Het HR-trendonderzoek rapport is een jaarlijks terugkerend onderzoek onder bijna 1700 HR-professionals in Nederland. Het is een initiatief van Performa Uitgeverij, uitgevoerd door organisatieadviesbureau Berenschot en mede tot stand gekomen met hulp van AFAS Software. De huidige rapportage betreft de cijfers uit het onderzoek zoals deze in het voorjaar van 2022 gehouden werd. Doel van het HR-Trendonderzoek is het in kaart brengen van ontwikkelingen op het gebied van HR-beleid en -uitvoering. De krapte op de arbeidsmarkt domineert. Herkenbaar binnen de schoonmaak.
Schoonmaakbedrijven worstelen met tekort aan gekwalificeerde medewerkers, horecazaken sluiten vanwege tekort aan personeel, Schiphol annuleert vluchten wegens tekort aan personeel en zo kunnen we even doorgaan. Duidelijk is dat de pandemie rondom covid-19 de aandacht van het personeelsbehoud heeft afgeleid. “Door de krapte op de arbeidsmarkt is het behouden van goede medewerkers nu noodzaak om de capaciteit binnen bedrijven en organisaties goed op peil te houden,” stelt onderzoeker Hans Van der Spek van Berenschot. Maar liefst 58 procent van de bedrijven verwacht problemen met personeelsbehoud.
Prioriteiten in directiekamer
In 2022 is de arbeidsmarkt topprioriteit in de boardroom. Zo ook in 2023. Duurzaamheid en de gevolgen van de energietransitie zijn verder in belang toegenomen. Innovatie, veranderde klantbehoeften en nieuwe businessmodellen kenden in 2022 minder prioriteit. Robotisering staat vooralsnog onderaan op de directie prioriteit agenda, alle goed bedoelde initiatieven ten spijt. Prioriteit ligt vooral op de interne bedrijfsvoering.
Top 3 HR-thema’s 2022
De top 3-HR thema’s in 2022 waren met name gericht op het versterken van de aantrekkingskracht om voor een bepaald bedrijf te (komen) werken. Dit in samenhang met beleid om medewerkers te behouden. Zo maakt het rapport duidelijk.
- Werving & selectie / arbeidsmarktcommunicatie / ‘employer branding*/ ‘onboarding’
- Ontwikkeling / scholing / inzetbaarheid / talent management
- Verzuim / arbeidsomstandigheden / gezondheidsbeleid
De grootste stijger in 2022 staat echter op nummer 4:
- Employee experience (hoe gaan we om met medewerkers) / medewerkersbetrokkenheid / uitstroom beperken
Vanwege de invloed van covid-19 heeft ook digitalisering van HR-processen in 2022 een vlucht genomen, waardoor dit onderwerp op de vijfde plek terug te vinden is.
Top 3 HR-thema’s in 2023
De onderzoekers en respondenten verwachten in 2023 dat de top 3 uit 2022 een wijziging ondergaat.
Hierdoor komt de top-3 er anders uit te zien, namelijk:
- Ontwikkeling / scholing / inzetbaarheid / talent management
- Werving & selectie / arbeidsmarktcommunicatie / ‘employer branding’ / ‘onboarding’
- Strategische personeelsplanning
Uiteraard kan deze volgorde per sector verschillen. Het is in de schoonmaaksector zeker niet ondenkbeeldig dat de volgordelijkheid binnen dit segment anders wordt, waarbij het omgaan met én betrokkenheid van medewerkers in samenhang met tegengaan van verloop een hogere prioriteit zal hebben. Verbreding van het takenpakket is hierbij mogelijk van toegevoegde waarde.
HR-strategie
Daar staat tegenover dat in ruimer verband gezien en heldere HR-strategie die vervlochten is met de organisatiedoelstellingen, richting geeft aan managementkeuzes omtrent personeel, HR-beleid en de ondersteuning van de HR-afdeling. Met andere woorden: de randvoorwaarden voor toekomstig succes.
Dit versus het succes op korte termijn: hoe komt de schoonmaaksector aan voldoende medewerkers en op welke wijze kan de branche zich (opnieuw) onderscheiden om aantrekkelijk gevonden te worden? Immers door de stijging van het minimum loon is het onderscheidend vermogen qua loonhoogte grotendeels teniet gedaan!
Kentering
Langzaam maar zeker tekent zich inmiddels een lichte kentering af op de arbeidsmarkt. De vraag werpt zich op in hoeverre dit de problematiek doet veranderen. Het onderzoek 2023/2024 gaat binnenkort van start.
Ziet de wereld er in de loop van 2023 weer anders uit?
Tekst: Henk Cornelisse
