ISS: Verloren zoon vanaf nu op rechte pad?

In december 2012 schreven wij in de artikelen “Marktleider ISS aan de bedelstaf?” en “ISS van Marktleider tot Marktlijder” over het feit dat ISS haar leveranciers/onderaannemers onder druk zet door met terugwerkende kracht een creditering ad 3% over de jaaromzet te verlangen. Crediteren of anders stopt de samenwerking klonk het dreigend vanuit ISS. Er vielen woorden als ultimatum en chantage.

 

Een storm van reacties barstte los over deze handelwijze. ISS trok het boetekleed aan en de Code Commissie sprak vermanende woorden en riep de directie van ISS op het matje. Aansluitend werd er een bijeenkomst ingepland tussen ISS en de betrokken onderaannemers/leveranciers. Met als doel om onder de bezielende leiding van de voorzitter Code Commissie de plooien glad te strijken. Deze plooien blijken echter veel dieper te zitten dan tot dusverre werd aangenomen. Het ISS verzoek uit 2012 staat niet op zichzelf…

 

 

Uit de documenten die Clean Totaal begin december van een anonieme tipgever (tevens OSB lid) ontving blijkt thans namelijk dat een zelfde ongepaste handelwijze ook al in 2009 door ISS toegepast werd. Erger nog, hierin wordt een creditering van maar liefst tenminste 10% door ISS van haar onderaannemers/leveranciers verlangd. Dit onder dreiging dat indien medewerking door de leveranciers aan dit “verzoek” niet verleend wordt ISS op zoek gaat naar alternatieven. Tot overmaat van ramp krijgen de leveranciers maar één week de tijd om op dit ultimatum te reageren! Als klap op de vuurpijl: het zou een eenmalige actie betreffen. Zoals bekend werd het volgende ultimatum echter alweer in 2012 gesteld. De geschiedenis herhaalt zich.

 

Onze bron bracht de ISS brief uit 2009 samen met een begeleidende brief begin december onder de aandacht van werkgeversorganisatie OSB met de melding dat er een copy naar de redactie van Clean Totaal zou gaan. 

 

Lees hier de ISS brief 2009

Lees hier de begeleidende brief aan OSB van onze anonieme bron

 

 

 

Van Engeland reageert schriftelijk: “Mijn standpunt over de ISS-brief van mei 2009 is hetzelfde als dat over de recente brief uit 2012 naar leveranciers. Dat een bedrijf onder bepaalde omstandigheden een beroep doet op zijn leveranciers (net zoals zijn klanten dat op het bedrijf doen) is een normale zakelijke praktijk. De manier waarop dat in deze beide gevallen is gebeurd, is echter niet passend. Het feit dat dit tweemaal gedaan is te verwijten, maar wordt daardoor niet structureel en, daar borg ik voor, zal ook niet structureel gaan worden.”

 

Van Engeland vervolgt: “In contractonderhandelingen zouden deze zaken op voorhand be- en afgesproken moeten worden (zoals wij vaak worden geconfronteerd met contracten waarop wij per jaar bepaalde efficiencyverbeteringen moeten garanderen). Blijft over dat er zich onvoorziene omstandigheden kunnen voordoen, zoals de crisis die zich eind 2008/begin 2009 bij enkele van onze klanten liet voelen en die toen op ons een buitengewoon beroep hebben gedaan. Maar ook het zich voordoen van zulke onvoorziene omstandigheden kan in een contract worden benoemd. Kortom: dat een bedrijf zijn leveranciers met eisen confronteert waar het zelf door zijn klanten mee wordt geconfronteerd is mijns inziens niets mis aan. Het gaat alleen wel om de manier waarop.”

 

 

 

Reactie van Engeland op citaat: “Ik denk dat jullie heel goed weten dat dit niet het geval is, maar dat hierover met klanten wordt onderhandeld en dat een volledige prijsverhoging allesbehalve gegarandeerd is en nooit gehaald wordt.”

 

 

Reactie van Engeland op citaat: “Ook hiervan weten jullie dat dit helemaal niet van de gekke is. Als een bedrijf zijn prijsverhoging niet helemaal in rekening kan brengen bij zijn klanten, dan zal het navenant omgaan met de door zijn leveranciers gevraagde prijsverhogingen. Zo werkt dat in een keten in een economie als de onze. Het is zoals Oscar Braun in zijn brief van 2009 stelt: als wij de broekriem moeten aanhalen, dan zullen we dat ook van onze leveranciers vragen. Waarom zou ISS alle markteffecten moeten absorberen en zijn leveranciers daarvan moeten vrijwaren? Dus: samen uit, samen thuis. Ofwel: een element van ‘partnership’ De anonieme brief is in dit opzicht een treurig voorbeeld hoe frustraties een nuchtere kijk op de zakelijke verhouding vertroebelen.”

 

De redactie stelt enige kritische kanttekeningen bij deze reactie vanuit ISS.

 

Het onder bepaalde omstandigheden een beroep doen op de bereidheid van leveranciers om bij te dragen aan een noodzakelijke kosten beheersing is wat anders dan hen te min of meer te verplichten met terugwerkende kracht tenminste 10% (!) in te leveren. Dit onder het dreigement van het anders op zoek gaan naar alternatieven. ISS verlangt nota bene ook nog eens instemming met dit onzalige voorstel binnen een termijn van één (1) week. Er wordt op geen enkele wijze een compensatie aangeboden bijvoorbeeld in de vorm van een langdurige samenwerking of iets dergelijks. Dit lijkt weinig tot niets van doen te hebben met partnerschap. Het is eerder een kwestie van slikken of stikken.

 

Nog te begrijpen valt dat in het geval ISS een prijsverhoging niet geheel in rekening mag brengen bij haar klant zij aan haar leveranciers verzoekt ook haar prijsverhoging evenredig aan te passen. Maar in dit geval gaat het om een verlaging met minimaal 10% over de totale omzet en ook nog eens met terugwerkende kracht. Zelfs ook over de omzet waarbij de prijsverhoging wel volledig door ISS doorbelast is! Dit is wat anders dan het door ISS gestelde: “Als een bedrijf zijn prijsverhoging niet helemaal in rekening kan brengen bij zijn klanten, dan zal het navenant omgaan met de door zijn leveranciers gevraagde prijsverhogingen”.

 

“Waarom is de brief 2009 niet eerder te berde gebracht?” was onze logische vraag.

Van Engeland: “Dat ISS de brief van 2009 niet te berde gebracht heeft komt uit het simpele feit dat het huidige management van ISS niet attent gemaakt is over het bes
taan van een dergelijke brief die in 2009 verzonden is. Ik denk dat meerdere woorden in deze kwestie het beste uitvallen in de geplande bespreking met onze leveranciers en partners in het einde van deze maand en niet via de vakbladen of andere media.”

 

Het lijkt volgens de redactie toch meer in de reden te liggen dat het management van ISS onmiddellijk na de commotie aangaande de brief uit 2012 intern gecheckt heeft of er sprake is van een op zichzelf staand feit?

 

Code Commissie voorzitter Kees Blokland spreekt duidelijke taal: “Deze eerdere brieven zie ik nu voor het eerst, en waren dus volstrekt onbekend bij mij. Het maakt het ISS verhaal er niet mooier op, inderdaad. In de brief van 2009 is sprake van een eenzijdige maatregel, waarbij alleen de prijsverlaging lijkt te tellen, en waarin met geen woord gerept wordt over kwaliteit, of over het afwegen van prijs en kwaliteit. Ook wordt er de nodige harde druk uitgeoefend. In ons persbericht hebben we als Code Commissie volstrekt duidelijk gemaakt wat we van de brief van eind 2012 vonden. Nota bene aanleiding om met ISS te gaan praten, en,na het gesprek met Maarten van Engeland, om de onderaannemers uit te nodigen om één en ander op een open wijze in perspectief te plaatsen, het laatste vooral op basis van de visie van Maarten van Engeland, die mijns inziens de moeite waard is.”

 

Blokland vervolgt:  “Ik heb precies aangegeven wat ik vind en wat ik ga doen, en dat is bekend. De nieuwe informatie die Clean Totaal geeft – als die info juist is, wat me overigens alleszins aannemelijk lijkt- wijst erop dat de brief van ISS van eind 2012 geen losstaand incident is, maar een voorgeschiedenis heeft. Dit verzwaart de situatie inderdaad wel. Daarnaast ben ik oprecht van mening dat Maarten van Engeland een visie op de organisatie en de onderhavige problematiek heeft die serieus moet worden genomen, en die een nieuw perspectief kan bieden, waardoor de negatieve aspecten die aan de brief kleven kunnen worden weggenomen. Daartoe is eerst een goed gesprek met de betrokkenen nodig, en dat moet een kans krijgen.”

 

“Ook een goed gesprek kan de feitelijkheid van de brief, en van de onjuiste druk die daarin wordt uitgeoefend, niet met terugwerkende kracht opheffen. Ik zou ervoor willen waken enerzijds dat die feitelijkheid onder het tapijt wordt gestopt. Daar werk ik niet aan mee. Maar ook anderzijds dat de feiten eerst nog eens extra worden aangescherpt. Ik hecht aan fairness, balans en objectiviteit als basis voor een beoordeling door de Code Commissie, en met die instelling ga ik de meeting met ISS en de onderaannemers in.”

 

Uiteraard hebben we ook OSB gevraagd wat ze van de situatie vindt. Directeur Rob Bongenaar:  

“OSB heeft direct de klachten opgepakt en voorgelegd aan de Code Commissie. Zoals bekend kan OSB zich geen dwingend voorschrift permitteren ten aanzien van door bedrijven gehanteerde tarieven c.q. aanpassingen daarvan in de markt. Bedrijven, ook die van OSB, hebben daarin hun eigen verantwoordelijkheid, maar kunnen gelet op de Code Verantwoordelijk Marktgedrag wel worden aangesproken op hun gedrag. Dat heeft de Code Commissie ook nadrukkelijk en expliciet gedaan en OSB heeft daarvoor alle waardering. Zoals bekend gaan ISS en haar onderaannemers binnenkort rond de tafel om over de samenwerking te spreken. OSB juicht dat van harte toe en ziet het als bewijs dat de Code werkt.”

 

 

In juni 2012 kreeg OSB weer bezoek van de NMA. Met een maar liefst uit vier man bestaande delegatie kwam de NMA het OSB kantoor in Den Bosch binnen vallen. Alleen omdat OSB in de test aangaande het Keurmerk de vraag opgenomen heeft staan: ”Hanteert uw bedrijf een marktconform uurtarief? Ja/Neen.” Dit onderzoek pleitte OSB overigens vrij van ongeoorloofd handelen, maar accentueert wel hoe scherp OSB bij de NMA op de radar staat.

 

“Hoe kan het gebeuren dat de bewuste brieven niet bekend zijn bij de Code Commissie?” vroegen wij aan de OSB directeur. Bongenaar: “Er kwamen een tiental reacties van leden binnen over de handelwijze van ISS .Deze hebben wij doorverwezen naar de Code Commissie. Waarschijnlijk heeft iemand op kantoor gedacht dat de Code Commissie al voldoende geïnformeerd was en zag hij/zij de relevantie er niet van in om ook deze correspondentie door te sturen.”

 

 

Een bekend schilderij van Rembrandt is “de Verloren Zoon”. Dit schilderij uit 1662 hangt momenteel in de Hermitage te Sint-Petersburg. De verloren zoon is ook één van de bekendste parabels uit het Nieuwe Testament.

 

Kortweg is de uitleg hiervan: de jongste zoon die model staat voor mensen die van het rechte pad zijn afgeweken. De vader die barmhartigheid toont voor de zondaar die berouw toont. De oudste zoon die model staat voor degenen die op het rechte pad zijn gebleven en die dienen te aanvaarden dat de berouwvolle zondaar zijn zonden vergeven wordt.

 

Zal deze parabel illustratief zijn voor de bijeenkomst tussen ISS, Code Commissie en leveranciers?

 

Wij zien benieuwd naar de reactie/mening van onze lezers!