Op verkiezingsdag 19 maart belegde FNV Bondgenoten in Pakhuis de Zwijger (Amsterdam) een zogeheten expertmeeting met als thema: “Is het straffen van zieke schoonmakers verzuimbeleid?” Nieuwsgierig als we zijn nam onze eigen expert en verslaggever Henk Cornelisse een kijkje.
Door Henk Cornelisse, redactielid Clean Totaal
18 maart (afgelopen dinsdag) liep het ultimatum af dat FNV Schoonmaak aan werkgeversorganisatie OSB gesteld had. Bij niet ingaan op dit ultimatum zouden stakingen volgen (en inmiddels wordt er inderdaad gestaakt op Schiphol). Het door FNV gestelde ultimatum had betrekking op het hervatten van het cao overleg met als belangrijkste thema's: het willen praten over het doorbetalen van wachtdagen en het niet korten op het uitkeringspercentage van 100% aan ziekengeld.
Toeval of niet, maar daags na het verstrijken van dit FNV ultimatum stond deze bijeenkomst gepland waarvoor de sprekers al weken eerder waren uitgenodigd. Nu is het thema van de bijeenkomst weliswaar breder dan alleen het wachtdagen issue en de volledige doorbetaling bij ziekte, maar toch..
Panel
Het expertpanel bestond uit: Jaap Dogger (medisch adviseur Asito), Bart Berkmeer (KLM), Roelof Schellingerhout en Patricia Gielen (ITS), John Maassen (Achmea) en Mark Fleuren (Dexia Arbeid). Het geheel werd aan elkaar gepraat door Hester Konijnenberg (adviseur FNV Bondgenoten). Vanuit FNV namen aan de discussie deel: bestuurders Jet Linsen, Herrie Hoogenboom en de presidente van het schoonmaakparlement, Khadija Tahiri.
Voorts waren een tiental schoonmakers aanwezig, voornamelijk afkomstig van Hago. Berust het feit dat het hoofdkwartier van Hago in Heerlen gevestigd is, in welke stad deze verkiezingsdag FNV bestuurder Ron Meyer met zijn partij de victorie kraaide ook toeval? Grootste schoonmaakbond van Nederland hand in hand met grootste schoonmaakbedrijf van Nederland?
Nee hoor, want daags later maakte Hago in een bericht gehakt van de aankondiging van FNV om tot stakingsacties over te gaan. Schiphol werd een dag na de bijeenkomst door FNV getrakteerd op een 24 uurstaking. FNV deinst er, zo lezen wij, ook niet voor terug om de de Nuclaire Top in Den Haag in het honderd te laten lopen door ook daar stakingsacties niet uit te sluiten. Obama en Poetin c.s. zijn gewaarschuwd.
Stellingen
Kortom, met een zwaar deskundigenpanel van zes personen in verhouding tot een zeer beperkt aantal overige aanwezigen werd van start gegaan met presentaties, gebaseerd op het onderzoek naar het effect van wachtdagen in de schoonmaak. Dit rapport is in Clean Totaal al eerder aan bod geweest.
Wij beperken ons in dit artikel tot de hoofdlijnen voor wat de reacties betreft op de stellingen waarover gediscussieerd werd:
- Als je financiële prikkels nodig hebt dan ben je niet goed bezig met leidinggeven;
- Schoonmaaksector is beter af zonder externe verzuimbegeleiding;
- Schoonmaaksector is meest gebaat bij …..?
1 – Financiële prikkels
Nagenoeg unaniem waren de aanwezigen het erover eens dat een juiste communicatie met de direct leidinggevenden van evident belang is, ook in het kader van voorkomen c.q. begeleiden van ziekteverzuim.
Maassen (Achmea): “Een goede verhouding tussen schoonmaker en leidinggevenden is beter dan een financiële prikkel. Leidinggevenden moeten bij ziekte de dialoog zoeken en dit moet niet via de ondersteunende stafafdelingen, zoals P&O, verlopen. Ik geloof niet in prikkels, er is immers geen tegengesteld belang. Medewerkers willen zelf ook niet lang ziek zijn, en dan uiteindelijk in de bijstand terecht komen. Inzet op preventie is beter dan inzet op re-integratie.”
Dogger (Asito): “Het element wachtdagen heeft te maken met vertrouwen. Niet meer en niet minder. Essentieel is het beperken van langdurig verzuim. Bijvoorbeeld door pijn- of taaltraining. Inzet op preventie is heilloos, met anders werken los je per saldo niet veel op. Het gedrag van mensen verander je niet zomaar.”
Berkmeer (KLM): “Ook ik bepleit een goed overleg tussen de leidinggevenden en de uitvoerenden. Ik vraag mij af of de kracht van medewerkers op de werkvloer wel voldoende gebruikt wordt. Zij weten als geen ander wat er speelt. Bij KLM hebben wij op basis van geluiden op de werkvloer de werkroosters aangepast zodat er een betere interactie plaats vindt tussen medewerker en leidinggevenden. Dit is van positieve invloed op het ziekteverzuim.”
Schoonmaakparlementslid (FNV): “Ik had op een gegeven moment zoveel klachten dat men mij wilde afkeuren. Zelf heb ik toen gevraagd om een juiste wringer en emmer om mijn polsten en schouders te ontlasten. Die kreeg ik, en ik werk nog steeds! Fijn dat er naar mij geluisterd is.”
Dogger (Asito): “Het is eigenlijk een groot schandaal om het te hebben over prikkels. Niemand wil immers langdurig ziek zijn zoals Maassen al memoreert. Dat we het hier nu over hebben is een soort maatschappelijke trend. En wat de cao betreft: ik denk dat het een model wordt van doorbetalen ziekengeld op basis van 90% of zoiets.
2 – Werkdruk
Jet Linsen (FNV) vroeg zich af of werkdruk ook een rol speelt als oorzaak van ziekte , waaraan Maassen toevoegde of schoonmaak in de daguren van positieve invloed is op een mogelijke werkdruk.
Schoonmaakparlementslid: “Werkdruk dwing jezelf af. Als je het niet redt moet je dit aangeven of anders niet meer taken doen dan je in de beschikbare tijd aan kunt.”
Dogger: “Wat is werkdruk? Hier kun je allerlei interpretaties op los laten. Over een definitie hiervan worden we het vandaag niet eens. Als ik kijk naar zo’n mega aanbesteding als bij NS. Dan ben ik blij dat Asito deze niet gegund heeft gekregen. Dit lijkt mij namelijk een aanbieding op prijs te zijn geweest. En een lagere prijs betekent harder werken en meer ziekteverzuim. Leuk prestige object op je referentielijst, maar meer ook niet.”
Berkmeer: “Het begrip haast wordt wel eens verward met werkdruk. Haast zit ook in personen zelf, dat mogen we niet vergeten. Bij KLM hebben we ingezet op goede roulatie van taken en mogen de medewerkers tijdens werktijd aan fitness doen. Dat helpt.”
Linsen: “Schoonmaak overdag bewerkstelligt een ander onderling gedrag. Het heeft meer een psychologisch effect dan dat het iets met de werkdruk doet. Wel draagt het bij aan het besef bij gebruikers dat ze met mensen en niet kabouters van doen hebben.”
Schoonmaakparlementslid: “Werkdruk bij dag of avondschoonmaak verschilt niet. Het is wel prettiger om overdag te werken en soms een praatje met de gebruikers te kunnen maken.”
3 – Externe begeleiding
Met deze stelling waren de aanwezigen snel klaar. Voor bedrijven, met name ook in het MKB segment, kan het nodig zijn gebruik te maken van externe begeleiding op het gebied van ziekteverzuim.
Fleuren: “Verzuimbegeleiding kent een woud aan regelgevingen en vereist veel deskundigheid. Dit heeft niet ieder bedrijf in eigen huis. Bovendien is er sprake van de nodige bureaucratie. Een extern gespecialiseerd bedrijf kent hierin beter de weg. Nadeel is vaak dat ze een te grote afstand hebben van de werkvloer. Je kunt ook soms een vraagteken zetten bij de manier waarop zij omgaan met zieke medewerkers. Hieraan zal het schoonmaakbedrijf sturing moeten geven.”
4 – Schoonmaakbedrijf is best gebaat bij…
Bloemlezing:
- Klachten serieus nemen;
- Leidinggevenden op de werkvloer moeten achter hun medewerkers staan;
- Leiding moet niet alleen nemen, maar ook geven;
- Ontwikkeling moet van beide kanten komen (leiding en medewerkers);
- Goede communicatie & wederzijds respect;
- Opdrachtgevers moeten goed betalen om een goed loon te kunnen;
- Mini arbodienst binnen de schoonmaaksector oprichten, gericht op langdurig zieken.
Conclusies
Linsen: “Er zit goud in de branche. Luister naar de mensen op de werkvloer. De kennis ligt voor het oprapen. Zeg mensen niet wat moet maar wat mag. En om een statement te maken: als je zegt dat je een professioneel schoonmaakbedrijf bent gedraag je daar dan ook na.”
Gespreksleider Konijnenburg sloot de bijeenkomst met de conclusie dat vastgesteld kon worden dat prikkels niet werken om ziekteverzuim te beperken. Hiermee indirect doelend op de discussie afschaffen wachtdagen en vasthouden aan uitkeringspercentage.
Dit prikkelt uw redacteur om op te merken dat dit weg heeft van “jumping to conclusions.”…
