Malafide ondernemers in de schoonmaak gebruiken vaak complexe constructies om wet- en regelgeving (ongezien) te omzeilen. “Misstanden in een deel van de schoonmaakbranche zijn hardnekkig”, aldus Inspectie SZW in het Jaarverslag 2020.
De Inspectie heeft haar pijlen al enige jaren gericht op de schoonmaak. Het is een van de sectoren die bijzondere aandacht geniet omdat er regelmatig misstanden worden aangetroffen. Via het samenwerkingsverband ‘Aanpak misstanden in de schoonmaaksector’ (AMS) tracht de Inspectie misstanden aan te pakken.
Programma ‘Aanpak misstanden in de schoonmaaksector’
De Inspectie werkt in het AMS nauw samen met de Belastingdienst en het UWV. De aanpak binnen het samenwerkingsverband combineert; repressief optreden tegen de notoire overtreders, repressief optreden tegen opdrachtgevers die hier willens en wetens van gebruik maken en aandacht voor de mensen achter malafide constructies. Volgens het Jaarrapport zorgen zij voor het voortbestaan van oneerlijke concurrentie, fraude en uitbuiting.
Stukloon in plaats van uurloon
Ondanks de coronacrisis, die ervoor zorgde dat de Inspectie niet meer fysiek kon controleren en de sluiting van de horeca zijn er overtredingen aangetroffen. In het deel van de horeca waar Inspectie SZW zich op richt ziet men dat er vaak 7 dagen per week wordt gewerkt en/of veel zwart wordt gewerkt met een uitkering. In de hotelsector is in 2020 nog steeds sprake van betaling per schoongemaakte kamer in plaats van per uur. Daarbij komt het salaris vaak onder het cao-loon of zelfs onder het minimumloon.
Controle carnaval werpt vruchten af
Een voorbeeld van inspecties in 2020 was een grote controle die gericht waren op de schoonmaakwerkzaamheden na carnaval. In totaal zijn 11 controles uitgevoerd. Maar liefst 7 van de 11 ondernemingen had 1 of meer overtredingen op het gebied van illegale tewerkstelling, ATW of WML.
Bij een andere grote controle werd bij 10 van de 11 grote onderzochte horecaondernemingen overtredingen geconstateerd. Daarbij ging het om 17 schoonmakers, 3 mochten niet in Nederland werken. Het vermoeden is verder dat er te weinig salaris werd uitbetaald en was de naleving van de Arbeidstijdenwet in het geding.
Starters onder de loep
Ook deed de Inspectie SZW gericht onderzoek naar startende BV’s. Van de 162 nieuw ingeschreven bedrijven zijn er 31 (19 procent) willekeurig aan een onderzoek onderworpen. Bij 13 bedrijven rees het sterke vermoeden van fraude. Bij 13 andere ondernemingen is een aantal overtredingen geconstateerd, zoals een verkeerde SBI-code om onder een goedkopere cao te vallen. Na melding bij de KvK heeft één onderneming zich direct uitgeschreven. Van vijf ondernemingen moet nog worden vastgesteld of er al dan niet overtredingen zijn.
Veel boeterapporten
Het interventie-kernteam AMS heeft ook nog zeven complexe onderzoeken gedaan waarbij 9 boeterapporten zijn opgemaakt. De Belastingdienst kan hierdoor naheffingen opleggen. Concreet resultaat is er ook: er is beslag gelegd op voertuigen, een woonhuis en derdenbeslag.
Tot slot is het ‘project Gebouwen’ het vermelden waard. Hierin zijn 58 werkgevers gecontroleerd met als resultaat 25 boeterapporten voor Wav-overtredingen, 5 voor WML-overtredingen en 5 voor ATW-overtredingen.
En nu?
De Inspectie blijft opdrachtgevers wijzen op het feit dat schoonmaak een bepaalde prijs heeft en dat te goedkope contracten de kans op onderbetaling vergroten. Via nalevingscommunicatie en het wijden op de Code Verantwoordelijk Marktgedrag wil de Inspectie werkgevers op het goede pad brengen. De komende jaren blijft de schoonmaaksector op de radar van de Inspectie SWZ. Het totaal aantal boeterapporten geeft daar blijkbaar aanleiding toe.
