De laatste tijd lijkt het of disposable microvezeldoeken steeds meer in zwang komen. Kun je daar nu hetzelfde mee als met de wasbare en wat zijn de voor- en nadelen? We maakten een rondje langs fabrikanten, een ziekenhuis en een aantal schoonmaakbedrijven.
Door Leon van den Berg, redacteur Clean Totaal
Fabrikanten
Greenspeed
Directeur Michel de Bruin van MGS Greenspeed heeft vertrouwen in de disposable microvezeldoek als goede aanvulling in het totale aanbod. “Men moet het niet zien als vervanging, maar als een extra. Er zal, zeker in de zorg, telkens een afweging gemaakt moeten worden over de inzet ervan. De drijvende kracht achter de disposable microvezeldoeken is de infection control in ruimtes waar hygiënestandaarden hoog zijn en waar reiniging aan specifieke richtlijnen moet voldoen. Disposable microvezel doeken worden ingezet om crosscontaminatie te voorkomen tussen verschillende ruimtes in bijvoorbeeld ziekenhuizen. Ze zijn ook erg geschikt voor het verwijderen van ongelukjes met bloed, urine en ontlasting bijvoorbeeld bij zorgcentra voor bejaarden en dementerende patiënten. Het andere voordeel is dat er geen specifiek was-/logistiek programma hoeft opgezet te worden. Ten slotte is vloerreiniging één van de belangrijkste oppervlaktes waar disposables voor worden ingezet. Deze hebben wij sinds een aantal jaren in ons assortiment. Nadelen zijn hogere kosten, meer afval (waste management) en, in mijn beleving, mindere werking. We schatten de omzet van de disposable microvezel binnen ons microvezelconcept nu tussen de 5% en 10%.
Wecovi
Derik Landman, marketing en sales Director bij Wecovi is aangenaam verrast als we hem bellen. “We hebben onlangs een nieuw doek met microvezel filamenten op rol geïntroduceerd. Die doek is dun en goedkoop. Overigens is bij disposable doeken dat laatste wel een begrip waarmee je voorzichtig moet zijn. Ze zijn qua aanschafprijs veel voordeliger dan re-usable doeken, maar als je het hebt over de totale levensduur, dan is disposable toch duurder. Dat is overigens niet per se een bezwaar. Het hangt af van het doel dat je met deze toepassing hebt en ook van de sector. Het grote voordeel is de absolute hygiëne. Je voorkomt er kruisbesmettingen mee en ook methodefouten zijn uitgesloten. Je zult de toepassing van disposable dus vooral in sectoren vinden waar dit belangrijk is, zoals de zorg. Daar is de prijs een minder belangrijke factor, want de kosten van bijvoorbeeld een uitbraak zullen veel hoger zijn. Uitspraken over het aandeel in onze omzet van disposable microvezel zijn op dit moment nog wat moeilijk omdat we daarover nog geen goed beeld hebben. Ik denk wel dat deze behoorlijk stijgen.“
Alpheios
Ingrid Gerasimou, Manager Propositie- en Productmanagement: “Alpheios biedt binnen het Triple-T concept de keuze tussen droge voorgevouwen disposable microvezeldoeken in een pak en voorbevochtigde voorgevouwen microvezeldoeken in een pak: de Triple-T Dry wipes en de Triple-T Wet wipes. Naast de besparing op waskosten is een disposable microvezeldoek vaak sneller omdat deze reinigende eigenschappen van microvezel met snelheid van disposable (geen logistieke rompslomp) combineert. Een voorbevochtigde doek levert nog meer tijdwinst op. Bovendien is er daarbij minder kans op (methode)fouten. Ook maakt de microvezel disposable desinfecteren met microvezeldoeken mogelijk. Normaal gesproken wordt dat niet gedaan, omdat langdurige blootstelling van microvezel aan een desinfectiemiddel schade veroorzaakt aan de microvezel die hierdoor zijn toegevoegde waarde verliest. Bovendien adviseren WIP-richtlijnen bij voorkeur werken met disposables. Door te kiezen voor een disposable van microvezel hebben we én de verminderde kans op kruisbesmetting én de kracht van een microvezel. Naast toepassing in de gezondheidszorg zijn er grote voordelen voor schoonmaakbedrijven. Zeker voor panden waar geen wasmachine aanwezig is, voor sleutelpanden of objecten waar het logistieke wasproces een belemmering vormt. Het enige nadeel is dat er meer afval is. Daar staat tegenover dat er geen wasproces is. Uit een onafhankelijke KIWA Lifecycle Analyse blijkt dat bij de Alpheiosvarianten de milieubelasting over de totale keten nagenoeg gelijk is. Wij hebben nu nog geen disposables voor vloeren. Deze toepassing is iets complexer omdat we te maken hebben met een ander, vaak groter vuilaanbod en met grotere oppervlakken die in één keer gereinigd moeten worden.
Een kostenvergelijking tussen disposable en re-usable is volgens Gerasimou niet zo eenvoudig te maken vanwege de diverse factoren. Zo’n berekening is maatwerk en per situatie kan de uitkomst verschillen. “Wel is de verwachting dat het aandeel van disposables steeds verder zal toenemen, vooral vanuit hygiëne aspecten, gemak en tijd. In ziekenhuizen is immers al een trend om gebruik te maken van wegwerp materialen. De inzet van disposables is divers, zowel in de zorg als daarbuiten. Voor een gehele taak, maar ook in een combinatie door alleen bepaalde ruimtes met disposables te reinigen. Denk aan Isolatiekamers, afdelingskeukentjes, koffiehoeken of het schoonhouden van de eigen werkplek. Vaak wordt daar gebruik gemaakt van een microvezeldoek die stikt van de bacteriën, omdat de doek niet wordt gebruikt zoals bedoeld.”
Vileda
Chiel op de Beek is Country Manager Nederland en onder andere voor microvezel verantwoordelijk. “Laat ik beginnen met de term. Wij gebruiken bewust de term disposable niet. Weggooien heeft een negatieve lading en daarbij ligt de focus vooral op lage kosten. Met single-use geven we juist de positieve lading weer en sluiten we aan bij de zorg waarin deze doeken de grootste toepassing hebben. Daar is single (patient) use gerelateerd aan zaken zoals het voorkomen van kruisbesmettingen en uitbraak van ziekten. Dat is ook meteen het grootste voordeel van deze doeken. Er is een gegarandeerde hygiëne. Daarnaast is er ook een voordeel van voorkoming van een logistiek proces. Bij re-usable doeken moet je de doeken inzamelen, transporteren, wassen en weer terugbrengen een tijdrovend en dus ook kostbaar proces. Ook het wassen zelf heeft een milieu-effect. Bij single-use heb je dat allemaal niet. Nadeel is wel dat ze niet cradle-to-cradle zijn. Je zou ze wel kunnen recyclen, maar de kosten daarvoor staan in geen verhouding tot de kosten van de doek en de milieuwinst. Gemiddeld is een single-use doek zo’n vijf maal goedkoper in aanschaf dan een standaard doek. Voor zover ik weet is er tot dusver geen onderzoek gedaan naar de TCO (total cost of ownership) waarin single-use en re-usable doeken met elkaar worden vergeleken. Ik merk wel dat vooral in de zorg er een stijging in de omzet zit ten opzichte van standaard doeken. Single-use heeft nu een aandeel van zo’n tien procent, maar dat zal zeker meer worden. Vileda biedt single-use doeken voor alle toepassingen binnen de zorg, dus ook voor vloeronderhoud. Daarvoor hebben we zowel 100% microvezeldoeken als gemengde. Overigens is single-use microvezeldoek ook bruikbaar in andere sectoren waar besmetting een issue is. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de foodsector. Daarin zijn wij echter niet actief.”
Ziekenhuis
Groene Hart Ziekenhuis
Hoofd Bedrijfshygiëne & Services Jeroen Mulder van het Groene Hart Ziekenhuis zegt dat ons belletje wel heel toevallig is. “We hebben net berekend of het gebruik van disposable microvezeldoeken voordeliger zou zijn dan het gebruik van het re-usable type dat we nu gebruiken. We leasen de doeken hier en dat betekent dat we een goed vergelijkingsmateriaal hebben. In de lease zijn zowel de aanschaf als het wassen, transport en vervanging meegerekend. Dat kost per gebruikt microdoekje circa €0,15. Per dag maken we hier 1600 ruimten nodig en dat betekent dus ook 1600 doekjes. Ik moet zeggen dat ons huidige systeem behoorlijk goedkoper is, al lijkt dat op het eerste gezicht niet zo omdat de aanschafprijs van disposabledoekjes op zo’n € 0,13 komt. De keuze voor toepassing ligt echter genuanceerder omdat ook andere zaken dan kosten meespelen. Laat ik beginnen met nadelen die we uit een praktijktest op de oogpolikliniek en een verpleegafdeling hebben gehaald. Het is geen wetenschappelijk verantwoorde tekst, maar het gaf ons wel indicaties voor het gebruik. We gebruiken een Viledarol van 200 stuks. Het eerste nadeel is de afmeting van deze disposables. Die is kleiner dan de gewone doeken: respectievelijk 32 x 24 en 40 x 40 centimeter. Gevolg is dat je die maar twee keer kunt vouwen, niet vier keer. Je hebt dus geen acht gebruiksvlakken maar slechts vier. Daarom moet je meer disposables in een ruimte gebruiken. Daarnaast vonden de schoonmakers het onprettig dat je geen grip op het doekje hebt. Men is gewend om een bepaald volume in de hand te hebben en dat is met disposables veel kleiner. Door het ontbreken van grip op het doekje is ook de grip op het oppervlak minder. De conclusie was dat de disposables minder prettig werken en ook nog eens bijna twee maal zo duur in gebruik zijn. Voor de gewone schoonmaak gaan we dus niet daarop overstappen. Er zijn echter ook voordelen die de disposables uitermate geschikt maken voor specialistische toepassingen. We gebruiken ze voor alle desinfectie, bijvoorbeeld in operatieruimten of bij de eindschoonmaak als een patiënt vertrekt. Als iemand in quarantaine ligt, voorkom je met disposables mogelijke besmetting van de patiënt of juist van anderen omdat de gebruikte doeken alleen in die ruimte worden gebruikt en daar worden weggegooid. Dit is bij alle medewerkers bekend en zo voorkomen we vergissingen. Ook gebruiken we ze droog om de toetsenborden van onze cows (computer on wheels) te reinigen. De statussen en patiëntendossiers worden hier digitaal bijgehouden dus de computer gaat de hele afdeling over. Het is belangrijk dat je een belangrijke besmettingsbron als het toetsenbord aanpakt. Ten slotte gebruiken we disposables voor het reinigen van al ons separatieglas. In deze gevallen wegen de kosten ruimschoots op tegen de voordelen op het gebied van hygiëne.”
Schoonmaakbedrijven
Beerco
Ed van Dijk, accountmanager van Beerco schoonmaakgroep uit Bergschenhoek: “We gebruiken natuurlijk wel microvezel in onze schoonmaak, maar dat zijn dan de gewone, wasbare doeken. Disposable doeken zijn bij ons voor zover ik weet niet in gebruik.”
Fonville
Projectmanager Marcel Mink van Fonville schoonmaakbedrijven uit Coevorden houdt zich onder andere bezig met schoonmaakkwaliteit. Over disposable microvezel is hij kort: “We gebruiken ze nog niet, maar natuurlijk wel de re-usable microvezeldoeken. Het woordje nog geeft wel aan dat we wel toepassingen zien. Je kunt denken aan bepaalde hygiënetoepassingen in het kader van de uitbraak van epidemieën. Bij een vorige uitbraak hebben we ook disposables gebruikt. Er zitten voordelen aan het gebruik van disposable doeken, maar ik vind ook het afval dat je met het gebruik bij de klant achter laat een punt van aandacht.”
Conclusie
Natuurlijk is dit geen representatief onderzoek, maar het blijkt wel dat fabrikanten enthousiaster zijn en meer toepassingsmogelijkheden zien voor single-use microvezel dan eindgebruikers. De gezondheidszorg wordt door de meeste geïnterviewden gezien als het meest aangewezen toepassingsgebied.
Maakt u gebruik van disposable microvezeldoeken? Wij horen graag uw ervaring.
Dat kan als opmerking onder dit artikel maar u kunt uw reactie ook mailen naar <a href="mailto:Redactie Clean Totaal ?subject=Gebruik%20disposable%20microvezeldoeken”>de redactie.
