Stoomreinigen, we schreven er al uitgebreid over in ons artikel “Stoomreinigen: Duurzaam en effectief alternatief!?” De één pretendeert dat het alle reguliere schoonmaak kan vervangen en dat schoonmakers een stoomreiniger standaard tot hun beschikking moeten hebben, de ander stelt dat het hopeloos veel tijd, geld en moeite kost en wil er daarom niets van weten. Het nut van stoomreinigen bij diepte-reiniging is bekend maar wat is de toegevoegde waarde bij dagelijkse en periodieke schoonmaak? De hoogste tijd om de proef op de som te nemen en een aantal beweringen praktisch te onderzoeken. Testredacteur Gerard Spoor en uitgever Koos van der Lei reisden af naar het Kyocera stadion in Den Haag en namen aldaar in toilet en spelerskleedkamer de proef op de som. Aan belangstelling geen gebrek.
Door Gerard Spoor, lid redactieteam Clean Totaal
Voordat ik begin wil ik duidelijk stellen dat dit verslag onze mening en ervaring over stoomreinigen weergeeft, zoveel mogelijk gebaseerd op de realiteit van alle dag. De lezer moet uiteraard zelf beslissen of hij hier iets mee kan.
Uitgever Koos van der Lei en ik zijn vlak voor de vakantie afgereisd naar de testlocatie te weten het Kyocera stadion, thuisbasis van ADO Den Haag alwaar we hartelijk ontvangen werden door Rens Vrolijk, directeur van het gelijknamige en aldaar opererende schoonmaakbedrijf. Aanwezig waren verder Leo de Ruiter, account manager bij schoonmaakgroothandel Weska die tevens opereert als importeur van het merk Osprey Deepclean en in die hoedanigheid de apparatuur ter beschikking stelde en Michel de Bruin, directeur MGS Greenspeed, leverancier van speciale microvezel stoommoppen.
Professioneel
Na het nuttigen van een kopje koffie in de skybox van Vrolijk en uitwisseling van algemeenheden over stoomreinigen togen we snel naar de testlocaties, te weten een grote toiletgroep en de kleedkamer van de thuisclub, alwaar de stoomreinigers al gereed stonden voor gebruik. Stoomreinigers zijn geen stofzuigers en hebben een slordige vijf minuten tijd nodig voordat ze bedrijfsklaar zijn.
Ik was erg benieuwd naar de laatste ontwikkelingen omdat het al weer een tijdje geleden was dat ik er zelf mee in aanraking was geweest voor zaken als reinigen van sterk vervuilde voegen en dergelijke. Wat is er sindsdien allemaal veranderd?
Wat direct opvalt is dat de apparatuur echt uitgegroeid is naar een professionele status. Stond ik vroeger met een gehuurd prulletje stoom te genereren om uit een minuscuul mondje wat druk te krijgen, hier heeft veel ontwikkeling plaatsgevonden. Niet alleen de druk maar ook het volume aan gegenereerde stoom is duidelijk veel groter. Dat is natuurlijk al een hele grote stap voorwaarts. Tevens is het nu zo dat de stoom nog voldoende heet is als deze uit de nozzle komt. Dat was voorheen nogal een probleem. Druk en temperatuur in de ketels van deze Osprey machines zijn zo hoog dat de stoom aan de nozzle de vereiste temperatuur heeft en daarmee een krachtige werking gegarandeerd is.
Enkele handeling
Wat is nu de crux van reinigen met stoom? Het gaat natuurlijk om de hitte en het vocht die met de opgewekte stoom gepaard gaan. De hitte maakt vele vuilsoorten makkelijker te verwijderen omdat het, als een soort voorbehandeling, losgeweekt wordt van de ondergrond.
Wat niet vergeten moet worden is dat het losweken van het vuil één deel van het verhaal is. Als je het vuil niet ook direct afvoert zal het weer gaan stollen en hechten. Stoomreinigen “an sich” is dus geen enkele handeling maar een extra handeling die verwijderen vereenvoudigt. Dat kan uiteraard tijdwinst opleveren, afhankelijk van aard en omvang van de klus. Pak het voorbeeld van keuken-dieptereiniging. Het verwijderen van vet van het oppervlak gaat inderdaad duidelijk beter als je met stoom voorbehandelt maar nog steeds moet je het vet zelf afvoeren.
Groot voordeel van moderne apparatuur zoals deze van Osprey Deepclean is dat modellen ook geleverd kunnen worden met een vacuümunit waarmee losgeweekt vuil in bepaalde situaties direct weggezogen kan worden. Hiermee wordt stoomreinigen wél een enkele handeling. Ook het stoomreinigen met een microvezelmop wordt zo een enkele handeling waarbij vuil eerst wordt losgeweekt en vervolgens door de mop opgenomen. Denk aan het reinigen van wanden en vloeren.
Hygiëne
Met stoom wordt een behoorlijk deel van de aanwezige bacteriën gedood. TNO heeft hier inmiddels uitgebreid onderzoek naar gedaan. Zaak is dan wel om de tijd te nemen voor het werk. Even voorbij zweven met wat stoom is niet afdoende. Het oppervlak zal daadwerkelijk significant verhit moeten worden en dat lukt niet bij een te grote prestatienorm.
In Engeland, waar stoomreinigen meer is ingeburgerd dan bij ons, zijn al protocollen ontwikkeld voor desinfectie van risicovolle contactpunten in ziekenhuizen (matrassen, stoelen, beden, maar ook vloeren). Dat zegt wel iets over de potentie van stoomreinigen op dit gebied!
Moeilijke hoekjes
Ander groot voordeel van stoomreinigen is natuurlijk dat je de moeilijke hoekjes er makkelijk mee kunt bereiken. De spuitmond komt praktisch overal en de tandenborstel is niet nodig. En dat kan frustratie besparen en tijdwinst opleveren. Voor een uitgebreide beschrijving van voordelen van stoomreinigen verwijs ik graag naar het artikel dat in Clean Totaal nr. 1/2013, (vanaf pagina 20) is verschenen. Kort noem ik hier nog de stille werking van de moderne machines, het feit dat je geen of slechts zelden chemie hoeft te gebruiken (milieu!) en de grondige reiniging bij goed gebruik. Ons verhaal spitst zich verder toe op de praktisch toepasbaarheid van stoomreinigen in de dagelijkse reiniging.
Waarvoor zijn moderne stoomreinigers geschikt? In principe kun je er nu alles mee doen wat je anders met de hand en met chemie of microvezel doet.
Vloerreiniging
Een hulpmiddel dat bij de apparatuur wordt geleverd is de microvezel stoommop. Stoom uit de mond voor de mop blazen en met de microvezelvlakmop in één arbeidsgang de vloer moppen. Werkt prima. Echter, je moet natuurlijk wel regelmatig de vlakmop vervangen omdat deze op den duur vol loopt met vocht. En verzadigd is verzadigd, net als altijd met een microvezel vlakmop. Wat ik een nadeel vindt is dat je moptempo duidelijk omlaag moet om de stoom de kans te geven om zijn “destructieve” werk op vuil en bacteriën te doen.
Stoom-extractie
Een toepassing met een hulpstuk dat wij kennen als sproei-extractie bij tapijtreiniging. Eigenlijk exact hetzelfde maar dan met stoom. Ik moet zeggen dat ik daar zelf heel erg positief verrast door was. Met een rustige beweging die stoom en afzuiging de tijd geven om zijn werk te doen was het resultaat heel duidelijk zichtbaar.
Wanden en spiegels
Het louter afstomen van wanden en spiegels is zinloos. Er komt dan zoveel condens op de tegelwand dat deze er niet meer uit ziet door het achtergebleven vocht en vuil. Nadrogen is dan een absolute must. Met het monteren van een vacuümunit die vocht en vuil meteen afvoert ontstaat een zeer bevredigend resultaat.
Voegen en kranen
Voeten van kranen en voegen kunnen gereinigd worden met speciale hulpstukken. En eerlijk is eerlijk, als je de voegen doet met het mondstukje zijn ze echt weer brandschoon. Het kost wel wat tijd natuurlijk om alle voegen te doen, maar dan heb je ook resultaat.
Kosten en baten
Een zeker voor schoonmaakbedrijven zeer legitieme en cruciale vraag is wat het oplevert en kost. De apparatuur zet je even een aantal duizenden euro’s terug. Dat is natuurlijk een overweging van kosten en baten die iedereen voor zich dient te maken. Het kan echter ook heel veel opleveren, zowel voor de klant als voor het schoonmaakbedrijf. Voorwaarde lijkt ons dat de klant moet willen investeren in een verdere verbetering van kwaliteit en hygiëne.
Stoomreinigen kost duidelijk meer tijd dan gewoon handenwerk. Pak het voorbeeld van een kleedruimte. Vloer schrobben met een enkelschijfs, wanden met de fantomat en daarna droogzuigen en namopppen. Zo’n beetje de grote beurt na een voetbalwedstrijd. Ga je dat met stoom sneller doen? Nee, absoluut niet. Wordt het schoner en hygiënischer? Visueel schoner kan ik niet op voorhand stellen natuurlijk, maar hygiënischer is zeer aannemelijk. Wil de klant daar extra voor betalen? Dat is natuurlijk maar de vraag. Gekscherend werd al gesteld ‘voor de eigen ploeg wel maar niet voor de kleedkamer van de tegenstander’…
Conclusie
De techniek en de huidige apparatuur hebben een enorme ontwikkeling doorgemaakt, zoveel is duidelijk. Moderne stoomreinigers bieden zeker voordelen, kennen vele mogelijkheden maar hebben ook nadelen. Wat uiteindelijk de doorslag geeft is geheel situatie gebonden. Veel staat of valt met de bereidheid van opdrachtgevers om hierin mee te gaan en te willen investeren. Dienstverleners maar óók leveranciers zullen de juiste argumenten moeten aandragen op basis waarvan de klant tot een weloverwogen beslissing kan komen.
Mooi dat er nu in ieder geval een aantal mensen bereid zijn om tijd en energie te stoppen in de bekendheid en mogelijkheden van stoom. Eerlijk en duidelijk de voor en nadelen presenteren zodat er achteraf geen teleurstelling ontstaat. Dan ben ik ervan overtuigd dat stoom steeds meer voet aan de grond zal krijgen. Er is, denk ik, echter nog een lange weg te gaan voordat schoonmakend Nederland hier echt mee aan de slag gaat. Zeker ook gezien het economisch tij waarin we verkeren.
Als Brabander mag ik het ook zeggen: ‘wat een boer niet kent dat vreet hij niet’. Dus maakt het bekend heren!
Reactie Johan Willems, directeur Weska, importeur Osprey Deepclean
Allereerst willen wij Clean Totaal bedanken voor dit objectieve verslag. Zoals de heer Spoor vermeld zijn de meeste Osprey Deepclean stoomreinigers uitgevoerd met een vacuümunit waardoor losgeweekt vuil direct wordt opgenomen. Bij stoommoppen neemt de microvezelvlakmop het vuil op. Hiermee wordt stoomreinigen uitgevoerd in één arbeidsgang. Als bij het reinigen van tegelwanden gebruik gemaakt word van een microvezelmop en deze regelmatig vervangen wordt is het eindresultaat significant beter. Met gelijktijdig afzuigen blijft geen vuil en water achter op het oppervlak.
Wat betreft de kosten en de baten, de vraag is waar de opdrachtgever voor wil betalen en wat zijn verwachtingspatroon is. Verwacht hij dat er een show opgevoerd wordt waarbij een eenschijfsmachine, fantomat en een waterzuiger wordt ingezet (investering euro 5.000,- ) of betaalt de klant voor een schoon en hygiënisch oppervlak waarbij zo weinig mogelijk reinigingsmiddelen ingezet worden en de te behandelen oppervlakken gerespecteerd worden? Voor wat betreft de snelheid, een flinke emmer sop met een luiwagen en dweil zijn inderdaad veel sneller. De vraag is echter of het net zo schoon wordt als met stoomreinigen. De reinigende werking van stoomreinigen kan eenvoudig aangetoond worden met CleanCards. Waar betaalt de opdrachtgever voor? Voor een zesje of een negen? Dit moet vraag één zijn voordat je überhaupt een stoomreiniger inzet op een object.
Concluderend: waar willen we naartoe met onze branche? Laten we alles bij het oude of staan we open voor innovatie en nieuwe technieken? Wordt het niet tijd om ons te onderscheiden en/of de schoonmaak naar een hoger plan te brengen? Natuurlijk geldt dit niet voor elke klus maar het is mijn overtuiging dat stoomreinigen vele voordelen biedt. Neem bijvoorbeeld eens alle panden die op dit moment met microvezel schoongemaakt worden. Hoe worden deze panden nu veelal periodiek gereinigd? Het antwoord is met een boenmachine, waterzuiger, fantomat en chemie. Het resultaat hiervan vindt je weken daarna terug in de kwaliteit van de schoonmaak en hier kunnen wij samen met de branche een enorme stap maken!
Reactie Michel de Bruin, directeur MGS Greenspeed, leverancier microvezelproducten voor stoomreiniging
Prima en duidelijke weergave van de mogelijkheden en onmogelijkheden van werken met stoom. Ben het helemaal eens met Johan Willems (Weska) betreffende “wat wil de klant”: een schoon maakresultaat of een hygiënisch hoge kwaliteit schoonmaakresultaat. En uiteraard: wil de klant er in investeren. Onmisbaar bij stoomreinigen is een hoge kwaliteit van de microvezelproducten. De mop of doek moet een sterke capillaire werking hebben en een hoog absorptievermogen. Daarnaast moeten de microvezelprodukten goed uitwasbaar. Ook is het ook belangrijk verschillende type moppen en doeken ter beschikking te hebben want de diverse toepassingen en handelingen vragen om aangepaste microvezel samenstellingen.`
Door middel van stoomreiniging kan het gebruik van reinigingsmiddelen bij periodieke beurten uitgesteld of beperkt worden. Dat kan uiteraard een voordeel zijn. Wel is stoomreiniging arbeidsintensiever. De ontwikkeling van nieuwe tools en machines zorgen er echter wel voor dat het veel eenvoudiger en sneller gaat dan een aantal jaren geleden. Ik ben van mening dat stoomreiniging een toevoeging is op de reeds bestaande systemen. Het geeft ons vak weer een nieuwe dimensie en vooral visueel is het zeer boeiend om een schoonmaker met stoom te zien werken. Dit werkt zeker bij aan het verbeteren van ons imago en geeft de schoonmaker de status die hij verdient, namelijk een vakman/vrouiw.
Testmachine
De test werd uitgevoerd met de Osprey Deepclean Provap Evo Vac die, inclusief een uitgebreid pakket aan accessoires. wordt aangeboden voor Euro 3.529,- (bruto verkoopprijs). Deze professionele stoomreiniger is standaard uigerust met een vacuümfunctie voor afzuigen van vocht en vuil. De stoomreiniger is uitgevoerd met een RVS boiler en mogelijkheid voor chemie-injectie. Het vermogen bedraagt 3 kW en de opwarmtijd is 5 minuten. De maximale boilertemperatuur bedraagt 180 graden en de stoomdruk 9 bar. Het gewicht bedraagt 36 kg. Voor meer informatie www.weska.nl
Stoomreinigen: Het Nieuwe Werken?
