In gesprek met Jan Kampherbeek CNV

 

“MVO is inclusief sociaal ondernemen”

 

Door Koos van der Lei  

 

Gisteren heb ik een interessant gesprek gehad met vakbondsman Jan Kampherbeek. Kampherbeek is zeer nauw betrokken bij de schoonmaakbranche en is CNV afgevaardigde bij de CAO onderhandelingen die, zo bleek gisteren, op slot zitten. Als geen ander weet hij wat er op de werkvloer leeft.   

 

Het ging mij in dit gesprek niet zo zeer om de CNV standpunten aangaande de nieuw CAO. Die kunt u allemaal lezen op het internet. Veel meer ben ik geïnteresseerd in de achtergronden. Natuurlijk zit de crux van het verhaal niet in 2 (CNV) of 3 (FNV)% loonsverhoging, de motivaties liggen veel dieper.Volgens Kampherbeek is er de laatste jaren veel verbeterd in de schoonmaak CAO. De salariëring ligt op niveau en heeft tot nu toe de andere loonstijgingen goed bijgehouden. Met name de pensioenvoorzieningen zien er stukken beter uit dan vroeger. Waar wringt de schoen?

 

Hoog verloop   

Een kenmerk van de schoonmaakbranche is het hoge verloop. Die bedraagt 20% volgens Kampherbeek. De oorzaken zijn eenvoudig: veel mensen zien schoonmaak als tijdelijk baantje en/of als extraatje. Daarnaast trekt het werk veel jeugdigen aan voor het welbekende zakcentje. Verdere invoering van dagschoonmaak kan het verloop volgens Kampherbeek terugdringen.

 

Geïsoleerd 

De branche heeft te kampen met specifieke verschijnselen. Zo werken schoonmakers relatief geïsoleerd. Ze zitten op hun object(en) en hebben niet de kans om in de kantine met collega’s bij te praten. Er kan niet worden gespiegeld zoals dat heet in vakjargon. Gevolg is dat mensen erg weinig voor zichzelf opkomen. Ander feit is volgens Kampherbeek dat personeelsbeleid ernstig onderontwikkelt is in de branche. Zo komt het voor dat schoonmakers brieven krijgen over hun functioneren van meerderen die ze nog nooit gezien of gehoord hebben. 1e en 2e lijns leidinggevenden zijn, mede door gebrek aan opleiding, niet altijd in staat opdrachten helder op de werkvloer te krijgen.

 

Contractwisselingen

Een bekend gegeven in de schoonmaak is dat bij contractwisselingen de verplichting bestaat onder bepaalde voorwaarden werknemers over te nemen. Wat Kampherbeek betreft moeten deze overnamevoorwaarden aangescherpt worden. Vaak gaan deze contractwisselingen ten koste van de   van de verworven arbeidsvooorwaarden van schoonmakers. Ook constateert Kampherbeek onkunde bij de kleinere schoonmaakbedrijven over deze materie. Hij is er een groot voorstander van om vooraf, in aanbestedingsbestekken, te laten omschrijven hoeveel personen op een object werkzaam zijn en onder welke voorwaarden. Met deze gegevens kunnen inschrijvende partijen rekening houden en onaangename verassingen voorkomen worden.

 

Prijsspiraal

Want feit is dat de schoonmaak zich in een neergaande prijsspiraal bevindt. Er moet steeds meer schoongemaakt worden voor steeds minder. Onder facilitaire inkopers wordt alom de mening gehuldigd dat er geen onderscheidingsvermogen is in huis-tuin-en-keuken schoonmaak. Een pak suiker is een pak suiker en een pak melk is een pak melk en dat haal je waar het het goedkoopste is. Tenzij we praten over gespecialiseerde schoonmaak zoals in ziekenhuizen, dan wordt het verhaal anders en dientengevolge de marges groter. Het fenomeen strategisch inschrijven is Kampherbeek uiteraard ook niet onbekend. Evenals de perikelen rondom Europees aanbesteden en de onuitwisbare rol van adviesbureaus in deze trajecten. En een adviesbureaus dat keuringen uitvoert is bij Kampherbeek ondenkbaar. 

 

Inbesteden

Kampherbeek constateert dat er weer meer inbesteed wordt in Nederland. En hier liggen uiteraard oorzaken aan ten grondslag. De uitverkoop van de schoonmaak heeft geleid tot een slecht imago en opdrachtgevers zien dat prijs niet de enige factor is die telt. Eigen mensen zijn vaak gemotiveerder, makkelijker aan te sturen en veelzijdiger inzetbaar.    

 

Sociale duurzaamheid

Voor de adviesbureaus heeft Kampherbeek ook een tip: scherm niet alleen met prijs en MVO maar geef ook concreet inhoud aan wat hij noemt “sociale duurzaamheid”. Het lijkt erop dat we alles over hebben voor het milieu maar de mensen zijn vergeten. Maak sociale duurzaamheid een nieuw speerpunt in besteksbepalingen. Daar hebben weldenkende opdrachtgevers ongetwijfeld oren naar.

Er zou zelfs een nieuw era mee ingeluid kunnen worden.

 

De komende tijd zal Jan Kamperbeek op deze site frequent een bijdrage leveren. Ik kijk er in ieder geval naar uit…      

 

 

Lees ook: Minder regels, werkt dat beter?