericht en onderhoud goede contacten met zijn klanten. Uiteraard kan deze persoon goed omgaan met het werken op hoogtes terwijl hij zijn werkzaamheden met grote precisie uit moet voeren. Doorgaans blijft de glazenwasser vriendelijk als hij in de kou buiten aan het werk is en kantoorpersoneel een briefje omhoog houdt met de aloude vraag: kopje koffie? Terwijl er geen raam of iets dergelijks open kan en het absoluut niet de bedoeling is dat de man binnen komt…

 

Want dat blijft aan de glazenwasser kleven. Het aloude stigma van mannen die de hele dag naar blote vrouwen kijken terwijl zij aan het werk zijn. Iedere glazenwasser krijgt gemiddeld wel eens per week de vraag of hij “wel eens wat gezien heeft of meegemaakt heeft? “ Of glazenwassers niets beters te doen heeft. Maar dat stigma kleeft aan meerdere beroepen zodat dit geen exclusief recht van de glazenwasser is. Hoe dan ook, glazenwassen is het reinigen van ramen en kozijnen, aan binnen- en buitenzijde. En of je dat nu doet met spons en zeem of telewash, glazenwassen is een vak wat niet iedereen zomaar even kan uitvoeren.  

 

Heb ik enig recht van spreken? Ik denk dat ik mag zeggen dat ik na 25 jaar werken als onder andere glazenwasser wel mag zeggen dat ik enig verstand van zaken heb. Wijlen mijn mentor heeft mij het vak nog op de aloude wijze geleerd. Met puts, handveger, natuurzeem en 35 wisser leerde hij mij nog 3×18 Boogers ladders hoe je op verantwoorde wijze ramen diende te wassen. Correcties werden eenmaal verbaal gegeven, de tweede was een waai om je oren of een schop onder je kont. Maar ik leerde snel het vak, leerde ook trucjes die anno vandaag in het museum te bewonderen zijn als onverantwoorde stunts. Maar hoe dan ook, als je eenmaal glazenwasser bent, het virus komt in je bloed en je kijkt dan altijd anders tegen een gebouw aan als de meeste mensen.

 

Er is een gezegde: er zijn stoere glazenwassers en er zijn oude glazenwassers, maar er zijn geen oude stoere glazenwassers! Want het risico in dit vak zijn hoog. Ieder jaar komen er gemiddeld drie glazenwassers om in het uitoefenen van het werk en raken talloze mensen gehandicapt door het vallen van hoogte. Het is nooit een vak geweest van bleekneusjes en het zal het ook nooit worden. Ook niet met de nog komende ontwikkeling op het gebied van robots. Het oog van de vakman is altijd nog beter.