In een gemoedelijke sfeer hebben de vakbonden FNV Schoonmaak en CNV Vakmensen hun wensenpakket voor de nieuwe schoonmaak cao voorgelegd aan de werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland. De werkgeversorganisatie heeft de wensen van de bonden aangehoord, haar zienswijze met de bonden gedeeld en gaat conform afspraak de eisen/wensen nader bestuderen. Vooruitlopend hierop zocht Schoonmakend Nederland echter wel gelijk de landelijke media op. Op 28 maart vindt het volgende gesprek plaats, waarbij de werkgeversorganisatie met een integrale reactie komt op de vakbondsvoorstellen.
Duidelijk wordt dat er behoudens een loonstijging en een betere reiskostenvergoeding, het de inzet van de bonden is om zoveel als mogelijk schoonmaak overdag te bewerkstelligen en schoonmaakbedrijven ertoe te bewegen de cao-afspraken beter na te komen. Dit naast diverse andere eisen. Een fors totaal wensenpakket onder de noemer je kunt alles vragen, maar het krijgen is een tweede. Bij Schoonmakend Nederland speelt de tussentijdse extra loonsverhoging met 10.5 procent ook een rol. De voorzitter van deze werkgeversorganisatie, Tamara van Ark, trapte in de landelijke media vast vol op de rem en zij geeft aan dat wat haar betreft de grens qua looneisen bereikt is.
FNV Schoonmaak: Terug naar niveau 25 procent boven minimumloon
De speerpunten van FNV Schoonmaak zijn een loonstijging per 1 september 2024 met 5 procent en een loonstijging per 1 januari 2025 met 2,75 procent, plus het stijgingspercentage van het minimumloon per dezelfde 1 januari 2025. Daarenboven wenst de bond vanaf 1 juli 2025 het doorvoeren van de automatische prijscompensatie. De eindejaarsuitkering moet met jaarlijks 0.5 procent verhoogd worden tot een maximum van 8,3 procent. Bestuurder Renate Bos- van der Cruijsen: “Het schoonmakersparlement wil weer terug naar de afstand tot het minimumloon met 25 procent.”
Met betrekking tot het beter naleven van de cao noemt de vakbondsbestuurder onder meer omissies op het gebied van: niet juist toekennen van verlofuren, wegpesten van schoonmakers (vooral als ze lid zijn van een bond), geen werkoverleg, geen jaargesprekken. Met het oog op economische onzekerheden wil FNV Schoonmaak geen meer-jaren cao afsluiten, maar een cao van 16 maanden die op 1 november 2025 afloopt.
Om het schoonmaken gedurende de daguren te bevorderen is het de wens van FNV Schoonmaak de toeslag van 30 procent aangaande het werken op bijzondere uren te vervroegen van 21.30 uur naar 17.00 uur. Voorts is het de wens om vakbondsleden op 1 mei een vakbondsverlof te geven en alle schoonmakers vrij te laten zijn op hun verjaardag. Het 1 dag vrij zijn bij overlijden van broer of zus dient verhoogd te worden naar 5 dagen betaald verlof.
Aan de eigen portemonnee van de bond is ook gedacht: op verzoek van de werknemer vergoedt de werkgever volledig de vakbondscontributiebijdrage, zo is althans de wens: “Voor veel schoonmakers, die lage inkomens hebben, is de contributie (die al aangepast kan worden als je een lager inkomen hebt) daarvoor een drempel.”
De eerste reactie van Schoonmakend Nederland kwalificeert Renate Bos als lang van stof zonder zaken concreet te maken: ”Dit had in de helft van de tijd gekund.”
CNV Vakmensen: 40 procent van de schoonmakers vreest pensioenleeftijd niet te halen
Bestuurder Jan Kampherbeek bevestigt dat de standpunten in een rustige sfeer zijn toegelicht: “Maar dat is vaker het geval bij de eerste onderhandelingen.” De accenten liggen bij CNV Vakmensen op de aspecten loon, werkdruk en een betere reiskostenregeling. Ook is er volgens de bestuurder gesproken over het uitbreiden van dienstverbanden en hoe dat dan het beste zou kunnen. CNV Vakmensen ziet graag dat schoonmakers vaker op tijden kunnen werken dat ze dat graag zouden willen. Bijvoorbeeld dat ze makkelijker extra uren overdag kunnen maken, als ze dat willen.
Kamperbeek: “Uit een enquête onder onze leden denkt 40 procent het werk niet te kunnen volhouden tot hun pensioenleeftijd.” Uit een enquête van Schoonmakend Nederland, onder 2 procent van de schoonmakers, blijkt echter dat circa 75 procent van de schoonmakers tevreden zouden zijn.
In een eerder stadium heeft CNV Vakmensen haar wensenpakket al bekend gemaakt met als voornaamste wensen: een loonstijging met 7 procent per 1 januari 2025 en een loonstijging met 7 procent per 1 januari 2026. Daarnaast een betere reiskostenregeling en afspraken over weekendtoeslagen en ervaringsjarentoeslag. Oudere medewerkers moeten bovendien korter kunnen werken of eerder kunnen stoppen: “Ze moeten gezond hun pensioen halen”, aldus Kampherbeek.
Het vastleggen van een loonstijging per 1 januari 2026 valt vooralsnog niet te rijmen met de wens van FNV Schoonmaak om een cao af te spreken met een looptijd tot 1 november 2025.
Schoonmakend Nederland: Onze loonstijging overstijgt het landelijk gemiddelde
In november 2023 zijn wat Schoonmakend Nederland betreft de voorbereidingen op het nieuwe cao-overleg al begonnen. Naast het consulteren van de leden van diverse platforms en commissies met deskundigen, hebben er met circa 100 ondernemers uit alle sectoren in het land ontbijtsessies plaatsgevonden, waarbij de cao wensen van de schoonmaakwerkgevers geïnventariseerd zijn.
Ook heeft er op instigatie van de werkgeversorganisatie een uitgebreide enquête plaats gevonden onder de schoonmakers, die zowel lid als geen lid van een vakbond zijn. Uit de 2000 geldige reacties blijkt onder meer dat schoonmakers het cijfer 7,5 geven voor hun werk. Ze zijn best tevreden is en zij hebben plezier. Wel bestaat er enige zorg of zij gezond hun pensioen halen, gelet op de zwaarte van het werk.
De werkgeversorganisatie bevestigt dat het handhaven van cao-afspraken van cruciaal belang is en er wel iets mis gaat. De woordvoerder: “Deze mistoestanden worden wat Schoonmakend Nederland betreft met kop en staart aangepakt. Terecht dat de kaderleden hier aandacht voor vragen. Niet voor niets hebben we een cao-handhavingscommissie waarin ook de vakbonden deelnemen. Dus gelijk melding maken en niet wachten tot de cao-onderhandelingen van start gaan, is mijn advies.”
Wat Schoonmakend Nederland betreft kan er bij de cao-onderhandelingen niet voorbij gegaan worden aan het feit dat er in 2023 sprake is geweest van aanvullende cao-afspraken boven op de vigerende cao. De loonstijging in de schoonmaak overstijgt in 2024 volgens de woordvoerder het landelijk gemiddelde in dit jaar. Speerpunten in de cao-onderhandelingen zijn wat de werkgeversorganisatie betreft:
- Looptijd van 2 jaar
- Aantrekkelijke partij op de arbeidsmarkt zijn
- Inzetbaarheid en ontwikkeling
- Gezond, veilig en vitaal
Een aantrekkelijke partij op de arbeidsmarkt betekent voor Schoonmakend Nederland een verantwoorde loonstijging (“neen, we noemen nog geen percentage”), maar ook duurzaamheid in de arbeidsvoorwaarden en het faciliteren van dagschoonmaak. Tevens is inzetbaarheid en ontwikkeling van belang, onder meer door taallessen en digitalisering.
Qua terugdringen van het (frequent) ziekteverzuim denkt Schoonmakend Nederland aan het in samenwerking met RAS – de facto voor rekening van de werkgevers – stimuleren van periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek. Voorts is het een wens om in samenwerking met de RAS een vitaliteit-groenfonds op te zetten evenals het uitbreiden van het Generatiepact. Dit Generatiepact behelst de 80/95/95 regeling. Werknemers die 3 jaar of minder voor hun AOW-leeftijd zitten, 10 jaar in de branche werken en die nu minimaal 32 uur per week werken (bij één werkgever) kunnen 20 procent minder gaan werken. Ze ontvangen dan 95 procent van het loon. Over deze 95 procent wordt volledig pensioen opgebouwd.
De uitstroom van medewerkers dient teruggedrongen te worden en ook het behoud van medewerkers staat centraal.
De woordvoerder: “Mede gelet op de huidige arbeidsmarkt is schoonmaken geen vanzelfsprekendheid meer, maar wordt het een luxe.”
Grote verschillen
Het spel is op de wagen, de verschillen lijken groot. De angst voor mogelijk weer een stevige prijsverhoging als gevolg van nieuwe cao-afspraken hangt als een donkere wolk boven de markt. Wat betekent dit voor de werkdruk? Hoe gaan opdrachtgevers reageren? Dreigt er banenverlies en/of inbesteden van de schoonmaak? Dit versus de wens van de bonden om het maximale voor de schoonmakers eruit te slepen en weer een ruime afstand tot het minimumloon te bewerkstelligen.
Tekst: Henk Cornelisse
