Clean Totaal schreef al vorige week dat uit cijfers van het CBS blijkt dat maar liefst 75% van de bedrijven in de schoonmaakbranche een eenmanszaak zonder personeel is. Het aandeel van deze zzp’ers is de afgelopen jaren flink toegenomen. Steeds meer schoonmaakbedrijven werken met zzp’ers als onderaannemer. In feite ook ingegeven door personeelstekorten. De inhuur van zzp’ers wordt ook vaak makkelijker ervaren dan het in dienst hebben van werknemers. Echter inhuur van zzp’ers is niet zonder risico’s, vooral die van schijnzelfstandigheid. Vooral bij de startende en kleinere schoonmaakbedrijven is men daar niet goed van op de hoogte en worden de spelregels niet goed nageleefd. In dit artikel zullen wij ingaan op de risico’s voor de schoonmaakondernemer die een zzp’er inleent en hoe dit kan worden beperkt door een goede overeenkomst met de zzp’er.
Geschreven door Hella Vercammen, directeur The Legal Company & redactielid Clean Totaal
Modelovereenkomst “geen werkgeversgezag” Belastingdienst is onvolledig
Door de Stichting Normering Arbeid (SNA) wordt opgelegd dat bij het inlenen van een zzp’er gebruik moet worden gemaakt van de modelovereenkomst van de Belastingdienst (Algemene Modelovereenkomst Geen Werkgeversgezag). Dit model bevat geel gemarkeerde elementen waarvan niet mag worden afgeweken ter voorkoming van schijnzelfstandigheid. Echter dekt deze modelovereenkomst niet alle risico’s af voor u als hoofdaannemer. Deze modelovereenkomst mag gelukkig aangevuld worden, zolang die aanvullingen maar niet in strijd zijn met de geel gemarkeerde delen.
Hieronder leggen wij uit welke onderdelen in die model onderaannemingsovereenkomst met een zzp’er moeten worden aangevuld. Hierbij is ook rekening gehouden met de NEN-certificering 4400 die sommige schoonmaakbedrijven hebben.
(Schijn)zelfstandigheidsclausules
Het is belangrijk om in de overeenkomst (maar ook zeker in de praktijk) bepalingen op te nemen die de zelfstandigheid van de zzp’er beschrijven en aantonen ter voorkoming van schijnzelfstandigheid. Uiteraard moet het dan in de praktijk ook zo gaan.
- Een schoonmaakbedrijf die een zzp’er inleent, moet verklaren dat de zzp’er gerechtigd is om voor andere opdrachtgevers werkzaamheden te verrichten;
- De zzp’er is bij het uitvoeren van de overeengekomen werkzaamheden geheel zelfstandig. De werkzaamheden worden naar eigen inzicht en zonder toezicht en leiding van het schoonmaakbedrijf verricht. Het schoonmaakbedrijf mag natuurlijk wel aanwijzingen of instructies geven omtrent het resultaat van de opdracht;
- De zzp’er gebruikt eigen vervoermiddelen, eigen hulpmiddelen en materialen;
- Het staat de zzp’er vrij om zich bij de werkzaamheden te laten vervangen door een ander (bijv. bij ziekte);
- De zzp’er is geheel verantwoordelijk voor het op de juiste wijze uitvoeren van de werkzaamheden, ook als de zzp’er zich laat vervangen;
- Een relatiebeding raden wij af, beter om dit aan de kant van de opdrachtgever dicht te zetten;
- Het dragen van uw bedrijfskleding kunt u wel opleggen, maar dan moet u wel zoveel mogelijk het voorgaande hebben geregeld anders doet deze verplichting te veel afbreuk aan de zelfstandigheid.
Indien u een advies en toets wenst van uw ZZP overeenkomst op schijnzelfstandigheid, kunnen wij dat voor u verzorgen voor een vaste prijs. Wij kunnen u dan precies vertellen welke clausules u achterwege moet laten en welke u juist moet aanvullen om zelfstandigheid te garanderen. Uiteraard moet de uitvoering van de overeenkomst daar wel bij aansluiten. Mail naar info@thelegalcompany.nl indien u zo’n zelfstandigheidstoets wenst aan te vragen.
Wet Arbeid Vreemdelingen clausule
Een schoonmaakbedrijf mag een zzp’er die van buiten de Europese Economische Regio (EER) komt, alleen als zzp’er voor zich laten werken als deze een ‘vergunning voor verblijf als zelfstandige’ heeft. In dat geval hoeft er geen tewerkstellingsvergunning te worden aangevraagd voor deze zzp’er.
Op het moment dat een zzp’er van buiten de EER tijdelijk in Nederland komt werken voor uw schoonmaakbedrijf, bent u zelfs verplicht om het identiteitsbewijs te controleren, een kopie te maken, te bewaren en door te sturen naar de opdrachtgever(s).
Op het moment dat het identiteitsbewijs nep blijkt te zijn, kunnen er boetes tot € 12.000,- per zzp’er worden opgelegd.
Over deze zaken wil je instructie-bepalingen hebben staan in de ZZP-overeenkomst. Ook is een clausule gewenst om de door de Arbeidsinspectie opgelegde boete te kunnen verhalen op de zzp’er en te kunnen verrekenen met door de zzp’er gestuurde facturen.
Administratieve bewaarplicht clausule
Het is belangrijk om helder te communiceren in de overeenkomst over de specifieke administratieve gegevens die u in het kader van de samenwerking met de zzp’er onder u krijgt en in sommige gevallen zult moeten bewaren c.q. vernietigen na verloop van tijd.
Vrijwaring en medewerkingsplicht clausule
U als schoonmaakbedrijf kan aansprakelijk worden gesteld voor fouten die zijn gemaakt door de zzp’er die voor u werkt. Het is daarom van belang om een artikel op te nemen waardoor u de zzp’er ook aansprakelijk kan stellen en in vrijwaring kan oproepen als u wordt aangesproken door de opdrachtgever. Of wanneer u geconfronteerd wordt met boetes van de arbeidsinspecties voor het niet voldoen aan de Arboregels door de zzp’er.
Soms wordt in de hoofdovereenkomst met de opdrachtgever afgesproken dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst aan de Raad voor Arbitrage voor de Schoonmaak- en Bedrijfsdienstenbranche ter berechting wordt voorgelegd. Dan is het handig dat de zzp’er moet meewerken aan die procedure en u de zzp’er in vrijwaring kan oproepen.
Aansprakelijkheid & Verzekering clausule
In de modelovereenkomst van de Belastingdienst is de clausule over aansprakelijkheid en verzekering leeg gelaten. Dit is natuurlijk maatwerk en ontzettend belangrijk. In deze bepaling is het onder meer ook van belang om de zzp’er te laten verklaren dat deze een (beroeps of bedrijfs-) aansprakelijkheidsverzekering heeft en dat de zzp’er zich adequaat verzekerd houdt. Dit om ervoor te zorgen dat de zzp’er de schade kan vergoeden als hij aansprakelijk wordt gesteld.
Overmacht en onvoorziene omstandigheden clausule
Als schoonmaakbedrijf wilt u zich in bepaalde situaties waarin u uw werkzaamheden niet kunt uitvoeren, door overmacht of onvoorziene omstandigheden, zich daarop kunnen beroepen richting uw onderaannemer. U levert dan geen wanprestatie. Of dat bijvoorbeeld de onderaannemer niet levert wegens overmacht of onvoorziene omstandigheid en u zich jegens de opdrachtgever ook kunt beroepen op overmacht of onvoorziene omstandigheden. Hoe zit het dan in deze situaties richting een zzp’er als onderaannemer? Dat regelt u dus in deze clausule in de zzp-overeenkomst.
Back-to-back clausule
Hetgeen u als hoofdaannemer afspreekt met uw opdrachtgever, wenst u ook jegens de onderaannemer zzp’er in te kunnen roepen. Het doel daarvan is te voorkomen dat u als hoofdaannemer niet bekneld raakt tussen de opdrachtgever en de onderaannemer. Met name in die zin dat als u bijvoorbeeld geen betaling meer ontvangt van de opdrachtgever door zijn overmacht, u dat overmachtsberoep van uw opdrachtgever ook kan inroepen jegens de onderaannemer zzp’er. Dat doen we met een zogenaamde back-to-back clausule.
Verwerking van persoonsgegevens clausule
Juist omdat u persoonsgegevens opvraagt en bewaart van de zzp’er (in sommige gevallen zelfs kopieën van legitimatiebewijzen), is een bepaling over de verwerking van persoonsgegevens van belang.
In deze clausule worden een aantal belangrijke bepalingen opgenomen over de verdeling van verantwoordelijkheid over het naleven van privacyregels tussen u en de onderaannemer.
Verleggingsregeling
Een laatste aandachtspunt in het kader van onderaanneming is de verleggingsregeling. In het geval u een ondernemer bent die actief is in de schoonmaakbranche, is het goed om te weten dat u onder de verleggingsregeling valt. De verleggingsregeling van de Belastingdienst houdt in dat de BTW wordt betaald door degene die de prestatie afneemt (de aannemer of de inlener). In dit geval bent u dat dus als hoofdaannemer!
Denk ook aan uitbesteding van werk aan bedrijven met personeel.
Tot slot, overweeg, ter vermijding van alle risico’s van schijnzelfstandigheid om te werken met onderaannemers die een BV rechtsvorm hebben, met eigen schoonmaakpersoneel. Daar dienen echter ook uitgebreide afspraken te worden gemaakt in de onderaannemingsovereenkomst over de WKA (Wet Ketenaansprakelijkheid), de WAV (Wet Arbeid Vreemdelingen) etc. The Legal Company is ook gespecialiseerd in deze overeenkomsten.
Bent u nieuwsgierig geworden en heeft u interesse in ondersteuning op dit vlak of wilt u uw bestaande modelovereenkomsten laten screenen, goede algemene onderaannemingsvoorwaarden laten opstellen of een zelfstandigheidstoets laten doen van uw bestaande zzp-overeenkomsten? Dan bent u bij ons aan het juiste adres. De ondernemingsjuristen van The Legal Company kunnen u hier snel en betaalbaar mee helpen. U kunt contact opnemen door te mailen naar info@thelegalcompany.nl of te bellen naar 020-345 0152.
Wilt u op de hoogte blijven van dit onderwerp en van alle andere relevante actualiteiten voor het bedrijfsleven omtrent arbeidsrecht, contractrecht, ondernemingsrecht en privacyrecht en juridische tips & tricks ontvangen van onze ondernemingsjuristen? Meld u hier aan voor The Legal Cleaning Alert!
