Is schoonmaken straks nog wel nodig? Vroegen enkele aanwezigen na afloop van het VSR-event over biomimicry op 22 november zich af. De natuur biedt namelijk oplossingen waardoor schoonmaken misschien helemaal niet meer nodig is.
Foto afkomstig van Sumplusfoto
‘De natuur is een research lab waar al 38 miljard jaar research en development plaatsvindt’, vertelt Saskia van den Muijsenberg tijdens het ALV-middagprogramma van VSR. Zij is expert op het gebied van biomimicry; het nabootsen van de natuur om menselijke problemen op te lossen.
Lotusblad is water- en vuilafstotend
‘Leg je een lotusblad onder een microscoop, dan zie je dat het blad een structuur heeft met heel kleine waterafstotende bobbeltjes’, vertelt Van den Muijsenberg. ‘Het water, inclusief vuil, dat op het blad komt, vormt zich daardoor tot dikkere druppels en rolt er vanaf. Zo blijft het blad – ondanks de modderige poel waar de plant in groeit – schoon. En dat is belangrijk want de plant heeft zonlicht nodig voor fotosynthese.’
Gevelcoatings
Deze water- en vuilafstotende techniek afkomstig uit de natuur wordt nu al toegepast in coatings op gevels. Dankzij de natuur is het inzicht ontstaan dat water zich op een gladde gevel juist gemakkelijker hecht. Coatings met de structuur van het lotusblad blijven schoner.
Met biomimicry naar circulair systeem
De VSR-leden zijn voor de gelegenheid te gast in het Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen (Icdubo) in Rotterdam. Centraal staat hoe de mens technieken kan gebruiken uit de natuur, om deze zo min mogelijk te belasten.
‘Als je het ontstaan van de aarde tot nu, vergelijkt met een kalenderjaar dan is de mens hier pas sinds vijf voor twaalf op 31 december van dat jaar. De industriële revolutie is er zelfs pas sinds één seconde voor twaalf. Ondanks dat heeft onze aanwezigheid al een enorme impact op de aarde. Dat is niet langer houdbaar’, benadrukt Van den Muijsenberg. ‘We moeten naar een circulair systeem. Biomimicry helpt ons daarbij.’
Dankzij termieten geen airco meer nodig
De medeoprichter van de stichting BiomimicryNL illustreert haar verhaal met talloze voorbeelden. Zo is het ventilatiesysteem in een termietenheuvel gebruikt bij de bouw van een appartementencomplex. Airco is in dit gebouw nu niet nodig. En textiel zou je niet meer hoeven kleuren als je de veren van een pauw nabootst. Een pauw heeft namelijk geen kleur. De kleuren zien we door de laagjes op de veren die licht steeds anders reflecteren. Ook maakten onderzoekers chipszakjes van garnalenschillen, gebaseerd op het schild van een kever.
Haaienhuid geeft organismen geen kans
Biomimicry biedt opvallend veel oplossingen voor reiniging en hygiëne. Zo blijkt dat op de huid van haaien organismen nauwelijks grip krijgen. De structuur van deze huid is nagebootst op de buitenwand van boten. En rood zeewier voorkomt dat bacteriën zich groeperen en schadelijk worden. Nuttig in ziekenhuizen.
Is schoonmaken straks dan niet meer nodig? Van den Muijsenberg: ‘Ik raad schoonmaakbedrijven aan anders te gaan denken. Behalve schoonmaakuren verkopen, kun je een bepaalde output met klanten afspreken. Namelijk een schone gevel. Schoonmaakbedrijven blijven zo expert op het gebied van schoon.’
VSR-event: Natuur biedt oplossingen schoonmaakproblemen
