Als het wetsvoorstel Werk & Zekerheid door het Parlement wordt goedgekeurd dit jaar, dan krijgt de schoonmaakbranche vanaf 1 juli 2015 ook te maken met onder andere de nieuwe flexwerkers bepalingen, de nieuwe ontslagroutes, de transitievergoeding (i.p.v. kantonrechtersformule), de nieuwe ketenregeling en nog veel meer. De eerste wijzigingen rondom de flexwerkers (bepaalde tijd, uitzendkrachten, payrollers) gaan al in vanaf 1 juli 2014, de rest vanaf 1 juli 2015 en volgend.
Door mr Hella Vercammen, redactielid Clean Totaal
De vraag is wat die nieuwe regelingen inhouden en welke effecten deze zullen hebben op de schoonmaakbranche en de bedrijfsvoering van schoonmaakondernemingen. Het is ook de vraag of die nieuwe regelingen zullen leiden tot aanpassing van de schoonmaak cao. Het is daarom goed om nu al kennis te nemen van dit nieuwe recht. U wilt als schoonmaakondernemer wellicht nu al weten wat het gaat kosten als u vóór of ná 1 juli 2015 werknemers ontslaat.
Zo kunt u met die kennis anticiperen bij het wel of niet verlengen van contracten voor bepaalde tijd of eventueel timen van het aannemen en ontslaan van personeel. Ook zult u straks, als de wet erdoor komt, de arbeidsovereenkomsten wellicht moeten aanpassen om strijdigheid met de wet of cao te voorkomen.
3-luik
In dit eerste deel gaan we in op de transitievergoeding en de mogelijkheid om af te wijken daarvan in de cao. In deel 2 zullen we ingaan op de flexwerkers. In deel 3 gaan we in op de nieuwe'' mogelijkheid om af te wijken van de huidige wettelijke regelingen tot loondoorbetaling en het afspiegelingsbeginsel.
NB: Het is allemaal nog een beetje koffie dik kijken omdat we nu nog niet weten of de wet Werk & Zekerheid ongeschonden door de Tweede Kamer komt en of over de nieuwe onderwerpen straks een afwijkende cao regeling uitonderhandeld gaat worden. Dit weten we pas zeker na goedkeuring van de wet en nadat de cao partijen hun nieuwe onderhandelingspunten over de cao 2016-2017 hebben ingediend.
Transitievergoeding
Afwijken van transitievergoeding bij cao
Deze regeling gaat, zoals het er nu naar uitziet, in per 1 juli 2015. Volgens de nieuwe wet mag er per cao, dus ook per schoonmaak cao worden afgeweken (pas na 1 juli 2015) van de transitievergoeding. Dit is alleen mogelijk als bij de schoonmaak cao wordt voorzien in een regeling op grond waarvan de schoonmakers, van wie de arbeidsovereenkomst eindigt of niet wordt voortgezet, aanspraak kunnen maken op gelijkwaardige voorzieningen.
Deze voorzieningen moeten gericht zijn op het voorkomen van werkloosheid of het bekorten van de periode van werkloosheid. Bij een gelijkwaardige voorziening moet u denken aan een vergoeding (of voorziening in natura) wat het equivalent moet zijn van hetgeen waarop een werknemer aanspraak kan maken op grond van de transitievergoeding.
NB: De kans is zeer wel aanwezig dat vakbonden FNV en CNV een onderhandelingspunt op dit vlak zullen opvoeren bij de cao onderhandelingen 2016-2017. Immers, deze mogelijkheid tot afwijking, zal er mogelijk zijn vanaf 1 juli 2015. Dit terwijl men nu niet kan afwijken van de kantonrechtersformule. Als de vakbonden van mening zijn dat de transitievergoeding niet billijk genoeg uitpakt voor schoonmakers dan zullen ze deze regeling nog verder willen aanscherpen voor schoonmakers. Eerst maar eens een nieuwe cao 2014-2015!
In elk geval zal het op 1 juli 2015 nog geen onderdeel uitmaken van de cao zodat het van belang is voor schoonmaakondernemingen om nu al kennis te nemen van de inhoud van de formule en de andere relevante aspecten van deze transitievergoeding.
Transitievergoeding
Wat u minimaal moet weten over de transitievergoeding:
- De kantonrechtersformule komt te vervallen, geen redelijkheidstoetsing meer van ontslag omdat die gevolgen worden verzacht door de transitievergoeding;
- De transitievergoeding is compensatie voor het ontslag en financiële hulp voor de overgang van baan naar baan;
- De transitievergoeding is verschuldigd als de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever is beëindigd na 2 jaar dienstverband door opzegging of door ontbinding of tijdelijk contract door werkgever niet is verlengd;
- Deze vergoeding sluit aan bij de verkorte ketenregeling van 3 naar 2 jaar;
- De formule van de transitievergoeding is leeftijdsonafhankelijke formule;
- Voor werknemers onder de 18 jaar en boven de 50 jaar gelden hierbij bijzondere regels;
- De transitievergoeding bedraagt maximaal € 75.000,- of ten hoogste een jaarsalaris indien het jaarsalaris hoger is dan € 75.000;
- Voor kleine werkgevers gelden iets andere normen;
- Bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van werkgever kan de kantonrechter (naast de transitievergoeding) een billijke vergoeding toekennen ook als is de werknemer korter dan 2 jaar in dienst of onder de 18 jaar;
- Geen transitievergoeding bij einde van de arbeidsovereenkomst door ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van werknemer;
- Partijen mogen in de arbeidsovereenkomst andere afspraken maken over de hoogte van de transitievergoeding;
- Bij cao kan eveneens worden afgeweken van de regeling over de transitievergoeding;
- De transitievergoeding is verschuldigd bij ontslagen die plaatsvinden na 1 juli 2015.
De formule verder toegelicht
Berekening over eerste 10 jaar dienstverband
De vergoeding is over de eerste tien jaar van het dienstverband is gelijk aan 1/6 van het maandsalaris voor elke periode van 6 maanden dat de arbeidsovereenkomst heeft voortgeduurd. In andere woorden, over de eerste 10 jaar is het 1/3 van het maandsalaris per dienstjaar.
Berekening vanaf 11 jaar dienstverband
De vergoeding is over de opvolgende 10 jaar van het dienstverband gelijk aan ¼ van het maandsalaris over elke daaropvolgende periode van zes maanden. In andere woorden voor de periode na de eerste 10 jaar is het een ½ maandsalaris per dienstjaar.
NB: Verder worden maanden waarin de werknemer voor zijn achttiende verjaardag gemiddeld twaalf uur of minder per week arbeid heeft verricht, niet meegeteld voor de berekening van de omvang van de vergoeding.
Definitie maandsalaris
Onder maandsalaris wordt -naar zoals bij de kantonrechtersformule – begrepen het bruto maandsalaris, inclusief vaste overeengekomen looncomponenten, zoals vakantietoeslag, specialistentoeslagen, toeslagen bijzondere uren, structurele overwerk toeslagen, toeslag BHV, eindejaarsuitkeringen, en een vaste ploegentoeslag.
Behalve in uitzonderlijke gevallen zullen het werkgeversaandeel pensioenpremie, de auto van de zaak, onkostenvergoedingen, de werkgeversbijdrage in de zorgverzekeringspremie en incidentele en niet overeengekomen looncomponenten geen onderdeel uitmaken van de grondslag van het maandsalaris. Bij algemene maatregel van bestuur zal worden verduidelijkt wanneer dat wel het geval kan zijn. Er wordt aangesloten bij de looncomponenten die onderdeel (kunnen) uitmaken van het element ‘Beloning’ uit de huidige kantonrechtersformule en daarop gebaseerde rechtspraak.
Maximering transitievergoeding
De transitievergoeding wordt in absolute zin gemaximeerd op een bedrag van
€ 75.000,- De belangrijkste reden voor het op deze wijze maximeren van de transitievergoeding is dat te hoge ontslagkosten voor werkgevers moet worden voorkomen. Werknemers met een hoger inkomen beschikken over het algemeen over een betere arbeidsmarktpositie zodat ze sneller aan het werk komen en geen hoge ontslagvergoeding nodig hebben. Voor werknemers met lagere inkomens is een jaarsalaris wellicht niet toereikend. Voor hen kan de transitievergoeding daarom oplopen tot maximaal € 75.000 als hun jaarsalaris lager is dan dat bedrag.
Andere afspraken in arbeidsovereenkomst
Overigens kunt u bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst een ruimere transitievergoeding afspreken. Dat zult u alleen doen als een werknemer hier om vraagt en u de werknemer persé wilt aannemen.
Voor meer informatie over dit onderwerp en ook over de andere onderwerpen van de Wet Werk & Zekerheid zoals de nieuwe ketenregeling, de nieuwe ontslagroutes, het nieuwe concurrentiebeding, de nieuwe proeftijd, en zelfs voor de berekening van uw toekomstige transitievergoeding kunt u naar www.nieuweontslagrecht.nl In de volgende Clean Totaal komen de nieuwe ontslagroutes aan bod.
Lees ook van Hella Vercammen: Zorgplicht voor een veilige werkplek: Wees gewaarschuwd!
Meld u aan voor de Clean Totaal Hangout met Hella Vercammen!
