Henk Mulder: Hoezo kwaliteit inkopen?

Op de postzegel die Nederland heet, leven bijna 17 miljoen mensen. Dat vraagt enige vorm van bestuur, spelregels, bevoegd gezag, kortom, we hebben veel taken gedelegeerd aan wat we ‘de overheid’ noemen.

 

Henk Mulder (henk.m.advies@planet.nl) is adviseur consultant building maintenance en actief medewerker van het OSB Platform Gevel.

 

Dat hele pakket hebben we dan weer onderverdeeld in diverse bestuurslagen die worden ‘bemensd’ door ambtenaren. Dat zijn personen die zijn aangesteld in een door de overheid beheerde dienst. En naast de zogeheten trendvolgers hebben we nog de volksvertegenwoordigers, mensen die het volk, ons dus, vertegenwoordigen in het parlement. Dit hele overheidsbedrijf en alles wat daar aan vast hangt, kost ons, de belastingbetalers, jaarlijks vele miljarden euro’s. Met een aantal ambtenaren, trendvolgers en volksvertegenwoordigers heb ik nog wel eens enige moeite. En dat komt dan vooral vanwege het feit, dat ze uit het oog zijn verloren dat ze werken met ons geld.

 

Dienstbaar

In toenemende mate is de ambtelijke dienstbaarheid ver te zoeken. Narcistische houdingen en schaamteloze behandelingen zijn al lang geen uitzondering meer. Volksvertegenwoordigers die het bedrijfsleven oproepen in deze tijd van recessie méér initiatieven te ontwikkelen en gelijktijdig een oerwoud van nieuwe regels bij de ondernemer op de stoep durven te leggen, zijn ongeloofwaardig en hebben zichzelf gedegradeerd tot roeptoeter. Regels waar nauwelijks doorheen te komen valt en dan ook nog eens ‘Bulgaarse prijzen’ durven te koppelen aan de bestekken, betekent voor veel bedrijven de gang naar het afvoerputje. Het is in één woord schandelijk, dat overheden, na gemaakte afspraken met het bedrijfsleven, plotsklaps durven aan te komen met de boodschap, dat men alsnog een extra korting bedingt, omdat anders de betaling van de rekening nog eens één tot drie maanden zal worden uitgesteld. Het geeft geen pas, de uitvoerder een boterham met hagelslag te beloven en, achteraf, de hagelslag door een mokerslag te vervangen.

Zoals gezegd, was er al een uitgemergelde prijs bedongen en dan durft een ambtelijk lettercopuleerder, of, zo u wilt, iemand die de liefde bedrijft met letters/cijfers, door middel van chantage achteraf nog een korting te bedingen. Bedrijven hebben vaak geen mogelijkheden om te protesteren. Ze sluiten zichzelf daarmee immers uit voor mogelijke nieuwe opdrachten?

 

Kwaliteit

Ik heb in een eerdere column als eens opgemerkt, dat de overheid in veel gevallen een broedplaats is voor beunhazen. Er wordt wel veel gesproken over het milieu en hygiëne, maar in de ambtelijke praktijk werkt het maar al te vaak anders. De volksvertegenwoordiger, zoals onlangs de heer Samsom, mag dan wel ongenuanceerd roepen, dat bedrijven hun mensen voor uitgemergelde prijzen laten werken, maar heeft zelf twee heipalen in z’n ogen en een gigantische betonplaat voor z’n kop als het gaat over aanbestedingen van de overheid. Bij het lezen lopen je de tranen soms over de wangen en niet van plezier. Een toiletgroep schoonmaken in 38 seconden bijvoorbeeld. Ik denk dan aan die volksvertegenwoordiger die voor ‘de zaak’ even naar Ghana is geweest, iets verkeerds heeft gegeten en met de racekak is teruggekomen en zich met een noodgang (een van de zeldzame keren) naar het toilet spoedt. 38 seconden voor een efficiënte reiniging achteraf, is dan wel heel kort. Met goed fatsoen is het door mij bedoelde toilet ook niet in 238 seconden te reinigen, maar daar heeft niemand een grote boodschap aan. Ik sluit niet uit, dat schoonmakers straks rolschaatsen moeten dragen om hun handelingen binnen de daarvoor beschikbare tijd te kunnen volbrengen.

 

Kennis

Veel ambtelijke opdrachtgevers worden niet gehinderd door enige kennis. Enige tijd geleden las ik een ambtelijk bestek waarin stond vermeld, dat de ‘gravity’ moest worden verwijderd. En uiteraard voor een ‘zacht’ prijsje. Gravity is trouwens ‘zwaartekracht’ en die kun je voor geen enkele prijs verwijderen. En als er dan al eens uitingen van spuitbusterreur/graffiti worden verwijderd, dan wordt ook vaak de ondergrond kapot gespoten. Want het moet immers snel. Tijd mag niets kosten en niets mag tijd kosten is het credo bij de overheid. Behalve het afwikkelen van vergunningen, uitgevoerd door ambtenaren, dat kost vaak weken tot maanden. Het invullen van 60 pagina’s voor een kleine opdracht van € 5000,00 is inmiddels niet ongebruikelijk. En die ‘invultijd’ krijgt de ondernemer uiteraard niet betaald. Heel vaak wordt vergeten, dat het reinigen/behandelen/beschermen van gevels specialistenwerk is. Het moet worden uitgevoerd door mensen met veel kennis en kunde/ervaring. Mensen die weten over welke materialen, middelen en methoden ze praten en die het verschil weten tussen zuurkool en koolzuur, iets wat niet kan worden gezegd van veel ambtenaren met de benodigde beslissingsbevoegdheden. Professionele adviezen worden vaak in de wind geslagen en men kent altijd wel een mannetje (nooit een vrouwtje), dat het goedkoper kan uitvoeren. Ik heb wel eens geadviseerd om voor een bepaalde steensoort geen alkalische reiniger te gebruiken op basis van natriumhydroxide, maar op basis van kaliumhydroxide. Enige weken later werd ik gebeld omdat de stenen begonnen te schilferen en wat daar aan was te doen. Wat men had gebruikt? Juist ja, natriumhydroxide, want dat was goedkoper en het was toch alkalisch?

 

Prijzen

Er zijn inmiddels overdekte busstations ontworpen, waar de bussen geen gebruik van konden maken omdat de overkapping te laag was ontworpen. Er zijn brandvrije, vandalismebestendige bushokjes ontworpen van € 5000,00 per stuk en die al na enkele weken tot de grond toe waren afgebrand. Er bestaan woningcorporaties die nauwelijks geld uitgeven aan professioneel onderhoud, maar zichzelf zien als investeerder en op grove schaal gokken met gemeenschapsgeld. Er bestaan gemeenten, die elke vorm van realisme uit het oog zijn verloren, voor honderden miljoenen euro’s aan land hebben gekocht. Land dat ze aan de straatstenen niet meer kwijt kunnen, daardoor de rente niet kunnen aflossen en de financiële strop vervolgens om de nek leggen van de burgers. In bouwkundige constructies als zwembaden wordt nog steeds gebruik gemaakt van rvs (roestvaststaal en geen roestvrijstaal), terwijl we kunnen weten, dat rvs niet tegen chloor kan. Vorig jaar is er nog een rvs-bevestiging van een luidspreker in een zwembad afgebroken en dat heeft een kinderleven geëist. Een complete uitgave van Clean Totaal is niet voldoende om alle blunders/miskleunen van de overheid te vermelden.

 

Je bent als baby ooit ergens op deze aardkloot gezet, in mijn geval was dat in Nederland. Je leeft je leven, alleen of met anderen, beleeft je pleziertjes, groot en klein, en ergert je of hebt verdriet en op enig moment vertrek je naar de eeuwige jachtvelden. Afhankelijk van je levensovertuiging kan dat uiteraard ook een andere bestemming zijn. In de tussenliggende tijd willen we toch graag zo optimaal mogelijk met elkaar omgaan. Een goede relatie bestaat bij de gratie van een goede communicatie. In een toenemend aantal gevallen is de temperatuur van de communicatie tussen particulier/bedrijfsleven en overheid gedaald tot ver onder het vriespunt of juist tot het kookpunt gestegen. Te vaak wordt vergeten, dat spelregels zijn bedoeld om zaken mee te regelen en niet om naar believen mee te spelen. Juist in deze tijd moet het bedrijfsleven kunnen rekenen op een adequaat, meedenkende overheid. Een overheid die zich verantwoordelijk voelt voor kwaliteit, bereid is daar voor te betalen en geen belastinggeld uitgeeft aan broddelwerk.

 

Overheidsfunctionarissen dienen te beseffen, dat professionele werknemers hun gewicht in goud waard zijn, maar er slechts een fractie van kosten. En aan dat laatste moet men niet ook nog eens een keer gaan
knabbelen. Met een gewijzigde visie, enige inzet en wilskracht kan Nederland er echt wel fraai uitzien.