Tuğrul Çirakoğlu richtte tien jaar geleden een bedrijf op voor schoonmaak na (huis)feesten. Hij vond na zijn universitaire studie niet zo één-twee-drie werk en het studentenleven stond hem nog scherp op het netvlies. Puinruimen na feestjes leek hem een lucratief gat in de markt en “Frisse Kater BV” in Amsterdam was geboren. Hij kon toen nog niet vermoeden dat hij door deze ervaring in de specialistische schoonmaak al gauw voor nog veel extremere klussen gevraagd zou worden.
“Voor ik het wist werd ik gegrepen door het schoonmaakvak, maakte ik er definitief mijn werk van en groeide mijn bedrijf gestaag.” De ervaring in studentenhuizen had Çirakoğlu en zijn medewerkers een goede basis gegeven voor specialistische schoonmaak en calamiteitenreiniging. “Niets ten nadele van studenten en andere feestgangers, maar we keken niet meer op van een buitengewoon vies klusje, zal ik maar zeggen.” De stap naar extremere situaties, zoals menselijke vervuiling en lijkvinding kwam al snel, doordat rondging dat de jongens van Frisse Kater nergens voor terugdeinsden.
Drie belangrijkste pijlers
Inmiddels heeft Frisse Kater zich uitsluitend toegelegd op reiniging van uitzonderlijke situaties, zoals plaatsen delict, suïcide, drugslabs en ontruiming na hoarding (extreme verzamelwoede). “Het balletje ging rollen doordat opdrachtgevers zagen dat wij doeltreffend, discreet en respectvol te werk gingen. Dat werd op prijs gesteld.”
Dat zijn misschien wel de drie belangrijkste pijlers van de specialistische schoonmaak, beaamt René Janssen van Schoonmaakbedrijf R. Janssen BV in Sittard. Hij geldt als een pionier in Nederland, die het specialisme van bijzondere schoonmaak decennia terug als één van de eersten omarmde. “Je bent in dit werk nergens zonder respect voor slachtoffers, bewoners en nabestaanden. Het is je drijfveer om het überhaupt te willen en kunnen doen. Niemand vindt het leuk om ontlasting of maden te scheppen. Wat je altijd in gedachten hebt is: hier heeft een mens geleefd en we sluiten dit voor hem of haar waardig af.”
Scoren op sociale media
Zeker de laatste jaren is de pijler discretie in belang toegenomen, met de verlokkingen om op sociale media te scoren met bijvoorbeeld een filmpje van een crime scene. Behalve dat het respectloos is naar betrokkenen, gooien deze schoonmakers op langere termijn hun eigen zakelijke glazen in, stelt Janssen. “Bij onze opdrachtgevers staat discretie op nummer één. Woningbouwverenigingen, politie en GGZ moeten blind op jou kunnen vertrouwen. Alleen dan vragen ze je terug. Ze willen dat je efficiënt te werk gaat en tegelijkertijd de gevoeligheden rondom tragische situaties feilloos aanvoelt.”
Respect voor de kwetsbare mens
De kunst is om ook dan met respect met een woning en haar bewoner om te gaan. “Niemand kiest er bewust voor in extreme verwaarlozing terecht te komen. Er is altijd een verhaal”, benadrukt De Groen. “Er zit altijd een kwetsbaar mens achter die omstandigheden, een mens van wie we de privésfeer betreden. Hoe vervuild een woning ook is, het is en blijft iemands thuis. Een schoonmaker die binnen dit specialisme opereert, moet een grote dosis mededogen kunnen hebben.”
Tegelijkertijd mag dat mededogen niet met de professional aan de haal gaan en is een zekere afstand noodzakelijk. “Het vermogen dat te bewaren moet in iemands persoonlijkheid zitten”, zegt René Janssen. “Ik kan aan een nieuwe schoonmaker in ons team al snel zien of hij of zij ook mee kan naar extreme klussen. Het klinkt een beetje gek, maar er moet een bepaalde fascinatie voor aanwezig zijn.” Hij doelt nadrukkelijk niet op sensatiezucht, maar op een beroepsmatige interesse in hoe je complexe vervuiling reinigt. “Alleen als je een schrijnende situatie met een professionele blik kan bekijken, kun je haar na afloop ook weer loslaten.”
Napraten van groot belang
Wanneer een professionele en rationele benadering alleen niet genoeg zijn, omdat een situatie het voorstellingsvermogen simpelweg te boven gaat, is samen napraten van groot belang. Janssen: “Geen mens kan álles beroepsmatig weg relativeren. We blijven wezens van vlees en bloed.” Onlangs werd zijn bedrijf opgeroepen voor een situatie waarin ook een kind betrokken was geweest. “Naar zo’n ingrijpende klus ga ik sowieso altijd zelf mee. Ik heb in het huis het kinderkamertje onder mijn hoede genomen en later heeft zich daar een van de medewerkers op eigen beweging bijgevoegd.” Er als baas dan zelf bij zijn, maar ook de tijd nemen het samen af te sluiten, is van onschatbare waarde. “We werken door het hele land en dit was in het noorden. Met zo’n indrukwekkende klus op je netvlies moet je na afloop niet naar huis willen sjezen. We hebben met het team een hotel genomen, een biertje gedronken en nagepraat. Een klein gebaar, maar van groot belang om weer door te kunnen. Daarna is het dan ook weer goed.”
Veiligheid in het geding
“Onvoorbereid aan de slag gaan, is uitgesloten”, benadrukt Tuğrul Çirakoğlu van Frisse Kater. Hij trekt per nieuwe medewerker twee jaar uit om hem of haar op te leiden tot zelfstandig schoonmaker van extreme situaties. “De veiligheid van mensen is in het geding, van zowel nabestaanden of bewoners die een woning weer zullen betreden, als van ons personeel zelf. De aanwezigheid van biohazards, zoals bloed of menselijke weefsels, brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. Zorgvuldigheid en gedegen vakkennis bij het verwijderen daarvan zijn onmisbaar.”
Misschien wel het allermooiste van specialistische schoonmaak, vindt Tuğrul Çirakoğlu: “Juist de combinatie van fysiek keihard werken, maar altijd óók vanuit je hart.” Eén van zijn opdrachtgevers, Jaron de Groen van Eigen Haard, vertelt hem soms hoe gelukkig iemand is als hij of zij terugkeert naar een schoon huis, nadat dat sterk vervuild was geraakt. “Voor diegene is dat een nieuwe start. Dat je daar als schoonmaker aan mag bijdragen, maakt alles, hoe extreem vies ook, goed.”
Meer nieuws?
Je leest hier meer actueel nieuws van Clean Totaal.
Tekst: Aranka Klomp
