Een illegaal in dienst? Eén fout en je hangt!

 

Uit angst voor reputatieschade durven ondernemers lang niet altijd naar buiten te treden met hun verhaal. Zo is op het forum van de ondernemingsorganisatie VNO-NCW een artikel te lezen over 30 bedrijven die een forse boete van de Arbeidsinspectie boven het hoofd hangt. Meer dan 1 miljoen euro wil de inspectie van ze incasseren. Niet omdat de bedrijven zelf mensen in dienst hadden waarvan de werkvergunning niet in orde was. Nee, ze huurden een schoonmaakbedrijf in. En dat bedrijf bleek illegalen in dienst te hebben. Gevolg: een boete voor zowel het schoonmaakbedrijf als de bedrijven die van deze dienst gebruik maakten. Een aantal van hen hangt mogelijk een faillissement boven het hoofd, zoveel impact kunnen deze torenhoge boets hebben.

 

Vorig jaar deelde de Arbeidsinspectie bij maar liefst 28% van de gecontroleerde schoonmaakondernemingen boetes uit voor het illegaal tewerkstellen van vreemdelingen. Totaal aan boetes? Ruim 32 miljoen in 2010 (Over 2011 is het totaal opgelegde boetebedrag nog niet bekend gemaakt). Terecht in de gevallen dat de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) bewust en moedwillig overtreden wordt. Maar het komt ook vaak voor dat welwillende ondernemers op één hoop geveegd worden met malafide werkgevers, terwijl zij er geen enkel financieel gewin bij hebben gehad.

 

De schoonmaaksector heeft een aantal kenmerkende eigenschappen, die als risicofactoren worden gezien voor illegale tewerkstelling. Denk aan fysiek zwaar werk, hoge werkdruk, ongeschoolde/ laaggeschoolde arbeid, groot personeelsverloop, grote concurrentie tussen bedrijven, maar ook de inzet van vele uitzendkrachten. Uiteraard zijn er regionale verschillen, maar in grote lijnen kenmerkt dit de sector en wordt hiermee het risico op illegale arbeid vergroot.

 

Wat houdt dit nu precies in? Het woord zegt het eigenlijk al. Het gaat om illegale tewerkstelling. Het hoeft dus niet altijd iemand te zijn die illegaal in Nederland is, maar het kan ook iemand zijn die legaal in Nederland verblijft, maar toch illegaal aan het werk is. Bijvoorbeeld doordat er geen geldige tewerkstellingsvergunning voor hem of haar is of dat hij/zij als werkstudent het urencriterium overschrijdt of als kennismigrant niet voldoet aan het salariscriterium. Mogelijkheden in overvloed.

En wat te denken van een Roemeense of Bulgaarse zzp’er die keurig staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, een sofinummer en een VAR-verklaring heeft, maar die na onderzoek door de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie) toch als “schijnzelfstandige” wordt aangemerkt. Illegaal tewerkgesteld dus. En dan heb ik het nog niet eens over de administratieve verplichtingen en de juiste manier van verlonen van buitenlandse arbeidskrachten, waar ook streng op toegezien wordt.

 

Kans op controle

De schoonmaaksector is door de Inspectie SZW als één van de risicosectoren aangewezen (zie ook kader). Dit betekent dat er jaarlijks veel gecontroleerd wordt in de sector. In 2012 staat de schoonmaaksector nog eens extra in de aandacht, doordat er ook in interventieteamverband gecontroleerd gaat worden. Dit betekent dat er meerdere overheidsinstanties tegelijk en gezamenlijk controles gaan uitvoeren. Dit kan zowel (in de administratie) bij uw schoonmaakbedrijf plaatsvinden, als op de werkvloer bij uw opdrachtgevers.

 

Op deze site lees ik over het OSB keurmerk, waar de NEN 4400 certificering deel van uitmaakt. Naar mijn mening een prima initiatief. Maar hoe zit het met de NEN 4400 certificering en aansprakelijkheid voor de Wet arbeid vreemdelingen (Wav)? Om een voorbeeld te geven; als er een schoonmaker voor je werkt die niet mag werken in Nederland overtreedt zowel jij als schoonmaakbedrijf als je opdrachtgever de Wav en worden beide partijen beboet. De NEN certificering vrijwaart je opdrachtgever hier dus niet van (zogenaamde ketenaansprakelijkheid). Ook in het geval van uitzendkrachten of werk in onderaanneming gaat de ketenaansprakelijkheid op. In het geval een uitzendbureau een illegaal tewerkgestelde uitzendkracht naar je uitleent, overtreedt zowel het uitzendbureau, als jij als schoonmaakbedrijf als je opdrachtgever de wet. In zo’n situatie wordt dus aan alle 3 partijen een boete opgelegd.

 

De boetes bedragen €8.000 per illegaal tewerkgestelde (€4.000 voor een eenmanszaak).

Minister Kamp is van plan deze boetes in 2012 te verhogen naar €12.000 per illegaal tewerkgestelde.

Indien de administratie niet voldoende op orde is en de identiteit niet voldoende is gecontroleerd, kan een boete van €1.500 opgelegd worden. Ook wordt medio 2012 de registratieplicht voor uitzendbureaus ingevoerd. Zaken doen met een niet geregistreerd uitzendbureau wordt vanaf dat moment ook zwaar beboet.

 

Wees bewust van de ruime reikwijdte van het begrip werkgeverschap. Het maakt niet uit of je iemand inhuurt, die weer iemand inhuurt of andere mensen stuurt dan die aanvankelijk zouden komen; je blijft verantwoordelijk. Controleer dan ook altijd om welke nationaliteiten het gaat. Mogen zij werken in Nederland?

En dan is er nog het probleem van dubbelgangers, die het paspoort gebruiken van iemand anders op wie ze lijken. Hoe eenvoudig is het als de juiste persoon zich overdag bij je aanmeldt voor werk, maar zijn of haar illegale kennis ’s avonds naar de werkplek bij de opdrachtgever stuurt?

Of wat te denken van een Nederlands verblijfsdocument, een verblijfsaantekening van de IND in het Turkse paspoort of een Griekse identiteitskaart, dat deels handgeschreven is. Ga dat maar eens controleren. Waar moet je allemaal op letten?

Zorg dat je als ondernemer goed op de hoogte bent van de relevante wet- en regelgeving en de daaruit voortvloeiende verplichtingen.

Het systeem is misschien dan niet 100% waterdicht te krijgen, maar het begint met bewustwording, weten waar je op moet letten en er zo goed mogelijk naar handelen. Daarmee kun je al een hoop leed voorkomen.